Üst Üste Üçüncü Gece Vatandaşlar, Özel Mahkeme’nin Kararına Karşı Meydanda Toplandı

Priştine’deki “İskender Bey” Meydanı’nda, Özel Mahkeme’nin UÇK’nin dört eski yöneticisi hakkında verdiği karara karşı düzenlenen protestoya katılanlar, mitingin sona ermesinin ardından dağıldı. Bununla birlikte, protestoculardan oluşan gruplar başkentin bazı caddelerinde yürüyüşlerini sürdürerek trafikte geçici aksamalara neden oldu. Kosova Polisi, iki gece önce yaşanan olayların ardından olası yeni olayların önüne geçmek amacıyla EULEX’in merkezine giden yolu trafiğe kapattı. Polisin yolu kapatmasına rağmen protestocuların bir bölümü durmayarak EULEX merkezine doğru yürüyüşüne devam etti. Durum Kosova Polisi tarafından yakından takip edilirken, şu ana kadar yeni bir olay yaşandığına ilişkin herhangi bir bilgi paylaşılmadı.

KOTGEP organizasyonuyla bu akşam Prizren Yunus Emre Enstitüsü’nde gerçekleştirilen etkinlikte, genç fizyoterapist Yurttan Kazaz tarafından fizyoterapi ve omurga sağlığı konusunda bilgilendirici bir sunum gerçekleştirildi. Edirne Trakya Üniversitesi Fizyoterapi Bölümü mezunu olan Yurttan Kazaz, gerçekleştirdiği sunumda fizyoterapinin insan sağlığı ve yaşam kalitesi açısından taşıdığı öneme dikkat çekti. Fizyoterapinin yalnızca mevcut rahatsızlıkların tedavisinde değil, aynı zamanda sağlıklı yaşamın sürdürülmesi ve çeşitli sağlık sorunlarının önlenmesinde de önemli bir rol oynadığına değinildi. Sunumda özellikle doğru duruşun önemi, günlük yaşamda omurganın korunması ve uzun süre yanlış pozisyonda bulunmanın yol açabileceği sorunlar ele alındı. Katılımcılara, omurga sağlığını korumak için günlük hayatta uygulanabilecek basit ancak etkili yöntemler hakkında da bilgiler aktarıldı. Kazaz, çalışma ve eğitim hayatında uzun süre oturmak, bilgisayar ve telefon kullanmak gibi günlük alışkanlıkların vücut duruşu üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, küçük yaşlardan itibaren doğru duruş alışkanlığının kazanılmasının önemini vurguladı. Katılımcıların ilgiyle takip ettiği sunumun ardından KOTGEP tarafından genç fizyoterapist Yurttan Kazaz’a katkılarından dolayı teşekkür belgesi takdim edildi. Etkinlik, katılımcıların ve organizasyon ekibinin birlikte gerçekleştirdiği toplu fotoğraf çekiminin ardından sona erdi.

Güney Mitroviça Belediye Meclisi, 28 oyla bugün Kosova Kurtuluş Ordusu’nun (UÇK) eski yöneticileri Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi ve Jakup Krasniqi hakkında Kosova Özel Mahkemesi Daireleri’nin ilk derece mahkemesi tarafından verilen karara ilişkin bildiriyi kabul etti. Oturuma Belediye Başkanı Faton Peci katılmadı. Bildiride, Kosova Özel Mahkemesi Daireleri’nin yargılama heyeti tarafından 16 Eylül 2026 tarihinde açıklanan karara katılınmadığı ifade edildi. Bildiride ayrıca, bu ağırlıktaki bir cezai mahkûmiyet için sanıkların her birinin kişisel sorumluluğunun açık, somut ve ikna edici delillerle, makul şüphenin ötesinde kanıtlanması gerektiği vurgulandı. Bildiride, bireysel cezai sorumluluğun varsayımlar, genellemeler, dolaylı tanıklıklar veya kişilerin savaş sırasında üstlendikleri siyasi ve askerî görevlerden çıkarılan bağlantılar üzerine kurulamayacağı da belirtildi. Bildiri, Meclis üyelerine PDK Grup Başkanı Shkëlqim Ibrahimi tarafından okundu. Ibrahimi, bu meclisin karara ilişkin tutumunu sundu: “Cezai ispat konusunda en yüksek standart, Kosova Kurtuluş Ordusu’nun eski yöneticileri Sayın Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi ve Jakup Krasniqi hakkında Kosova Özel Mahkemeleri Daireleri yargılama heyetinin 16 Eylül 2026 tarihli ilk derece kararına yönelik derin bir anlaşmazlığı ifade etmektedir. Meclis, bu ağırlıktaki bir cezai mahkûmiyet için sanıkların her birinin kişisel sorumluluğunun açık, somut ve ikna edici delillerle ve makul şüphenin ötesinde kanıtlanması gerektiğini düşünmektedir. Meclis, bireysel cezai sorumluluğun varsayımlar, genellemeler, dolaylı tanıklıklar veya kişilerin savaş sırasında sahip oldukları siyasi ve askerî konumlardan çıkarılan bağlantılar üzerine kurulmaması gerektiği yönündeki endişesini ifade etmektedir. Meclis, yargılama heyetinin kendisinin de sanıkları insanlığa karşı suçlara ilişkin bazı suçlamalardan beraat ettirdiğini, çünkü Savcılığın sivil halka yönelik yaygın veya sistematik bir saldırının varlığını makul şüphenin ötesinde kanıtlamayı başaramadığının tespit edildiğini değerlendirmektedir. Aynı şekilde, ileri sürülen başka bazı olaylarla ilgili olarak da beraat kararları verilmiştir. Güney Mitroviça Belediye Meclisi açısından bu durum, makul şüphenin ötesinde kanıt standardının her suçlama, her sorumluluk biçimi ve her sanık bakımından ayrı ayrı aynı titizlikle uygulanmasının temel önemini göstermektedir. Meclis, yıllarca süren bir yargılamanın ardından kişinin belirli bir suçla somut bağlantısına ilişkin ciddi belirsizlikler bulunduğunda, bu belirsizliklerin yalnızca algılar, dolaylı deliller veya örgütsel hiyerarşiden çıkarılan genel değerlendirmelerle giderilemeyeceğini düşünmektedir. Mitroviça Meclisi; Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi ve Jakup Krasniqi’nin bireysel sorumluluklarının, ilgili suçların unsurları bakımından ikna edici ve doğrudan delillerle makul şüphenin ötesinde kanıtlanmamış olması halinde, hukuki statülerinin beraat olması gerektiği yönündeki tutumunu ifade etmektedir. Son olarak, ilk derece kararının sürecin sonu olmadığını vurgulamalıyız. İstinaf süreci adaletin bir parçasıdır ve tüm iddiaların, delillerin ve bireysel sorumlulukla ilgili meselelerin dikkatle incelenmesini umut etmeliyiz. Kararın ‘Kosova halkı adına’ ifadesiyle açıklanmış olması dikkate alındığında, Güney Mitroviça Belediye Meclisi vatandaşlarının açık mesajını iletiyor: ‘Benim adıma değil.’ Bu, bu cezaya yönelik itirazın ve Kosova Kurtuluş Ordusu’nun liderleri Sayın Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi ve Rexhep Selimi için adalet talep etme hakkının bir ifadesidir.” Meclis Başkanı Safet Kamberi ise Güney Mitroviça Belediye Meclisi’nin UÇK’nin eski yöneticilerinin aileleriyle dayanışma içinde olduğunu belirterek sükûnet ve birlik çağrısında bulundu. Kamberi, “Güney Mitroviça Belediye Meclisi, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi ve Jakup Krasniqi’nin aileleriyle, ayrıca bu süreci acı ve endişeyle yaşayan herkesle dayanışma içindedir. Güney Mitroviça Belediye Meclisi, Mitroviça ve tüm Kosova vatandaşlarına, yaşanan acıya ve güçlü duygulara rağmen sükûnetlerini, onurlarını ve birliklerini korumaları; görüşlerini barışçıl ve kurumsal yollarla ifade etmeleri çağrısında bulunmaktadır.” dedi. 16 Eylül’de UÇK’nin dört eski yöneticisi Özel Mahkeme tarafından mahkûm edildi. Hashim Thaçi ve Jakup Krasniqi 25’er yıl, Kadri Veseli 18 yıl, Rexhep Selimi ise 13 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Kosova’nın başkenti Priştine’de vatandaşlar, UÇK’nin dört eski yöneticisi hakkında verilen ve toplam 81 yıl hapis cezası öngören karara tepki amacıyla toplanmaya başladı. Protestonun saat 21.00’de başlaması planlanırken, vatandaşlar İskender Bey Meydanı’nda bir araya geliyor. Bu akşamki protestoya  Thaçi ve Veseli’nin oğulları, PDK milletvekilleri ve siyasileri katılıyor. Aynı karara karşı bugün saat 12.00’de de Priştine’de bir protesto düzenlenmişti.

Avrupa Birliği, Kosova Başbakanı Albin Kurti ve Arnavutluk Başbakanı Edi Rama’nın UÇK’nin eski yöneticileri hakkında verilen mahkûmiyet kararlarına ilişkin açıklamalarına yanıt verdi. Kurti kararı “adaletsizlik”, Rama ise “utanç” olarak nitelendirmişti. Avrupa Komisyonu Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Sözcüsü Christian Wigand, Kosova Özel Daireleri’nin adaleti; adil, tarafsız ve bağımsız yargılama süreçleri yürüterek sağladığını söyledi. Wigand, KosovaPress’in aktardığı açıklamasında, “Bu konu hakkında söyleyebileceğim şey, Avrupa Birliği’nin Özel Savcılık’ın Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi ve Jakup Krasniqi’ye karşı açtığı davada verilen ilk derece kararını not ettiğidir. Kosova Özel Daireleri, bireysel cezai sorumluluk ilkesine dayalı, adil, tarafsız ve bağımsız yargılama süreçleri yürüterek adaleti sağlamaktadır” dedi. Mahkûm edilen kişilerin bağımsız temyiz hâkimleri önünde karara itiraz etme hakkına sahip olduğunu belirten Wigand, temyiz sürecinin ayrı bir yargılama heyeti tarafından yürütüleceğini ifade etti. Wigand ayrıca AB’nin Kosova ve bölgedeki tüm taraflara ve aktörlere itidal çağrısında bulundu. AB yetkilisi, korku ve misillemelerden uzak bir ortamın teşvik edilmesinin yanı sıra mağdur ve tanıkların korunmasının da önemini vurguladı. Avrupa Komisyonu Genişlemeden Sorumlu Sözcüsü Guillaume Mercier ise Avrupa Komisyonu’nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos’un daha önce yaptığı açıklamalara atıfta bulundu. Mercier, Kosova Özel Daireleri tarafından verilen kararların saygıyla karşılanması gerektiğini ve mahkûm edilen kişilerin bu kararlara itiraz etme hakkına sahip olduğunu belirtti.  

ABD’nin Priştine Büyükelçiliği, başkentte devam eden gösterilere ilişkin güvenlik uyarısı yayımladı. Büyükelçiliğin açıklamasında, protestocuların sık sık İskender Bey Meydanı ve Priştine şehir merkezindeki diğer noktalarda toplandığı belirtildi. Açıklamada, önümüzdeki günlerde yeni gösterilerin düzenlenebileceği ve protestoların Kosova’nın diğer kentlerine de yayılabileceği uyarısında bulunuldu. Gösterilerin başlangıçta barışçıl şekilde gerçekleşebileceği ancak durumun hızlı ve herhangi bir ön uyarı olmaksızın tırmanabileceği ifade edildi. Bu nedenle ulaşımda aksamalar, yolların kapatılması ve bazı hizmetlerin sunulmasında kesintiler yaşanabileceği kaydedildi. Büyükelçilik ayrıca gösteriler sırasında bölgede daha yoğun polis varlığı, trafik yönlendirmeleri ve ulaşım kısıtlamaları olabileceğini bildirdi. Bu durumun özellikle gösterilerden önceki saatlerde ve gösteriler sırasında etkili olabileceği belirtildi. ABD Büyükelçiliği, vatandaşlarına gösterilerin düzenlendiği bölgelerden uzak durmaları, büyük kalabalıkların yakınında dikkatli olmaları ve yerel medya ile resmi kanallar üzerinden gelişmeleri takip etmeleri çağrısında bulundu.

Hill, Thaçi’nin yaşına göre son derece olgun olduğunu ve milletinin yükünü omuzlarında taşıdığını söyledi. ABD’nin Kosova eski Özel Temsilcisi Christopher Hill, Klan News’e verdiği röportajda Kosova Kurtuluş Ordusu’nun (UÇK) eski yöneticilerine verilen toplam 81 yıllık hapis cezalarını değerlendirdi. Hill, Hashim Thaçi’nin kişiliğini övgüyle değerlendirerek onun başarılı bir komutan olduğunu ve yaşına göre son derece olgun davrandığını söyledi. Hill, Thaçi’nin yasa dışı eylemlere karıştığına inanmadığını vurguladı. “Hashim Thaçi önemli bir kişilikti ve yaşına göre son derece olgundu. Thaçi, Kosova’nın daha iyi bir konumda olması gerektiğini anlamıştı ve ben ona her zaman değer verdim. Onun suçlara karıştığına inanmıyorum. Thaçi’nin yasa dışı eylemlere karıştığı yönünde bir kanaat edinmedim.” dedi. Hill ayrıca Arnavut halkının öfkeye kapılmaması, bunun yerine Lahey Temyiz Mahkemesi’nin kararını umutla beklemesi gerektiğini söyledi. “Bu karar nedeniyle öfkeye kapılınmaması çağrısında bulunuyorum. Önümüze bakmalı ve Temyiz Mahkemesi’nin kararının Kosova Kurtuluş Ordusu’nun eski yöneticileri lehine olacağını umut etmeliyiz.” ifadelerini kullandı. Lahey’deki mahkeme, Kosova Kurtuluş Ordusu’nun eski yöneticilerini ilk derece yargılaması sonucunda toplam 81 yıl hapis cezasına çarptırdı. Hashim Thaçi 25 yıl, Jakup Krasniqi 25 yıl, Kadri Veseli 18 yıl ve Rexhep Selimi 13 yıl hapis cezasına mahkûm edildi.

Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı’nın (AGİT) Kosova Misyonu, Sırbistan’daki parlamento seçimlerinin Kosova’daki Sırp çoğunluklu belediyelerde de yapılması halinde oy pusulalarını toplamaya hazır olduğunu açıkladı. Ancak bunun için Kosova kurumlarının onayı gerekiyor. AGİT’ten Özgür Avrupa Radyosu'na (RFE/RL) yapılan açıklamada, Sırbistan’ın Kosova’da seçim düzenlenmesi talebinin ilgili Kosova kurumları ve karar vericilere iletildiği, şimdi ise onların yanıtının beklendiği belirtildi. AGİT, “Misyon, daha önceki örneklerde uygulanan koşulların aynısıyla böyle bir operasyonu gerçekleştirmeye hazırdır. Bu, ilgili tarafların onayının alınmasını ve gerekli güvenlik koşullarının sağlanmasını gerektiriyor.” açıklamasında bulundu. Sırbistan Hükümeti’nin Kosova Ofisi Direktörü Petar Petković, daha önce AGİT’ten destek talep ederek 25 Ekim’de yapılması planlanan Sırbistan Meclisi seçimlerinin Kosova’da da gerçekleştirilmesine yardımcı olmasını istemişti. RFE/RL, Kosova Hükümeti’ne Sırbistan’ın bu talebinden haberdar olup olmadığı ve talebin değerlendirilip değerlendirilmediğini sordu ancak henüz yanıt alamadı. Kosova Başbakanı Albin Kurti daha önce, Sırbistan seçimlerinin Kosova topraklarında yapılabilmesi için aracı olarak AGİT’in değil, resmi Belgrad’ın doğrudan talepte bulunması gerektiğini söylemişti. Sırbistan ise bunun Kosova’nın bağımsızlığının tanınması anlamına geleceği gerekçesiyle bu talebi reddetmişti. Kurti, 2022 yılında Kosova topraklarında, Sırp toplumunun yaşadığı belediyelerde Sırbistan seçimlerinin düzenlenmesi uygulamasına son vermişti. Aynı yılın ocak ayında Kosova Meclisi de Sırbistan’ın anayasa değişikliklerine ilişkin referandumunda Kosova’da oy kullanılmasını reddeden bir karar kabul etmişti. Uluslararası toplum, Sırbistan seçimlerinin düzenlenebilmesi için Kosova Hükümeti’ne çeşitli defalar çözüm yolları bulma çağrısında bulundu. Öte yandan Kurti, Kosova vatandaşlığına ek olarak Sırbistan vatandaşlığı da bulunan Kosovalıların oy kullanma hakkını engellemek istemediklerini, ancak bunun ülkenin yasalarına ve Anayasası’na aykırı şekilde yapılamayacağını birkaç kez dile getirdi. Sırbistan Meclisi için 2023 yılında yapılan son seçimlerde Kosova’daki Sırp toplumunun üyeleri, Kosova Hükümeti’nin Kosova’da oy verme merkezlerinin açılmasına izin vermemesi nedeniyle sınır yakınındaki Kurşumliya, Raşka, Tutin ve Vranje kentlerinde oy kullandı. Sırbistan’ın Kosova’daki Sırp toplumu için düzenlediği son parlamento seçimleri ise 21 Haziran 2020 tarihinde gerçekleştirildi. Bu seçimler, daha önceki uygulamaya göre düzenlendi. Buna göre oy pusulaları AGİT’in Kosova Misyonu tarafından toplanmış, ardından Sırbistan’ın Kosova sınırına yakın Raşka ve Vranje kentlerinde sayılmıştı.

Kosova Gümrük Müdürlüğü, Priştine Uluslararası Havalimanı’nda bir yolcuyu kontrol amacıyla durdurdu. Yolcunun bagajında yapılan fiziki aramada, gümrük makamlarına beyan edilmemiş 8 adet iPhone 18 marka akıllı telefon bulundu. Gümrük Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamaya göre olay, 18 Eylül 2026 tarihinde, Kosova Cumhuriyeti topraklarına giriş yapan yolculara yönelik rutin ve risk analizine dayalı kontroller sırasında meydana geldi. Yolcu, bagajının tarayıcıdan geçirilmesinin ardından kontrol için durduruldu. Gümrük görevlisinin şüpheleri üzerine yolcunun bagajında fiziki arama yapıldı. Arama sırasında toplam değeri yaklaşık 15 bin Euro olan 8 adet iPhone 18 bulundu. Ürünlere Kosova Gümrük Müdürlüğü tarafından el konulurken, olay, yürürlükteki mevzuat doğrultusunda gümrük statüsünün ve ilgili yükümlülüklerin belirlenmesi de dâhil olmak üzere gümrük işlemlerinin devam ettirilmesi amacıyla ilgili prosedüre aktarıldı. Gümrük Müdürlüğü, 08/L-247 sayılı Gümrük ve ÖTV Kanunu uyarınca yolcular tarafından taşınan malların, izin verilen sınırların aşılması veya ticari nitelik taşıması durumunda beyan edilmesi gerektiğini hatırlattı. Kişisel bagaj için gümrük vergisinden muafiyetin ise yalnızca ticari nitelik taşımayan ithalatlar için geçerli olduğu belirtildi. İthalatın ticari nitelikte olup olmadığının belirlenmesinde malların niteliği ve miktarının dikkate alındığı ifade edildi. Kosova Gümrük Müdürlüğü, gümrük ihlallerinin önlenmesi, Kosova Cumhuriyeti’nin mali çıkarlarının korunması ve gümrük mevzuatının uygulanması amacıyla sınır geçiş noktalarındaki kontrollerini sürdüreceğini bildirdi.

Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri ve Diaspora Bakanı Glauk Konjufca, Belçika Krallığı’nın yeni Priştine Büyükelçisi Arnaud Dusaucy’yi kabul etti. Dışişleri ve Diaspora Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre Konjufca, Büyükelçi Dusaucy’yi yeni görevine başlaması dolayısıyla tebrik ederek görevinde başarılar diledi. Görüşmede Kosova ile Belçika arasındaki ilişkiler ve Belçika’nın Kosova’ya yönelik devam eden desteği değerlendirildi. Taraflar ayrıca ikili ilişkilerin daha da geliştirilmesini ele alırken, özellikle siyasi ve ekonomik işbirliğine vurgu yaptı.