KGG'nin Üç Yeni Generali

ABD’nin Priştine Büyükelçiliği, Kosova Yargı Konseyi’nin istifa eden Sırp hakim ve idari personelin görevlerine geri dönmesine izin vermeme kararını doğrudan eleştirmedi. Büyükelçilik, Kosova’daki Sırpların kurumlarda temsil edilmesinin ve siyasi ile sivil hayata eşit şekilde katılabilmelerinin güvence altına alınması gerektiğini vurguladı. ABD Büyükelçiliği, Kosova Anayasası ve yasalarının Sırpların devlet kurumlarında temsilini güvence altına aldığını belirterek, Kosova hükümetinden Sırplara eşit imkanlar sunmasını ve onların ülkenin siyasi ve sivil yaşamına tam katılımını sağlamasını beklediklerini açıkladı. Büyükelçilik, bu konuda çalışmalarını sürdüreceğini de bildirdi.  

Başbakan Vekili Albin Kurti, Preşova, Bujanovça, Medvece ve Sancak’tan yaklaşık 70 Arnavut siyasi temsilci ve sivil toplum kuruluşu temsilcisiyle bir araya geldi. Kurti, Sırbistan’daki Arnavutların polis, yargı, kamu yönetimi ve istihdamda ayrımcılık, adreslerin pasifleştirilmesi ve Arnavutçanın kullanımına ilişkin sorunlarla karşı karşıya olduğunu söyledi. Kurti, Kosova’nın bu topluluklara eğitim, sağlık, burs ve mesleki lisanslama alanlarında destek verdiğini belirterek, 2022’den bu yana mali desteğin artırıldığını ve geçen yıl 756 öğrenciye burs sağlandığını ifade etti. Kosova hükümetinin ayrıca Preşova Vadisi’ndeki Arnavutların durumunu Brüksel, Washington, New York, Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Konseyi gibi uluslararası platformlarda gündeme getirdiğini belirten Kurti, ayrımcılığın yalnızca yerel bir mesele olarak görülmemesi gereğini dile getirdi. Kurti, bu yıl 304 bin 500 Euro ve 1 milyon 837 bin 501 Euro’luk iki mali transferin bloke edildiğini, toplamda sanat, kültür, spor, medya ve özel ihtiyaç sahibi çocuklara yönelik 136 proje ve kuruluşun desteklenmesinin planlandığını söyledi. Sırbistan’ın AB üyeliğine aday bir ülke olduğunu hatırlatan Kurti, AB’den Belgrad’a Avrupa standartlarına uyma ve Arnavutların haklarını güvence altına alma konusunda baskı yapmasını istedi. Kurti bu vesileyle Kosova’nın ise hem bölgedeki Arnavutlara hem de Kosova’ya gelen vatandaşlarına yönelik desteğini sürdüreceğini açıkladı.        

Kosova Özel Savcılığı, Fatmir Sheholli hakkında casusluk ve şantaj suçlamalarıyla dava açtı. İddianameye göre Sheholli’nin telefonunda, “Top Secret 2” başlıklı ve Sırpça hazırlanmış gizli ibareli bir belgenin fotoğrafı bulundu. Savcılığın değerlendirmesine göre belgede, Kosova ve bölgedeki İslami radikalleşmenin etkisinin artırılmasına yönelik bir plan anlatılıyor. Belgede cami ve dini okulların finansmanı ve inşası, spor, medya, müzik ve siyaset dünyasındaki tanınmış kişiler ile Arnavut diasporası üzerinde etkili olunması gibi unsurlardan söz edildiği belirtiliyor. Belgenin uzun vadeli hedefinin ise Kosova'nın Batı'da radikalleşmiş bir ülke olarak algılanmasını sağlamak, uluslararası tutumu değiştirmek ve Kosova'nın yeniden Sırbistan'ın yargı yetkisine girmesine zemin hazırlamak olduğu ileri sürülüyor. Bu iddiaların kamuoyuna yansımasının ardından Kosova İslam Birliği Başkanı Naim Tërnava bugün konuyla ilgili kamuoyu açıklaması yaptı. Tërnava, belgenin gerçekliği ve kaynağının yetkili kurumlar tarafından ayrıntılı biçimde araştırılmasını talep etti. Kosova İslam Birliği Başkanı Naim Tërnava, kamuoyunda “Top Secret” olarak adlandırılan ve savcılık bulgularının bir parçası olduğu öne sürülen belgenin tam ve kurumsal biçimde teyit edilmesi çağrısında bulundu. Müftü Tërnava, söz konusu belgede Kosova İslam Birliği’nin Sırp güvenlik servislerinin etkisi veya kontrolü altında olduğu, cami ve medreselerin Sırbistan tarafından finanse edildiği ve Kosova’nın “Kandahar”a dönüştürülmesinin hedeflendiği yönündeki iddiaların yer aldığını belirtti. Bu iddiaların son derece ciddi olduğunu vurgulayan Tërnava, bunların teyit edilmeden gerçek kabul edilmemesi gerektiğini söyledi. Tërnava, belgenin gerçek olması halinde kim tarafından hazırlandığının, kaynağının, hazırlanma amacının, hangi koşullarda kullanıldığının ve delil niteliğinin ortaya çıkarılmasını istedi. Müftü ayrıca söz konusu belgenin veya benzer materyallerin son yıllarda Kosova İslam Birliği, camiler, medreseler, imamlar ve din adamlarına yönelik suçlamalar veya kamuoyu kampanyalarında kullanılıp kullanılmadığının da araştırılması gerektiğini ifade etti. Kosova İslam Birliği'nin özel bir muamele ya da sorumluluktan muafiyet istemediğini belirten Tërnava, “Karşımızda gerçeklerin ve delillerin bulunmasını ve aynı standardın herkes için uygulanmasını istiyoruz” mesajını verdi. Tërnava, konunun siyasi veya dini bir çatışmaya dönüştürülmemesi gerektiğine vurgu yaparak yetkili kurumlara profesyonel, tarafsız ve kanıtlara dayalı bir soruşturma yürütme çağrısında bulundu.  

Eski AGİT Büyükelçisi William Walker, Kosova’daki siyasi liderlerin anlaşmaya varamamasının mevcut krizi daha da derinleştirebileceği ve ülkenin ilerlemesini engelleyebileceği uyarısında bulundu. Walker, siyasi liderlerin uzlaşamaması halinde kurumların oluşumundaki tıkanıklığın devam edeceğini belirterek, “Kosova kimse için tehdit değil, Sırbistan ise Balkanlar’da tehdit olmaya devam ediyor” dedi. Dört büyük siyasi partiye ülkenin çıkarları doğrultusunda anlaşmaya varmaları çağrısı yapan Walker, yeni cumhurbaşkanının seçilmesi ya da erken seçime gidilmesi konusunda karar verilmesi gerektiğini söyledi. Walker, “Ülkenin birkaç ay daha bu belirsizlik içinde kalmasına ihtiyacı yok.” ifadelerini kullandı.  

Kosova Gümrüğü Genel Müdürü Agron Llugaliu, 2026 yılında şimdiye kadar yaklaşık 1,3 milyar Euro gelir toplandığını açıkladı. Bu rakamın geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık 71 milyon Euro ve yüzde 6'ya yakın artış anlamına geldiğini belirten Llugaliu, yıl sonunda hükümetin belirlediği gelir hedefine ulaşmayı veya hedefi bir miktar aşmayı beklediklerini söyledi. Llugaliu, kayıt dışı ekonomiyle mücadelede ve bütçe gelirlerinin tahsilatında önemli ilerleme sağlandığını ifade etti. Gümrük idaresinin bu yıl ayrıca kapsamlı reformlar yürüttüğünü anlatan Llugaliu, özel gümrük terminallerinin devlet yönetimine geçirilmesi ve malların ulaşmasından önce gümrük beyannamesi verilmesi uygulamasının başlatılmasını bu reformlar arasında gösterdi.  

Kosova Demokratik Partisi (PDK) Başkan Yardımcısı ve milletvekili Vlora Çitaku, Lahey’de yargılanan eski Kosova Kurtuluş Ordusu (UÇK) yöneticilerine destek amacıyla 12 Eylül’de Priştine’de düzenlenecek yürüyüşe vatandaşları katılmaya çağırdı. Çitaku, paylaşımında yürüyüşün “savaş ve barış kahramanları” için düzenleneceğini belirterek, “UÇK için” mesajını verdi. Yürüyüş, 12 Eylül saat 14.00’te Priştine’deki ‘İskender Bey Meydanı’ndan başlayacak.    

Prizren de “Bekleyiş Saati” etkinliğine katılarak, Lahey’de tutuklu bulunan UÇK’nin eski yöneticileri Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi ve Rexhep Selimi için 16 Eylül’e yönelik geri sayıma başladı. Etkinlikte Prizren Belediye Başkanı Shaqir Totaj ile “Liria ka Emër” (Özgürlüğün Bir Adı Var) sivil platformunun temsilcileri Eliza Hoxha ve Ismail Tasholli konuşma yaptı. Konuşmacılar, birlik çağrısında bulunarak 12 Eylül’de Priştine’de düzenlenecek Özgürlük Yürüyüşü’ne kitlesel katılım çağrısında bulundu. Etkinlik sırasında üzerinde, “HALKIN ADINA – SUÇSUZ İLAN EDİN!” mesajının yer aldığı büyük bir pankart da açıldı. Prizren’den verilen mesaj ise netti: Kosova bekliyor.

Çalışma, Aile ve Kurtuluş Savaşı Değerleri Bakan Vekili Andin Hoti, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç’in, Ratko Mladiç’in ailesinin talep etmesi halinde devletin gömmer merasiminin “layıkıyla” düzenlenmesine yardımcı olacağı yönündeki açıklamasını eleştirdi. Hoti, soykırım ve savaş suçlarından müebbet hapse mahkum edilen Mladiç için devlet desteği verilmesini, Sırbistan’ın geçmişiyle henüz hesaplaşmadığının göstergesi olarak değerlendirdi. Sırbistan’da savaş suçlularının hâlâ yüceltildiğini savunan Hoti, ülkenin Rusya, Çin ve İran’la ilişkilerini de eleştirdi. Hoti ayrıca,  Sırbistan’ın AB üyelik müzakerelerinde çok sayıda fasıl açmış olmasına tepki göstererek, “Burada hangi Avrupa değerlerinden söz ediliyor?” diye sordu. Hoti, 1990’ların savaş suçlularından beslenen “karanlık suç zihniyetinin” hâlâ Belgrad’da etkili olduğunu ileri sürdü.  

NATO öncülüğündeki KFOR misyonunun Kurmay Başkanı Tuğgeneral Chad Daniels, Mitroviça’da görev yapan KFOR birliklerini ziyaret etti. Daniels, ziyareti kapsamında Çok Uluslu Uzman Birlik (MSU) ile İrtibat ve İzleme Ekipleri’nin (LMT) Mitroviça ve Kosova’nın kuzeyindeki KFOR misyonuna verdiği desteği yerinde inceledi. Ziyaret sırasında Daniels, söz konusu birliklerin güvenliğin sağlanması ve sahadaki durumun izlenmesine yönelik katkılarını takdir etti. Daniels, “MSU personeli, KFOR’un güvenlik ve hazırlık kapasitesi açısından görünür ve hareketli varlığına katkıda bulunuyor. İrtibat ve İzleme Ekipleri ise tüm yerel topluluklarla düzenli temas halinde bulunarak KFOR’un güvenlik durumuna ilişkin farkındalığının artırılmasına yardımcı oluyor” dedi. Sahada gördüklerinin, KFOR’un misyonun temel kabiliyetlerinden ödün vermeden konuşlanma düzenini sürekli olarak şartlara göre uyarladığını gösterdiğini belirten Daniels, şöyle konuştu: “Görünür bir varlık, sahadaki durum hakkında güçlü bir farkındalık, tüm topluluklarla iletişim ve gerektiğinde müdahale etmeye hazır güçler, Birleşmiş Milletler’in uzun vadeli görev tanımımız doğrultusunda önceliklerimiz olmaya devam ediyor.” KFOR tarafından yapılan açıklamada ise birliklerin konuşlanma düzeninin optimize edilmesi sürecinin sahadaki koşullar ve durum değerlendirmeleri doğrultusunda kademeli olarak sürdürüldüğü belirtildi.

Kosova Geçici Çevre Bakanı Fitore Pacolli, ülkedeki bazı taş ocaklarında çalışmaların durdurulduğunu, 3 işletmeye ise toplam 7 bin euro para cezası uygulandığını açıkladı. Pacolli, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Çevre Müfettişliği’nin yasal kurallara ve gerekli şartlara aykırı faaliyet gösteren 7 taş ocağında çalışmaları durdurduğunu, 3 işletmeye de tespit edilen ihlaller nedeniyle toplam 7 bin euro ceza verildiğini belirtti. Denetimlerin Gilan, Elez Han, Shtime, Suhareka, Mitroviça, Viti, Lipjan ve Priştine şehirlerinde gerçekleştirildiği bildirildi. Pacolli, taş ocaklarının denetlenmesine yönelik sürecin Mart ayında başlatıldığını ve tüm işletmelere, yasal düzenlemelere ve çevre kriterlerine uygunluklarını kanıtlamaları için 15 günlük süre tanındığını ifade etti. Yaklaşık 200 taş ocağının gerekli belgeleri sunduğunu belirten Pacolli, söz konusu belgelerin Nisan ayında Bakanlık tarafından görevlendirilen bağımsız bir komisyon tarafından incelendiğini söyledi. İşletmelerin önemli bir bölümünün yasal kriterleri karşılamadığının tespit edildiğini aktardı. Pacolli, yalnızca Ağustos ayında 16 taş ocağında faaliyetlerin durdurulduğunu belirterek denetimlerin devam edeceğini vurguladı. Pacolli, çevrenin korunmasının hükümet açısından “taviz verilemez” bir öncelik olduğunu belirtti.