Kurti: ABD ile İttifakımız Özel ve Sarsılmaz

Kosova Özel Mahkemesi'nin Lahey'deki Daireleri'nde, Kosova'nın eski Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi ile Bashkim Smakaj, Isni Kilaj, Fadil Fazliu ve Hajredin Kuçi'nin yargılandığı davada kapanış konuşmalarına başlandı. Sanıklar, adaletin işleyişini engellemekle suçlanıyor. Duruşma salonunda yalnızca Hashim Thaçi hazır bulunurken, diğer sanıklar oturumu video bağlantısı üzerinden takip ediyor. Savunma makamı ve savcılar, Kosova Kurtuluş Ordusu'nun (UÇK) üç eski yöneticisinin de yargılandığı ana davayla bağlantılı bu dosyada nihai argümanlarını sunmak için üç gün süreye sahip olacak. Kapanış konuşmalarının tamamlanmasından iki gün sonra Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi ve Rexhep Selimi ile birlikte, 1998-1999 Kosova Savaşı sırasında işlendiği öne sürülen savaş suçlarıyla ilgili kararın açıklanması için yeniden hâkimler heyetinin karşısına çıkacak. Savcılık, dört sanığın her biri için 45 yıl hapis cezası talep etti. Thaçi, Veseli, Krasniqi ve Selimi ise kendilerine yöneltilen tüm suçlamaları reddediyor.

Kosova’da 2026-2027 sezonuna yönelik mevsimsel grip aşılamasının ekim ayının ilk haftasında başlaması bekleniyor. Ülkeye eylül ayı sonunda 85 bin doz grip aşısının ulaşacağı belirtilirken, yetkililer gerekli aşı stoklarının temin edildiğini açıkladı. Uzmanlar ise özellikle grip kaynaklı komplikasyonlar açısından yüksek risk taşıyan grupların aşılanmasını tavsiye ediyor. Kosova Ulusal Halk Sağlığı Enstitüsü (IKSHPK), mevsimsel grip aşılarının eylül ayının sonunda ülkeye ulaşmasının beklendiğini ve aşılama çalışmalarının ekim ayının ilk haftasında başlayacağını duyurdu. IKSHPK’den yapılan açıklamada, 2026-2027 grip sezonu için gerekli aşıların temin edildiği ve aşıların ülkeye ulaştırılmasının ardından aile hekimliği merkezlerine dağıtılacağı bildirildi. Aile hekimliği uzmanı Ruşit İsmaili, Priştine’deki Ana Aile Hekimliği Merkezi’nde solunum yolu enfeksiyonu belirtileri gösteren hastaların sayısında artış yaşandığını belirtti. İsmaili, grip, öksürük, yüksek ateş, burun akıntısı ve vücut ağrısı gibi şikâyetlerle başvuran hasta sayısının arttığını ifade ederek, hastaların büyük bölümünün semptomatik tedaviyle takip edildiğini söyledi. Bazı hastaların doktor önerisi olmadan antibiyotik kullanmaya başladığını belirten İsmaili, ancak son dönemde bu tür vakaların azaldığını kaydetti. İsmaili, grip kaynaklı komplikasyonların önlenmesinde aşının önemli bir korunma yöntemi olduğunu vurguladı. Özellikle risk grubundaki kişilerin aşılanmasının önemine dikkat çeken İsmaili, yalnızca yaşlıların değil, toplumun genelinin grip aşısı olması gerektiğini söyledi. İsmaili, öncelik verilmesi gereken grupları ise küçük çocuklar, hamileler, kronik hastalığı bulunan yaşlılar ve sağlık çalışanları olarak sıraladı. Kosova’da vatandaşlar, mevsimsel grip aşılarını Ekim 2026’nın başından Nisan 2027’ye kadar yaptırabilecek.

Kosova'nın Geleceği için İttifak (AAK) eski Genel Başkanı Ramush Haradinaj, Lahey'de yargılanan eski Kosova Kurtuluş Ordusu (UÇK) yöneticilerinin beraat ederek Kosova'ya döneceklerine inandığını söyledi. Haradinaj, özel bir TV programına verdiği röportajda, UÇK mensuplarının suçlu bulunmasının uluslararası hukuk açısından hukuki bir mantığa dayanmadığını savundu. Haradinaj, UÇK savaşının Sırp güçlerine karşı yürütülen bir kurtuluş ve savunma savaşı olduğunu belirtti. Haradinaj, “Bence bunlar Kosova'ya dönecek. Şu anda yargılanan dört kişinin de serbest bırakılacağına inanıyorum. Uluslararası hukuk açısından bunun aksini gerektirecek bir mantık göremiyorum. Dünyada neler olduğuna bakın; ne kadar çok savaş var, savaşların ne kadar büyük sonuçları ve gelişmeleri oluyor. Ardından Sırbistan'a bakıyorsunuz; suç işleyen, hatta suçlardan hüküm giymiş kişileri bile takas etti” dedi. Haradinaj ayrıca Lahey'deki yargı sürecinin yürütülme biçimini eleştirdi. Mahkemenin şimdiye kadar yalnızca mahkûmiyet kararları verdiğini savunan Haradinaj, savunmanın tahliye veya izin taleplerinin büyük bölümünün kabul edilmediğini söyledi.

Kosova Ombudsmanı, yargı harçları sisteminin yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulundu. Ombudsman, harçlardaki artışın vatandaşlar açısından mali engeller oluşturabileceğini ve adalete etkin erişim hakkını zedeleyebileceğini belirtti. Ombudsman tarafından perşembe günü yayımlanan görüşte, Yargı Harçlarının Birleştirilmesine ilişkin 03/2025 sayılı İdari Talimat'ın vatandaşların adalete erişimi üzerindeki etkisi ele alındı. Görüşte, Kosova Yargı Konseyi'nin (KGJK) yargı harçları sistemini belirleme yetkisine sahip olduğu, ancak bu yetkinin anayasal güvenceler ve orantılılık ilkesi doğrultusunda kullanılması gerektiği vurgulandı. Ombudsman'ın en önemli endişelerinden biri, yargı harçlarından elde edilen gelirlerin doğrudan yargı sisteminin bütçesine aktarılmaması oldu. Açıklamada, “03/2025 sayılı İdari Talimat ile belirlenen yargı harçları, doğrudan yargı sisteminin bütçesine değil, Kosova Cumhuriyeti bütçesine aktarılıyor. Bu durum, harçlardaki artış ile yargı sisteminin işleyişinin iyileştirilmesi arasındaki bağlantıyı zayıflatıyor” denildi. Bu nedenle harçlardaki artışın gerekliliği ve orantılılığının ayrıca gerekçelendirilmesi ve vatandaşların adalete etkin erişimi üzerindeki etkisinin somut değerlendirmelere dayandırılması gerektiği belirtildi. Ombudsman, vatandaşların yalnızca dava açarken değil, hukuki yollara başvururken de ek ücret ödemek zorunda kalmasının yaratabileceği sorunlara dikkat çekti. Görüşte, “Harçlardaki önemli artış, hukuki başvurular için getirilen ek ödemeler ve bu ödemelerin yapılmamasının sonuçları, orantısız engeller oluşturabilir” değerlendirmesine yer verildi. Bu durumun özellikle harçlardan muafiyet mekanizmalarına veya ücretsiz adli yardıma erişimi bulunmayan vatandaşları daha fazla etkileyebileceği kaydedildi. Yargı harçları ne kadar arttı? KGJK tarafından bu yılın başında duyurulan yeni düzenleme, bazı yargı işlemlerinde harçların önemli ölçüde artırılmasını beraberinde getirdi. 1.000 euroya kadar olan davalarda: Önceden 20 avro olan harç, yeni düzenlemeyle 0-5.000 euro arasındaki davalar için 60 euroya çıkarıldı. 50.001-100.000 euro arasındaki davalarda: Harç 150 eurodan 300 euroya yükseltildi. Zilyetliğe müdahalenin önlenmesine ilişkin davalarda: Harç 50 eurodan 100 euroya çıkarılarak iki katına yükseltildi. Delilin güvence altına alınması talebinde: Ücret 30 eurodan 100 euroya yükseldi. Harç artışları Kosova Ticaret Mahkemesi'ndeki davaları da kapsıyor. Buna göre, 25.000 euroya kadar olan ticari davalarda harç 200 euro, 50.001-100.000 euro arasındaki davalarda ise 500 euro olarak belirlendi.

Kosova Cumhuriyeti Başbakanı görevini sürdüren Albin Kurti, dün İsviçre'nin Kosova'daki yeni Büyükelçisi Anne-Lise Cattin Hennin'i kabul etti. Büyükelçi Cattin Hennin'e hoş geldin dileklerini ileten Kurti, yeni görevinde başarılar diledi. Kurti, büyükelçinin görev süresi boyunca Kosova ile İsviçre arasındaki ilişkilerin daha da geliştirilip derinleşeceğine inandığını ifade etti. İsviçre ile Kosova arasındaki dostluğun uzun bir geçmişe dayandığını belirten Kurti, İsviçre'nin geçmişte zulüm ve baskıdan kaçan Arnavutlara sığınak olduğunu, yıllar boyunca ise kalkınma, ekonomi ve güvenlik alanlarında Kosova'nın önemli ortaklarından biri haline geldiğini söyledi. Kurti, yaklaşık 200 bin Kosova vatandaşının İsviçre'de yaşadığını ve İsviçre toplumuna entegre olurken Kosova ile de güçlü bağlarını koruduğunu belirterek, diaspora üyelerinin iki ülke arasındaki en güçlü köprülerden biri olduğunu vurguladı. Kurti, “Onlar yalnızca para gönderen kişiler değil; aynı zamanda yatırımcı, girişimci ve istihdam yaratan kişiler” dedi.

Kosova Hidrometeoroloji Enstitüsü (IHMK), bugün ülkede değişken hava koşullarının hakim olmasının beklendiğini açıkladı. Gün boyunca güneşli aralıkların yanı sıra bulutlanma ve yağış görülecek. IHMK'ye göre, bazı bölgelerde yağışlara gök gürültülü sağanak ve yıldırım düşmesi de eşlik edebilir. Hava sıcaklıklarının en düşük 10 ila 13 derece, en yüksek ise 27 ila 31 derece arasında olması bekleniyor. Gün içerisinde rüzgarın orta kuvvette esmesi, yerel olarak ise kuzeydoğu ve kuzeybatı yönlerinden kuvvetli esmesi öngörülüyor.

Kosova Polisi, üç şüphelinin yasa dışı silah ve patlayıcı madde ticaretiyle bağlantılı olduğu şüphesiyle Priştine'de iki farklı adrese operasyon düzenlendiğini açıkladı. Polisin 24 saatlik raporunda, operasyonlarda bir tabanca, 40 mermi, iki cep telefonu ile çeşitli kimlik belgeleri ve banka kartlarının ele geçirildiği belirtildi. Polis açıklamasına göre olay, Priştine'deki Skender Luarasi Caddesi'nde 12 Haziran 2025 tarihinde saat 14.30'da kayda geçti. Olayla ilgili olarak 9 Eylül 2026'da polis ekipleri, Kosova Özel Savcılığı (PSRK) ile koordinasyon ve iş birliği içerisinde Priştine'deki iki farklı adrese baskın düzenledi. Baskınların, üç Kosova vatandaşının “silah veya patlayıcı maddelerin izinsiz ithalatı, ihracatı, tedariki, taşınması, üretimi, takası, aracılığı veya satışı” suçunu işlediği şüphesiyle gerçekleştirildiği bildirildi. Operasyon sırasında delil niteliğinde bir şarjörlü tabanca, 40 mermi, iki cep telefonu, çeşitli kimlik belgeleri ve banka kartları ele geçirilerek muhafaza altına alındı. Şüphelilerin ifadelerinin alınmasının ardından savcının talimatı doğrultusunda serbest bırakıldığı ve soruşturmanın olağan prosedür kapsamında sürdürüldüğü kaydedildi.

Kosova Yargı Konseyi (KGJK), Kreshnik Kaçiu'yu Kosova İdare Mahkemesi Başkanı olarak seçti. Yargı Konseyi tarafından gerçekleştirilen oylamada Kaçiu 9 lehte, 1 aleyhte oy aldı. Kaçiu'nun başkanlık görevi beş yıl sürecek. Yeni başkanın seçimi, adaylıkların ve değerlendirme sürecinin sonuçlarının incelenmesinin ardından gerçekleştirildi. Başkanlık için Kreshnik Kaçiu ile Liridona Ajeti-Kajtazi yarıştı. Toplantıda sunulan verilere göre Kaçiu, adaylar için belirlenen 70 puanlık barajı aşarak 74 puan aldı. Ajeti-Kajtazi ise gerekli puanı elde edemediği için oylama aşamasına geçmesi önerilmedi. KGJK Başkan Yardımcısı Afërdita Bytyqi, Kaçiu'nun oylamaya sunulmasını, Ajeti-Kajtazi'nin ise gerekli barajı geçememesi nedeniyle adaylığının bu aşamaya taşınmamasını önerdi. Oylamanın ardından KGJK, Kaçiu'ya Kosova İdare Mahkemesi'ni beş yıllık bir dönem boyunca yönetmesi için güven verdi.Kreshnik Kaçiu, Priştine Temel Mahkemesi'nin İdari İşler Dairesi'nde hakim olarak görev yapıyor. Kaçiu, 2011 yılında Priştine Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu. 2012 yılında Hollanda'daki Maastricht Üniversitesi'nde yüksek lisans (LL.M.) eğitimini tamamladı. Hukuk stajı/mesleki yeterlilik sınavını ise 2016 yılında tamamladı.

Eski Merkez Seçim Komisyonu (MSK) Başkanı Valdete Daka, Kosova’daki siyasi ve anayasal krize ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Daka, Meclisin oluşturulması sürecinde anayasal ihlalin yaşandığını savundu. Daka’ya göre ihlal, Meclis’in oluşturulması gereken 6 Ağustos tarihinden itibaren başladı ve bu tarihten sonra alınan tüm kararlar anayasal ihlal kapsamında değerlendirilmeli. Daka, Anayasa Mahkemesi’nin Meclisin oluşturulması konusunu daha önce ele aldığını belirterek, “Anayasa Mahkemesi’nin Meclisin oluşturulması konusunda artık söyleyecek bir şeyi yok, bu konu karara bağlandı” dedi.

Lahey’deki Kosova Özel Mahkemesi’nde, Hashim Thaçi ve diğer sanıkların adaletin işleyişine ilişkin suçlamalar kapsamında yargılandığı davada bugün nihai beyanlar sunulacak. Özel Mahkeme tarafından yapılan açıklamaya göre, “Özel Savcılık Başsavcısı tarafından Hashim Thaçi, Bashkim Smakaj, Isni Kilaj, Fadil Fazliu ve Hajredin Kuçi’ye karşı” yürütülen davada nihai beyanlar 10, 11 ve 14 Eylül 2026 tarihlerinde saat 09.30’dan itibaren gerçekleştirilecek. Nihai beyanların sunulmasıyla tarafların davadaki delil ve argümanlarını ortaya koyma süreci sona erecek. Ardından Tek Hâkim, davaya ilişkin kararını verecek. İddianameye göre Thaçi, 12 Nisan 2023 ile 2 Kasım 2023 tarihleri arasında, kendi davasında öğrendiği gizli bilgileri ifşa etmekle ve Fadil Fazliu, Bashkim Smakaj, Isni Kilaj ve Hajredin Kuçi ile birlikte Özel Savcılık Ofisi’nin tanıklarının ifadelerini hukuka aykırı şekilde etkilemeye yönelik koordineli hareket etmekle suçlanıyor.