Kosova Egemen Bir Devlet, Geri Döndürülemez Bir Gerçek

Batı Balkanlar uzmanı Edward P. Joseph, Kosova ile ABD arasındaki ilişkilerde yaşanan son gelişmeleri değerlendirdi. Joseph, açıklamalarını özel bir televizyon programında yaptı. Joseph özellikle Kosova’nın Barış Kurulu’na dahil edilmesinin önemine dikkat çekerek bunun Kosova ile ABD arasındaki stratejik diyaloga olumlu etki yaptığını söyledi. Ona göre Kosova’nın bu kurula davet edilmesi iki ülke ilişkileri açısından önemli bir gelişme niteliği taşıyor. Joseph, Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani’nin bu süreçteki rolünün de dikkat çekici olduğunu belirtti. Osmani’nin söz konusu girişimin kuruluş aşamasında Davos’ta bulunmasının ve Washington’da ilk toplantıya katılmasının önemli bir sinyal olduğunu ifade etti. Joseph’e göre bu gelişme, Kosova’nın ABD’de “Trump 2 yönetimi” olarak adlandırılan yeni siyasi dönemde de ilişkiler kurmaya çalıştığını gösteriyor. Uzman ayrıca geçen yıl Eylül ayında ABD’nin Kosova ile stratejik diyalogu askıya aldığını hatırlatarak, son gelişmelerin bunun tam tersi bir sürece işaret ettiğini söyledi. “Bu durum, Cumhurbaşkanı Osmani’nin Kosova’yı ABD ile farklı bir stratejik diyalog formatında temsil ettiğini gösteriyor ve bu oldukça önemli,” ifadelerini kullandı.

Kosova Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani’nin danışmanı Meliza Haradinaj, Bakan Nenad Raşiç’in yaptığı açıklamalara tepki gösterdi. Raşiç daha önce yaptığı açıklamada, Başbakan Albin Kurti’nin Deçan Manastırı’na 24 hektarlık araziyi kendisi nedeniyle verdiğini söylemişti. Meliza Haradinaj ise bu konunun kişisel bir jest ya da başbakan ile bakanlar arasındaki bir “iyilik” meselesi olarak ele alınamayacağını belirtti. Ona göre mesele, doğrudan Kosova’nın egemenliğini ilgilendiriyor. Haradinaj ayrıca, Sırbistan’ın Kosova’da Mount Athos modeline benzer bir yapı oluşturmayı hedeflediğini ileri sürdü. Mount Athos, Yunanistan sınırları içinde yer alan ve geniş özerk yönetim yetkilerine sahip dini bir bölge olarak biliniyor. Haradinaj’a göre böyle bir modelin Kosova’da uygulanmaya çalışılması, ülkenin egemenlik ve yönetim yapısıyla ilgili ciddi tartışmalar doğurabilir.

Topluluklar ve Geri Dönüş Bakanı Nenad Raşiç’in bir yerel radyoya verdiği röportajda, Deçan Manastırı’na 24 hektarlık arazinin yalnızca kendisi için Başbakan Albin Kurti tarafından verildiğini söylemesi muhalefet partilerinin tepkisine yol açtı. Söz konusu açıklamanın ardından siyasi parti temsilcileri art arda tepki gösterdi. Blerta Deliu (Kosova Demokratik Partisi – PDK) Facebook üzerinden yaptığı paylaşımda, “Bir zamanlar siyasi drama için kullanılan konu, iktidara gelince basit bir karara dönüştü. Demek ki tüm o siyasi drama bu kadar ‘ciddiymiş’.” ifadelerini kullandı. Avdullah Hoti (Kosova Demokratik Birliği – LDK) de sosyal medya aracılığıyla, Raşiç’in açıklamasının Kurti’nin kullandığı söylemin gerçek yüzünü ortaya koyduğunu savundu. Bu arada Daut Haradinaj (Kosova'nın Geleceği İçin İttifak – AAK) da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Eğer bunu Kurti yalanlamazsa, bu ulusal ihanetten de öte bir durumdur.” değerlendirmesinde bulundu.

Başbakan Albin Kurti, Besart Jashari’yi Çalışma Aile ve Kurtuluş Savaşı Değerleri Bakanlığı’nda bakan yardımcısı görevine atadı. Başbakanlık Ofisi’nden yapılan açıklamada, Kurti’nin Jashari’yi yeni görevi dolayısıyla tebrik ettiği ve üstleneceği sorumluluklarda başarılar dilediği bildirildi.

Bu hafta genellikle güzel hava ve uzun güneşli aralıklarla geçecek, ancak bazı günlerde hafif yağmur çiselemeleri olabilir. Tahminlere göre, hafif yağışlar ağırlıklı olarak Pazartesi ve Cuma günleri görülebilir. Hafta boyunca en düşük sıcaklıkların -1°C ile 3°C arasında değişmesi, gün içindeki en yüksek sıcaklıkların ise 13°C ile 17°C arasında olması bekleniyor. Rüzgar, kuzeydoğu ve güneybatı yönlerinden hafif ve orta kuvvette esecek. Bugün ise parçalı bulutlu ve aralıklı güneşli bir hava bekleniyor. Bulutluluk yer yer hafif yağmur getirebilir. En düşük sıcaklıklar 0 ile 2°C arasında değişecek, günün en yüksek sıcaklıklarının ise 13 ile 15°C'ye ulaşması bekleniyor.

Kosova’da akaryakıt fiyatları son dönemde artış gösteriyor. Cumartesi gününe kadar akaryakıt sektöründen alınan bilgilere göre dizel fiyatları litre başına 1,23 ile 1,44 Euro arasında değişirken, benzin fiyatları ise 1,24 ile 1,34 Euro arasında seyretti. Bu artış, vatandaşların günlük yaşamını ve ekonominin çeşitli sektörlerini doğrudan etkiliyor. Fadil Berjani, Kosova Petrolcüler Derneği Başkanı olarak yaptığı açıklamada, akaryakıt piyasasının hâlâ istikrarlı olduğunu ancak küresel gelişmelerin tedarik açısından risk oluşturduğunu belirtti. Berjani, petrol fiyatlarındaki artışın nedenleri arasında İran’daki çatışmalar, artan gerilimler, üretimin kesintiye uğrama riski ve Hürmüz Boğazı’ndaki sorunların yer aldığını söyledi. “Dünyada petrolün geçiş yaptığı en önemli koridorlardan biri olan Hürmüz Boğazı’nda yaşanacak her sorun küresel piyasalara yansır ve bu durum Kosova’da da hissedilir. Daha önce bu koridordan günde yüzlerce gemi geçerken, şimdi günde en fazla 4-5 gemi geçiyor ve onlar da büyük risk altında.” dedi. Berjani ayrıca vatandaşların endişelenmesine gerek olmadığını, Kosova’da yeterli miktarda akaryakıt bulunduğunu belirterek, İran’daki kriz dönemine rağmen Kosova’da vatandaşların bölgedeki en düşük fiyatlardan biriyle akaryakıt temin ettiğini ifade etti. Öte yandan, akaryakıt ve petrol türevlerindeki fiyat artışı, Orta Doğu’da gerilimin başlamasından bu yana devam ediyor. Bu durumun birkaç gün önce Berjani tarafından da teyit edildiği belirtildi.

Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü dolayısıyla yayımladığı mesajda Kosova’daki kadınlara saygılarını ifade ederek, onları ailenin ve toplumun temel direkleri olarak nitelendirdi. Sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Osmani, annelere, öğretmenlere ve cesaretleriyle yeni yollar açan öncü kadınlara teşekkür etti. Cumhurbaşkanı ayrıca eğitim, sağlık, adalet, iş dünyası, bilim, kültür, medya, diplomasi ve siyaset alanlarında her gün katkı sunan tüm kadınlara da minnettarlığını dile getirdi. Osmani, her gün çeşitli zorluklarla mücadele eden kadınlara ve artık hayatta olmasalar da ülkenin tarihi ve özgürlüğünün bir parçası olmaya devam eden kadınlara da teşekkür etti. Cumhurbaşkanı Osmani, kadınların sesinin daha fazla duyulmasını, potansiyellerinin desteklenmesini ve emeklerinin takdir edilmesini temenni ederek, Kosova’nın geleceğinin kadınlara sunulan fırsatlar kadar parlak olacağını vurguladı. Mesajının sonunda Osmani, “8 Mart Dünya Kadınlar Günü kutlu olsun” ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani’nin Meclis’i fesheden kararnamesi, iktidar ile muhalefet arasındaki siyasi tartışmaları da derinleştirdi. Kosova Demokratik Partisi (PDK), kararın Anayasa’ya uygun olduğunu savunarak Meclis’in belirlenen süre içinde cumhurbaşkanını seçememesi durumunda feshedilmesinin doğal bir sonuç olduğunu açıkladı. PDK’lı milletvekili Përparim Gruda, aksi yorumun Meclis’in süreci sınırsız şekilde uzatmasına yol açabileceğini söyledi. Buna karşılık hukuk uzmanları ve eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Enver Hasani, kararın Anayasa’ya aykırı olduğunu savundu. Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Flamur Hyseni ise Anayasa’ya göre cumhurbaşkanının seçilmesi için 60 günlük sürenin henüz dolmadığını belirtti. Siyasi partiler ayrıca yeni cumhurbaşkanı konusunda uzlaşma sağlanamaması nedeniyle de birbirini suçladı. Başbakan Albin Kurti, muhalefetle görüşmeler yaptığını ve bazı isimler önerdiğini, ancak destek bulamadığını söyledi. Osmani ise cumhurbaşkanının 5 Mart’a kadar seçilememesi üzerine Meclis’i feshederek erken seçim sürecini başlattı.

Meclis Başkanı Albulena Haxhiu, cumhurbaşkanı seçimi ve Meclis’in feshiyle ilgili olarak Anayasa Mahkemesi’nin vereceği karar konusunda yöneltilen sorulara cevap vermekten kaçındı. Söz konusu meselelerle ilgili gazetecilerin sorularını cevaplandırmak yerine Haxhiu, bugün gündemin 8 Mart Dünya Kadınlar Günü olması gerektiğini vurguladı. Haxhiu, “Bugün 8 Mart ve kadın hakları, onların sorunları ile karşılaştıkları zorluklar hakkında konuşmamız gerektiğini düşünüyorum. Diğer konulara, yani ülkedeki günlük siyasi gelişmelere ilişkin elbette daha sonra bir açıklama yapacağım. Bunun sözünü veriyorum; çünkü mevcut koşullar bizleri güncel durum hakkında görüş bildirmeye zorlayacaktır.” dedi.

Meclis Başkanı Albulena Haxhiu, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü dolayısıyla Vetëvendosje’li kadın milletvekilleriyle birlikte başkent Priştine’de bulunan “Kahraman Kadınlar” anıtında saygı duruşunda bulundu. Meclis Başkanı Albulena Haxhiu, Kosova’daki son savaş sırasında cinsel şiddetten sağ kurtulan kadınların dayanıklılığı ve onurunun büyük bir güç kaynağı olduğunu belirterek, Kosova’ya katkı sunan tüm kadınları andıklarını ifade etti. Saygı duruşu ardından yaptığı bir açıklamada Haxhiu, “Bugün 8 Mart’ta, Kosova Cumhuriyeti milletvekilleriyle birlikte güne, Kosova’daki son savaşta cinsel şiddetten sağ kurtulanlara adanan anıtın önünde başladık. Buradaki her madalyon kolektif hafızamızda bir hikâye taşıyor. Dünya genelinde tüm kadınlara ve kız çocuklarına adanan bu günde, cinsel şiddet mağdurlarının anısı daha da derin hissediliyor. Onların direnci ve onuru bizim gücümüzdür. Bu nedenle bugün yalnızca savaşta cinsel şiddetten sağ kurtulanların değil, aynı zamanda savaş öncesinde, savaş sırasında ve sonrasında Kosova Cumhuriyeti’ne katkı sunan tüm kadınların fedakârlıklarını da hatırlıyoruz.” dedi.