Hamza: PDK, Justina Shiroka-Pula’yı Destekleyecek

Basının PDK içerisindeki kaynaklardan edindiği bilgilere göre, cumhurbaşkanlığı için Justina Shiroka-Pula’nın ismi üzerinde uzlaşma sağlanabileceğine ilişkin iyimserlik bulunuyor. Kaynaklara göre Shiroka-Pula’nın adı, Başbakan Albin Kurti ile gerçekleştirilen görüşmelerde cumhurbaşkanı adayı olarak gündeme getirildi.

Kosova Akademi ve Sanat Bilimleri Akademisi (ASHAK) Başkanı Justina Shiroka-Pula, Başbakan Vekili Albin Kurti tarafından cumhurbaşkanlığına aday gösterilmesinin ardından, adaylığı kabul edip etmeyeceğine henüz karar vermediğini açıkladı. Kurti tarafından Kosova Cumhuriyeti cumhurbaşkanlığına aday gösterilen akademisyen Justina Shiroka-Pula, adaylığı kabul edip etmeyeceği konusunda henüz net bir açıklama yapmadı. RTV Dukagjini’ye konuşan Shiroka-Pula, ilk olarak adaylık hakkında o sırada yorum yapamayacağını belirterek kısa bir yanıt verdi: “Saraybosna’dan misafirlerim var.” Daha sonra açıklama yapan Shiroka-Pula, adaylık konusunda karar vermeden önce gerekli görüşmeleri henüz gerçekleştirmediğini söyledi: “Henüz gerekli kişilerle konuşmadım.” Shiroka-Pula, cumhurbaşkanlığı adaylığını kabul edip etmeyeceğine karar vermeden önce biraz daha zamana ve görüşmeye ihtiyaç duyduğunu ifade etti. “Karar vermeden önce biraz daha görüşmem gerekiyor.” Shiroka-Pula kimdir? Justina Shiroka-Pula, halen Kosova Akademi ve Sanat Bilimleri Akademisi (ASHAK) Başkanlığı görevini yürütüyor. Daha önce Kosova Enerji ve Madencilik Bakanı olarak görev yapan Shiroka-Pula, aynı zamanda Kosova Meclisi’nde milletvekilliği yaptı. Kurti’nin Shiroka-Pula’yı cumhurbaşkanlığına aday göstermesi, ülkedeki siyasi tıkanıklığın aşılması ve yeni cumhurbaşkanının seçilmesine yönelik girişimler kapsamında gerçekleşti.

Kosova Başbakanı Albin Kurti, eski PDK bakanı Justina Shiroka-Pula’nın cumhurbaşkanı adayı olması halinde kendisini desteklemeye hazır olduğunu açıkladı. Kurti, gazetecilerin Shiroka-Pula ile bu öneri hakkında önceden görüşüp görüşmediğini sorması üzerine, kendisinin geçmişte PDK hükümetinde bakanlık yaptığını hatırlattı ve PDK Genel Başkanı Bedri Hamza’nın da kendisiyle görüşmesi gerektiğini söyledi. Kurti, “Kendisi Kosova Bilimler ve Sanatlar Akademisi Başkanı, saygın bir profesör” dedi. Gazetecilerin Shiroka-Pula ile görüşüp görüşmediğini yeniden sorması üzerine Kurti, bu konunun PDK tarafından ele alınması gerektiğini belirtti. Kurti, Shiroka-Pula’nın daha önce PDK hükümetinde bakanlık yapmış olması nedeniyle bu görüşmeyi öncelikle PDK’nin gerçekleştirmesi gerektiğini ifade etti.

Başbakan Albin Kurti’nin cumhurbaşkanlığı için önerdiği Justina Shiroka-Pula’nın, Vetëvendosje Hareketi (LVV) tarafından adaylık konusunda henüz bilgilendirilmediği iddia edildi. Klan Kosova’nın güvenilir kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Shiroka-Pula bu konu hakkında LVV tarafından hiç aranmadı. Klan Kosova’ya konuşan kaynak, “Justina ile iletişime geçilmedi, kendisinin hiçbir şeyden haberi yok.” ifadelerini kullandı. Kurti, önceki açıklamasında Justina Shiroka-Pula’nın cumhurbaşkanı adayı olduğunu duyurmuş ve Özel Mahkeme Daireleri Yasası’nda değişiklik öngören yasa tasarısının ikinci okumasının ardından cumhurbaşkanlığı için oylama yapılmasını önermişti.

Başbakan Vekili Albin Kurti, siyasi tıkanıklığın aşılması ve yeni cumhurbaşkanının seçilmesi amacıyla Kosova Demokratik Partisi’ne (PDK) sunduğu teklifi değiştirdiğini açıkladı. Kurti, PDK’nin 22 milletvekilinin cumhurbaşkanı seçiminde oy kullanacağına dair taahhütte bulunması halinde, Özel Mahkeme Daireleri Yasası’nda değişiklik öngören yasa tasarısının öncelikle oylanmasını önerdi. Kurti, PDK Genel Başkanı Bedri Hamza’nın Bekim Sejdiu’nun cumhurbaşkanı adayı olmasını reddetmesinin ardından, aynı oturumda önce Özel Mahkeme Daireleri Yasası’nda değişiklik öngören yasa tasarısının, ardından da cumhurbaşkanının oylanması yönündeki ilk teklifine de karşı çıktığını söyledi. Hamza’nın Glauk Konjufca ve Feride Rushiti’nin adaylıklarına da karşı çıktığını belirten Kurti, Hamza’nın bu isimleri siyasi figürler olarak değerlendirdiğini ifade etti. Kurti, Hamza’nın kendisinin tutumunu “3-4 kez” değiştirdiği yönündeki açıklamasının ise müzakereler sırasında yeni teklifler sunulmasından kaynaklandığını söyledi: “Sayın gazeteciler, kendisi 3-4 kez farklı tutum sergilendiğini söylediğinde, aslında söz konusu olan yeni tekliflerdir. Elbette yeni teklifler eski teklifler değildir; bunlar yeni oldukları için farklı tekliflerdir.” Kurti, Hamza’nın Glauk Konjufca ve Feride Rushiti hakkındaki değerlendirmelerine de değindi. “Glauk Konjufca’nın siyasi ve partizan olduğunu, diğer taraftan saygın doktor Feride Rushiti’nin ise çok güçlü bir Vetëvendosje mensubu olduğunu söylediğini duydum.” Yeni teklif: Önce Özel Mahkeme Yasası, ardından cumhurbaşkanı seçimi Kurti, daha sonra PDK’ye sunduğu teklifin değiştirileceğini açıkladı. Yeni öneriye göre Bedri Hamza’nın, PDK Meclis Grubu’ndaki 22 milletvekilinin cumhurbaşkanı seçiminde oy kullanacağını kamuoyu önünde taahhüt etmesi isteniyor: “O halde burada, sizin huzurunuzda saat 20.00’de sunduğumuz öneriyi biraz daha değiştirerek uyarlamama izin verin.” Kurti, Hamza’ya PDK’nin tüm milletvekillerinin cumhurbaşkanı seçiminde oy kullanacağını açıkça ilan etmesi çağrısında bulundu: “PDK Genel Başkanı Bedri Hamza, bu gece benim hemen arkamdan kamuoyunun karşısına çıkarak PDK Meclis Grubu’ndaki 22 milletvekilinin cumhurbaşkanı seçiminde oy kullanacaklarını birlikte taahhüt etsin. Biz de öncesinde Özel Mahkeme yasa tasarısını oylayalım.” Kurti’nin değiştirilmiş teklifine göre, Özel Mahkeme Daireleri Yasası’nda değişiklik öngören yasa tasarısı cumhurbaşkanı seçiminden önce oylanacak ve her iki konu aynı Meclis oturumunun gündeminde yer alacak: “Yani artık sonra değil, önce. Aynı oturumda iki madde olacak: Birinci madde, Özel Mahkeme hakkındaki yasa tasarısının ikinci okuması; bizim oyumuz buna verilecek. Ardından cumhurbaşkanı seçimi için oylama yapılacak. Aday ise Profesör Justina Shiroka-Pula.” Buna göre Kurti’nin yeni teklifinde, Özel Mahkeme Daireleri Yasası’nda değişiklik öngören yasa tasarısının ikinci okuması gündemin ilk maddesi olacak. Bunun ardından Justina Shiroka-Pula’nın cumhurbaşkanlığı adaylığı için oylama yapılacak.

Vetëvendosje Hareketi (LVV) Milletvekili Adnan Rrustemi, milletvekillerinin Meclis’te hazır bulunduğunu ve oturuma devam edebilmek için muhalefet milletvekillerinin tutum değiştirmesini beklediklerini söyledi. Rrustemi, “Debat Plus” programında yaptığı açıklamada, oturumda öncelikle Özel Mahkeme Daireleri Yasası’nın, ardından ise cumhurbaşkanının oylanmasının planlandığını belirtti. Bu şekilde ülkeye istikrarlı kurumlar kazandırılmasının yanı sıra Özel Mahkeme’nin kararına karşı devlet düzeyinde bir yasa ve strateji oluşturulmasının hedeflendiğini ifade etti. “Hepimiz milletvekilleri olarak buradayız. Muhalefet milletvekillerinin tutumlarını değiştirmesini bekliyoruz. Oturuma geçip önce yasayı, ardından cumhurbaşkanını oylayalım. Böylece ülkeye istikrarlı kurumlar kazandıralım; ayrıca Özel Mahkeme’nin adaletsiz kararına karşı bir yasa ve ardından devlet stratejisi oluşturalım.” dedi Rrustemi. “72 saatlik süre Meclis İçtüzüğü’nde yer alıyor” Rrustemi, yasa tasarısının iki okuması arasında öngörülen 72 saatlik süreye de değindi. Bu sürenin Kosova Meclisi İçtüzüğü’nde yer aldığını belirten Rrustemi, PDK’nin yorumuna göre bu sürenin uygulanmamasının ilgili İçtüzük hükmüyle mutlaka çelişki anlamına gelmeyeceğini söyledi. “Meclis İçtüzüğü’nde, ilk okumada kabul edilmesinden sonra 72 saatlik sürenin öngörüldüğü doğru. Ancak PDK’nin yorumuna göre bu sürenin uygulanmaması, İçtüzüğün ilgili hükmüyle çelişki anlamına gelmiyor. Sadece cumhurbaşkanını seçebilmek ve seçimlerden kaçınmak için gerekirse bu konuda taviz vermeye hazırız.” ifadelerini kullandı. Rrustemi, UÇK’nin tüm toplumun ortak değeri olduğunu vurgulayarak, bu konunun siyasi partilerin çıkarlarının üzerinde ele alınması gerektiğini belirtti. “UÇK hepimize aittir ve hepimizin toplamından daha büyüktür. UÇK henüz doğmamış olanlara da aittir. Kim onu siyasallaştırır ve parti çıkarları için kullanırsa yanlış yapar ve kendisini küçültür.” dedi. Rrustemi, UÇK meselesinin parti çıkarlarını aşan bir konu olarak ele alınması gerektiğini belirterek, siyasi amaçlarla kullanılmasının yanlış olduğunu ifade etti.

Kosova Cumhuriyeti Meclisi girişinin bulunduğu “İskender Bey” Meydanı’nda çok sayıda vatandaşın katılımıyla protesto devam ediyor. Göstericiler, Özel Mahkeme Daireleri Yasası’nda yapılması öngörülen değişikliklerin kabul edilmesini talep ediyor. Protestocular, Meclis binasının önündeki alanda bekleyerek milletvekillerinden yasa değişikliklerinin ikinci okumada kabul edilmesini istiyor. Bu arada Kosova Polisi, Meclis binası ve çevredeki kurumların etrafında güvenlik önlemlerini artırdı ve daha fazla personel konuşlandırdı. Protesto sırasında bazı vatandaşlar son siyasi gelişmelere tepki göstererek, polis ekiplerinin bulunduğu Meclis girişine doğru piroteknik malzemeler attı. Protesto, Özel Mahkeme Daireleri Yasası’nda yapılması öngörülen değişikliklerin henüz Kosova Meclisi’nde ikinci okumada oylanmak üzere gündeme alınmadığı bir dönemde devam ediyor.

Kosova Demokratik Partisi (PDK) Genel Başkanı Bedri Hamza, Uzmanlaşmış Daireler Kanunu’nda yapılması öngörülen değişikliklerin cumhurbaşkanının seçilmesi için siyasi pazarlık aracı olarak kullanılmaması gerektiğini söyledi. Basın toplantısında konuşan Hamza, PDK’nin cumhurbaşkanlığı konusunda görüşmeye hazır olduğunu ancak öncelikle Uzmanlaşmış Daireler Kanunu’ndaki değişikliklerin ikinci okumada kabul edilmesini talep ettiklerini belirtti. Hamza, “Kosova Demokratik Partisi açısından yasa ikinci okumadan geçmeli, ardından cumhurbaşkanı konusunda konuşabilir ve bir anlaşmaya varabiliriz” dedi. Bu mesele yalnızca PDK’ye ait değil Hamza, Vetëvendosje Hareketi’nin yaklaşımını eleştirerek Uzmanlaşmış Daireler Kanunu meselesinin siyasi hedeflere ulaşmak için kullanıldığını savundu. “Uzmanlaşmış Daireler Yasası meselesi sadece PDK’ye ait bir konu değil. Tarihimizden, bugünümüzden ve ülkemizin geleceğinden söz ediyoruz” ifadelerini kullandı. UÇK mensuplarının tüm siyasi partilerde bulunduğunu belirten Hamza, bu konunun siyasi pazarlıkların parçası haline getirilmemesi gerektiğini söyledi. Hamza, “Bu konunun amacı, yasayı siyasi hedefe ulaşmak için doğrudan bir şantaj aracı olarak kullanmak” iddiasında bulundu. Amaç siyasi bir cumhurbaşkanı seçmek PDK lideri, Vetëvendosje’nin amacının “siyasi bir cumhurbaşkanı” seçmek ve devlet kurumları üzerindeki kontrolünü artırmak olduğunu öne sürdü. Hamza, “Siyasi amaç nedir? Siyasi bir cumhurbaşkanına sahip olmak ve devlet kurumlarının neredeyse yüzde 100 kontrolünü ele geçirmek” ifadelerini kullandı. Hamza, PDK’nın siyasi bir anlaşma olmadan cumhurbaşkanının seçilmesini kabul etmeyeceğini belirtti. “Cumhurbaşkanı seçilebilirdi ancak anlaşma olmadan bir cumhurbaşkanı seçilmemeli. ‘İsim bu, ya kabul et ya da bırak’ şeklinde olmaz. PDK görüşmeye açık ve bugüne kadar da açık oldu” dedi. Tutumların sürekli değişmesi anlaşmayı zorlaştırıyor Son günlerde taraflar arasında birçok görüşme gerçekleştirildiğini belirten Hamza, ancak tutumların sürekli değiştirilmesinin anlaşmaya varılmasını zorlaştırdığını söyledi. “Yeterince görüşme yaptık. Ben buradaydım, bütün gün Meclis’teydim. Ancak tutumların değiştiği görüşmelerle anlaşmaya varmak zor. Ciddiyet yok. Dayatılan teklifler var” diye konuştu. Hamza, taraflardan birinin aday isimlerini ve koşullarını diğer tarafa kabul ettirmeye çalışması halinde anlaşmaya varılamayacağını ifade etti. “Diğer tarafla da anlaşmadan bir uzlaşmaya varamazsınız. İsimleri basın toplantısında açıklayıp ardından çalışmayı bekleyemezsiniz. 100 farklı standartla hareket edilemez” dedi. PDK’nin görüşmelere açık olmaya devam edeceğini belirten Hamza, ancak Uzmanlaşmış Daireler Kanunu’ndaki değişikliklerin ikinci okumada kabul edilmesi gerektiği yönündeki tutumlarını yineledi. Hamza ayrıca cumhurbaşkanının seçiminin siyasi bir koşullandırmanın sonucu değil, taraflar arasında varılacak bir anlaşmanın sonucu olması gerektiğini vurguladı.

Avrupa Komisyonu, AB’nin gelecekteki genişlemesine ilişkin yeni kuralları açıkladı. Yeni düzenlemeler aday ülkeler için daha sıkı koşullar öngörürken, henüz aday ülke statüsüne sahip olmayan Kosova şimdilik bu çerçevenin dışında kalıyor. Yeni kurallara göre aday ülkeler, Avrupa Birliği politikalarına ve programlarına daha erken aşamada dahil edilecek. Ancak bu yaklaşım, reformların gerçekleştirilmesi ve özellikle AB’nin dış politikası ile uyum sağlanması şartına bağlanacak. Bu kapsamda aday ülkelerin AB yaptırımlarına uyum göstermesi de bekleniyor. Belirlenen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda söz konusu ülkelere sağlanan erişim ve imkânlar askıya alınabilecek. Kosova hâlâ aday ülke statüsüne sahip değil Yeni kurallar şu aşamada Kosova’yı kapsamıyor. Kosova, Batı Balkanlar’da henüz AB aday ülke statüsüne sahip olmayan tek ülke konumunda. AB Komşuluk ve Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, konuyla ilgili yaptığı açıklamada Kosova’nın da Avrupa Birliği’ne entegrasyon sürecine dahil edilmesinin önemine dikkat çekti. Kos’un değerlendirmesine göre aday ülkeler üyelik sürecinin farklı aşamalarında bulunuyor. Kosova’nın henüz aday ülke statüsüne sahip olmadığını belirten Kos, geçmişte bölgedeki tüm ülkelerin AB’ye entegrasyonunun daha erken gerçekleştirilememesini önemli bir hata olarak nitelendirdi. “Bunun önemli olduğunu düşünüyorum; çünkü herkesi Avrupa Birliği’ne entegre etmemiz gerekiyor. Burada hem komiser olarak hem de bölgeden, eski Yugoslavya’dan gelen biri olarak konuşuyorum. Geçmişte yaptığımız en büyük hatalardan biri bunu daha erken başaramamamızdı. Bugün bunun bedelini ödüyoruz.” dedi. Yeni üyeler için daha güçlü yaptırımlar Yeni düzenlemelerin öne çıkan unsurlarından biri, üyelik sonrasında uygulanabilecek daha güçlü koruma mekanizmaları olacak. Üyelikten sonraki 15 yıl boyunca, hukukun üstünlüğü ve Avrupa değerlerinin ciddi şekilde ihlal edilmesi halinde bir üye ülke, Konsey’deki oy kullanma hakkına kadar varan yaptırımlarla karşı karşıya kalabilecek. Yeni üyeler ayrıca ikili anlaşmazlıkları gerekçe göstererek AB’nin gelecekteki genişleme süreçlerini engellememe taahhüdünde bulunacak. Karadağ yeni kuralları ilk uygulayacak ülke Yeni kuralların ilk sınanacağı ülke, üyelik müzakerelerinde en ileri aşamada bulunan Karadağ olacak. Brüksel’e göre Karadağ, müzakereleri bu yılın sonunda veya gelecek yılın başında tamamlayabilir. Ülkenin 2028 yılında AB’nin 28. üyesi olması öngörülüyor.

Kosova Polisi Genel Müdürü Albay Gazmend Hoxha, KFOR Komutanı Tümgeneral Özkan Ulutaş’ı Kosova’daki görev süresinin sona ermesi dolayısıyla veda görüşmesinde ağırladı. Kosova Polisi tarafından yapılan açıklamaya göre görüşme, 6 Ekim’de Kosova Polisi Genel Müdürlüğü binasında gerçekleştirildi. Hoxha, beraberindeki çalışma arkadaşlarıyla birlikte Ulutaş’a görev süresi boyunca gerçekleştirdikleri iş birliği için teşekkür etti. Açıklamada Hoxha’nın, Ulutaş’ın KFOR Komutanı olarak Kosova Cumhuriyeti’ndeki görevi süresince gösterdiği “iş birliği, özveri ve katkılardan” dolayı duyduğu memnuniyeti ifade ettiği belirtildi. Görüşmede Hoxha, Kosova Polisi adına KFOR Komutanı Ulutaş’a teşekkür plaketi takdim etti. Hoxha ayrıca Özkan Ulutaş’a bundan sonraki mesleki ve kişisel yaşamında başarılar diledi.