Anayasa Mahkemesi Kararı: Cumhurbaşkanının Meclis Feshi Geçici Olarak Durduruldu

Hava Kosova’da bugün çoğunlukla güneşli olacak. Kosova Hidrometeoroloji Enstitüsü’nün açıklamasına göre, gün içinde en düşük sıcaklıklar -1 ile 2 derece arasında değişecek. En yüksek sıcaklıkların ise 13 ile 17 derece arasında olması bekleniyor. Enstitü, rüzgarın kuzeydoğudan saatte 1 ila 6 metre hızla eseceğini bildirdi.

Özel bir televizyon programında akşam, Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani’nin yeniden Kosova Demokratik Birliği (LDK) saflarına dönme ihtimali tartışıldı. Konuyla ilgili konuşan LDK milletvekili Alban Zogaj, bu konuda çeşitli söylentilerin dolaştığını ancak şu aşamada somut bir durumun olmadığını söyledi. Zogaj, Osmani’nin şu anda ülkenin cumhurbaşkanı olduğunu ve bu nedenle görevine saygı duyduklarını belirtti. “Sayın Osmani bugün ülkenin cumhurbaşkanıdır ve biz onun bulunduğu konuma saygı duyuyoruz. Eğer kendisinden bir sinyal gelirse veya iş birliği teklif edilirse, bunu değerlendireceğiz,” dedi.

Kosova Anayasa Mahkemesi, dün Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani’nin Kosova Meclisi’ni feshetme kararına ilişkin 9 Mart–31 Mart tarihleri arasında geçerli olacak geçici tedbir kararı aldı. Bu karar kapsamında hem Cumhurbaşkanı’nın hem de Meclis’in söz konusu kararnameyle ilgili herhangi bir işlem yapması bu tarihe kadar durduruldu. Konuyla ilgili olarak Artan Behrami, Kosova Demokratik Partisi (PDK) adına açıklamalarda bulundu. Özel bir televizyonun sabah programında konuşan Behrami, PDK’nın Anayasa Mahkemesi’nin tüm kararlarına saygı duyduğunu söyledi. “PDK, Kosova Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi’nin her kararına saygı duyar. Biz bu kurumu hiçbir zaman sorgulamadık. Bazen kararlar PDK’nın hoşuna gitmese bile her zaman saygı gösterdik, çünkü bu kurumun kurulması için nesiller boyunca fedakarlıklar yapıldı,” dedi. Behrami ayrıca iktidardaki Vetëvendosje partisini de eleştirdi. Ona göre son dönemde Kosova Meclisi’nde yaşanan gelişmeler ülke tarihinde benzeri görülmemiş olaylar. “Bugün ilk kez, normal şekilde yönetmek yerine hükmetmek isteyen bir siyasi parti görüyoruz. Bu nedenle Kosova Meclisi’nde daha önce yaşanmamış siyasi gelişmeler yaşandı,” ifadelerini kullandı.  

Rahovça’da bulunan kemik kalıntılarının, Kosova Savaşı sırasında kaybolan kişilere ait olabileceği şüphesi üzerinde duruluyor. İlk bilgilere göre kemik kalıntıları, belediye sınırları içindeki bir bölgede yürütülen çalışmalar sırasında fark edildi. Durumun tespit edilmesinin ardından ilgili kurumlara derhal bilgi verildi. Polis raporunda şu ifadelere yer verildi: “09.03.2026 tarihinde yürütülen çalışmalar sırasında ilgili polis birimi, Kosova Adli Tıp Enstitüsü ile koordinasyon içinde ve mahkeme kararı doğrultusunda yapılan kazılarda insan kökenli kemik parçalarına rastladı. Bu kalıntıların Kosova savaşında kaybolan en az bir kişiye ait olabileceği değerlendirilmektedir.” Yetkililer, kemik kalıntılarının olay yerinden alınarak adli inceleme, otopsi ve DNA analizi için Kosova Adli Tıp Enstitüsü’ne gönderildiğini açıkladı. Yapılacak incelemelerin amacı, kalıntıların kimliğinin tespit edilmesi olarak belirtildi.

Kosova Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani, siyasi geleceğine ilişkin kararını 4 Nisan’dan sonra, yani görev süresinin sona ermesinin ardından açıklayacağını söyledi. Akşam Arnavutluk’un özel bir televizyonuna verdiği röportajda konuşan Osmani, bundan sonraki adımlarını belirlerken tek ölçütünün Kosova Cumhuriyeti’nin çıkarları olacağını vurguladı. Osmani, görev süresinin sonuna kadar cumhurbaşkanlığı görevini sorumlulukla sürdüreceğini belirterek şunları söyledi: “4 Nisan’a kadar Kosova Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı olarak görevimi onurla yerine getireceğim. Daha sonra ise o anda Kosova Cumhuriyeti’nin çıkarlarına en uygun olanın ne olduğunu yeniden değerlendireceğim ve ileriye dönük kararımı yalnızca bu kritere göre vereceğim.” Cumhurbaşkanı, vereceği kararın ülkedeki mevcut siyasi gelişmelere de bağlı olacağını ifade etti. Osmani ayrıca Kosova Anayasa Mahkemesi’nin, Meclisin feshedilmesine ilişkin kararname hakkında aldığı geçici tedbir kararına da değindi. Bu kararın siyasi durumun netleşmesi için zaman kazandırdığını söyledi. “Geçici tedbir kararı, meselelerin açıklığa kavuşması için biraz zaman tanıyor. Nihai kararı ise Anayasa Mahkemesi verecek,” dedi. Siyasette aktif kalıp kalmayacağı sorusuna ise net bir yanıt vermeyen Osmani, amacının ülkeye katkı sağlamaya devam etmek olduğunu belirtti. “Kosova Cumhuriyeti’nin ilerlemesine yardımcı olabileceğim en iyi yolu değerlendireceğim. Bunun ne olacağı büyük ölçüde koşullara bağlı. Siyaset bazen öngörülemez olabiliyor,” ifadelerini kullandı. Osmani, açıklamasının sonunda devlet çıkarlarının her zaman öncelik olması gerektiğini vurguladı. 

Ramush Haradinaj liderliğindeki Kosova'nın Geleceği İçin İttifak (AAK) partisi, Ardian Gjini’nin başbakan adayı olacağını açıkladı. Haradinaj, yaptığı açıklamada, Gjini’nin parti listesinin başında yer alacağını ve kendisinin de milletvekili adayı olarak listede bulunacağını söyledi. “Ardian Gjini listemize liderlik edecek. Açıkça söylüyorum: Ardian Gjini başbakanlık için aday olacak.” dedi Haradinaj.

Kosova Hükümeti, resmi Facebook sayfasında yaptığı bir paylaşımda, Kosova Anayasa Mahkemesi’nin Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani’nin Meclis’i feshetme kararnamesiyle ilgili verdiği geçici tedbir kararının, konunun Anayasa Mahkemesi tarafından kapsamlı şekilde ele alınması için alan açtığını belirtti. Anayasa Mahkemesi bugün 31 Mart’a kadar geçerli olacak geçici bir tedbir kararı aldı. Bu süre boyunca cumhurbaşkanı yeni seçimleri ilan edemeyecek ve Meclis de çalışamayacak. Hükümet açıklamasında şu ifadeler yer aldı: “Anayasa Mahkemesi’nin, Meclis’in feshedilmesine ilişkin kararname hakkında geçici tedbir uygulamasına karar vermesi, bu kararnamenin uygulanmasını davanın esasına ilişkin inceleme yapılıncaya kadar askıya almaktadır. Bu karar, konunun Anayasa Mahkemesi tarafından anayasal düzen ve demokratik kurumların işleyiş ilkelerine uygun şekilde kapsamlı biçimde ele alınmasına imkân tanımaktadır. Üç hafta boyunca bir bekleme durumundayız; bu sırada vatandaşlar için önemli olan birçok anlaşma ve karar Meclis tarafından onaylanmadan kalmaya devam etmektedir. Hükümet, Anayasa Mahkemesi’nin nihai kararının bu konu hakkında tam bir hukuki netlik sağlamasını ve gelecekte kurumların ve vatandaşların bu tür ciddi engellerle karşılaşmaması için anayasal standardı belirlemesini beklemektedir.” 

Öğretim üyesi ve eski Kosova Anayasa Mahkemesi Başkanı Enver Hasani, Kosova’da cumhurbaşkanı seçimi süreci etrafında yaşanan son gelişmeleri yorumlayarak, milletvekillerinin salonda kalmaya zorlanması ve 80 oyun sağlanmasının dayatılması yönündeki talebin uygulanamayacağını vurguladı. Hasani, Politiko programında konuşurken, Albulena Haxhiu ve bir grup milletvekili tarafından dile getirilen böyle bir talebin Mahkeme tarafından dayatılamayacağını söyledi. “Mahkeme böyle bir şeyi talep edemez; bunun birçok nedeni var. Birincisi, 2015 yılına ait bir mahkeme kararı var ve bu karar milletvekillerinin böyle bir eylemi yapmaya zorlanamayacağını belirtiyor.” dedi Hasani. Hasani ayrıca, Haxhiu tarafından çağrılan oturumun kurgusal (fiilen geçersiz) göründüğünü, çünkü ona göre bunun Kosova Anayasası’nın ve Kosova yargı standartlarının yanlış yorumlanmasına dayandığını ifade etti. Hasani’ye göre Kosova’daki anayasal uygulama ve içtihatlar, milletvekillerinin parlamenter prosedürler sırasında bir mahkeme kararıyla toplantıya katılmaya ya da belirli bir şekilde oy kullanmaya zorlanamayacağını açıkça ortaya koyuyor.

Anayasa Mahkemesi, Sırp yargıç Radomir Laban’ın, Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani’nin Meclis’i feshetme kararnamesi hakkında verilecek karardan çekilmek istediğini bildirdi. Mahkemenin kararına göre, onun talebi oy birliğiyle reddedildi. Aynı kararda Mahkeme, 31 Mart’a kadar Cumhurbaşkanı ve Meclis’in herhangi bir işlem yapmasını engelleyen geçici bir tedbir de aldı. Resmî belgeye göre, yargıç Laban’la ilgili konu kararın 10. maddesinde yer aldı. Radomir Laban daha önce de eleştirilerin hedefi olmuştu; çünkü Cumhurbaşkanı Osmani, 2025 yılında onu “tehlikeli faaliyetlerde bulunmakla” nitelendirmişti. O dönemde Osmani, Meclis’in kurulmasına ilişkin Anayasa Mahkemesi’ne yaptığı bir başvuruyu, Laban’ın davada raportör yargıç olarak atanmasının ardından geri çekmişti. Anayasa Mahkemesi’nin kararı, belirlenen süreye kadar sürecin müdahalesiz şekilde devam edeceğini ve 31 Mart’a kadar mevcut durumun (status quo) korunacağını vurguluyor.

Amerika Birleşik Devletleri’nin Kosova’daki Kara Ataşesi Yarbay Jonathan Shaw bugün Kosova Savunma Bakanı Yardımcısı Enis Kervan’ı makamında ziyaret etti. Yapılan görüşmede, iki ülke arasında savunma alanındaki mevcut iş birliği ve ortak çalışmalar ele alındı; ayrıca gelecekte yapılacak projeler ve fikir alışverişi üzerine de görüş alışverişinde bulunuldu. Bildirildiğine göre, farklı toplulukların Kosova Güvenlik Gücü’ndeki-KGG temsiliyeti ve rolü üzerine de duruldu. Bakan Yardımcısı Kervan, bu ziyaretleri için  Amerikan Ataşesine teşekkür etti.