Kosova Meclisi'nin Kurucu Oturumu 6 Ağustos'ta Yapılacak

Mamuşa Futbol Kulübü, düzenlenen törenle resmen faaliyetlerine başladı. Açılış programına Türkiye Büyük Millet Meclisi Yeni Yol Grubu Başkanvekili Selçuk Özdağ, KDTP Milletvekili Fatma Taçi, Mamuşa Belediye Başkanı Abdülhadi Krasniç ve çok sayıda davetli katıldı. Törende, kulübün ilçede sporun gelişmesine ve gençlerin futbola yönlendirilmesine katkı sağlamasının hedeflendiği vurgulandı. Abdülhadi Krasniç yaptığı açıklamada, Mamuşa Belediyesi'nin spor ve gençlik projelerine destek vermeyi sürdüreceğini belirterek, çocuklar ve gençler için daha iyi spor olanakları oluşturulmasının önemine dikkat çekti. Açılışta emeği geçenlere teşekkür edilirken, Mamuşa Futbol Kulübü'ne yeni sezonda başarı dilekleri iletildi.

Görevdeki Başbakan Albin Kurti, Avrupa Birliği'nin Kosova-Sırbistan ilişkilerinin normalleştirilmesine yönelik diyalogdan sorumlu Özel Temsilcisi Peter Sorensen'i kabul etti. Kosova Başbakanlık Ofisi'nden yapılan açıklamaya göre görüşmede, Avrupa Birliği ile ilişkiler, Batı Balkanlar'daki son gelişmeler ve Kosova-Sırbistan diyalogunun mevcut durumu ile sürecin geleceği ele alındı. Kurti, Kosova'nın diyalog sürecinde yapıcı yaklaşımını sürdürdüğünü belirterek, hedeflerinin kalıcı barış, Avrupa-Atlantik güvenliği, uzun vadeli istikrar ve iyi komşuluk ilişkileri olduğunu ifade etti. Görüşmede Sorensen'in, görevlerinden toplu şekilde istifa eden Sırp hakim ve savcıların yeniden göreve dönmesi konusunu gündeme getirdiği belirtildi. Kurti ise bu konuda Kosova Hükümeti'nin anayasa ve yasalara bağlılık ilkesinde ısrarcı olduğunu söyledi. Kurti, devlet kurumlarında tüm etnik toplulukların temsil edilmesi gerektiğini, kamu görevlilerinin mesleki yeterlilik ve etik değerlere sahip olması gerektiğini vurguladı. Açıklamada, dört yıl önce İbar Nehri'nin kuzeyinde gerçekleştirilen toplu istifaların, Kosova'nın çok etnik yapıya sahip demokratik kurumlarını zayıflatmayı amaçladığı değerlendirmesine yer verildi. Kurti, yargı sisteminde izlenecek yolun Kosova Anayasası ve yasaları tarafından belirlendiğini belirterek, bunun hem çok etnikli yapının korunmasını hem de yargının bağımsızlığı ile adaletin kalitesinin güvence altına alınmasını gerektirdiğini ifade etti. Görüşmede ayrıca, Brüksel Temel Anlaşması ile Ohri Uygulama Eki'nin uygulanmasının ve bu anlaşmalara riayet edilmesinin diyalog sürecinin ilerlemesi açısından önem taşıdığı da vurgulandı.

Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri ile Diaspora Bakan Vekili Glauk Konjufca, görev süresi sona eren Türkiye Cumhuriyeti'nin Kosova Büyükelçisi Sabri Tunç Angılı'yı veda ziyaretinde kabul etti. Kosova Dışişleri ve Diaspora Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre Konjufca, Büyükelçi Angılı'ya Kosova'daki görev süresi boyunca gösterdiği çaba ve iki ülke arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesine sağladığı katkılardan dolayı teşekkür etti. Açıklamada, "Başbakan Yardımcısı Konjufca, Büyükelçi Angılı'ya Kosova'daki görev süresi boyunca yürüttüğü çalışmalar ile iki ülke kurumları arasındaki diyalog ve iş birliğinin güçlendirilmesine sunduğu katkılar için teşekkür etti." ifadelerine yer verildi. Görüşmede, Kosova ile Türkiye arasındaki yakın ve dostane ilişkiler ile bugüne kadar çeşitli alanlarda sürdürülen iş birliği de ele alındı. Konjufca, Kosova'nın Türkiye ile ortaklığını daha da geliştirme konusundaki kararlılığını dile getirerek, ortak ilgi alanlarında iki ülke arasındaki iş birliğinin daha da genişletilmesini istediklerini ifade etti. Toplantının sonunda Konjufca, Büyükelçi Angılı'ya görev süresi boyunca yürüttüğü iş birliği için teşekkür ederek, yeni görev ve çalışmalarında başarılar diledi.

Levent Buş, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ailesinin son günlerde Klan Kosova'da yayımlanan bir programın ardından dezenformasyon kampanyasının hedefi haline geldiğini öne sürdü. Buş, Esat Shala'nın kardeşi hakkında bir kez daha gerçeğe aykırı iddialarda bulunduğunu savunarak, kardeşinin hiçbir zaman Kosova halkına karşı faaliyet gösteren herhangi bir Sırp suç örgütünün ya da paramiliter yapının üyesi olmadığını belirtti. Ailesinin de savaş döneminde baskıya maruz kaldığını ifade eden Buş, babasının Slobodan Miloşeviç rejimi tarafından birçok kez gözaltına alındığını, kardeşinin ise 1998 yılının başında Almanya'ya göç ettiği için savaş sırasında Kosova'da bulunmadığını söyledi. Sosyal medyada kardeşinin Kosova Polisi tarafından gözaltına alındığı yönünde haberler yayıldığını belirten Buş, bunun doğru olmadığını ileri sürdü. Buş, "Kardeşim bugün gözaltına alınmak için değil, Esat Shala hakkında, kendisine ve ailemize yönelik tehdit ve tehlike oluşturduğunu düşündüğü iddialar nedeniyle şikâyette bulunmak üzere polise gitti." ifadelerini kullandı. Klan Kosova ve bazı medya kuruluşlarını profesyonel davranmamakla eleştiren Buş, hiçbir doğrulama yapılmadan kardeşinin Kosova'nın en ağır savaş suçlarından biri olarak kabul edilen Büyük Kruşa Katliamı'yla ilişkilendirildiğini ve bunun kabul edilemez olduğunu savundu. Aile olarak konuyu hukuki yollara taşıma kararı aldıklarını belirten Buş, kardeşinin hiçbir zaman herhangi bir Sırp suç yapılanmasının parçası olmadığını ve Kosova Polisi tarafından da gözaltına alınmadığını öne sürdü. Açıklamasını, "Allah hepinizden razı olsun." sözleriyle tamamladı.

Cumhurbaşkanı Vekili Albulena Haxhiu, Kosova Meclisi'nin kuruluş oturumunun 6 Ağustos saat 10.00'da yapılacağını duyurdu. Kararın ardından Kosova Demokratik Enstitüsü'nden (KDI) Eugen Cakolli, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, oturumun 6 Ağustos'a bırakılmasının yalnızca gecikmiş bir karar olmadığını, aynı zamanda kurumsal açıdan sorumsuzluk taşıdığını savundu. Cakolli'ye göre en büyük sorun, Cumhurbaşkanı'nın seçilmesi için öngörülen 60 günlük anayasal sürenin bu tarihten itibaren işlemeye başlayacak olması. Anayasa Mahkemesi'nin daha önce verdiği karara atıfta bulunan Cakolli, Meclis henüz oluşturulmamışsa 60 günlük sürenin Meclis'in kuruluşuyla başladığını hatırlattı. Buna göre, 6 Ağustos'ta yapılacak kuruluş oturumu süreci resmen başlatacak, 7 Ağustos birinci gün olarak sayılacak ve 5 Ekim Cumhurbaşkanı'nın seçilebileceği son gün olacak. Cakolli, buna karşılık Cumhurbaşkanı Vekili'nin altı aylık görev süresinin 4 Ekim'de sona ereceğini belirterek, Cumhurbaşkanı seçiminin 5 Ekim'e kadar uzaması ve başarısız olması halinde ciddi bir anayasal kriz yaşanabileceği uyarısında bulundu. "Bu durumda aynı anda hem Meclis'ten hem de Cumhurbaşkanı Vekili'nden yoksun kalabiliriz" diyen Cakolli, böyle bir senaryoda Meclis'in feshedilmesini resmileştirecek, erken seçim tarihini belirleyecek ve seçimlerden sonra başbakan adayını görevlendirecek anayasal makamın bulunmayacağını ifade etti. Cakolli ayrıca, Cumhurbaşkanı seçimine ilişkin siyasi uzlaşı sağlanabilmesi amacıyla zaman tanındığının söylendiğini ancak bu süreçte ne bir anlaşmaya varıldığını ne de partiler arasında yeni bir müzakere turunun gerçekleştirildiğini kaydetti.

Skenderaj Belediye Başkanı Sami Lushtaku, Prizren Temel Mahkemesi'nde görülen ve "Drenica 1" davasıyla bağlantılı organize suç ve koruma altındaki tanıkları etkileme suçlamalarını içeren davada, kendisinin masum olduğunu ve yıllardır EULEX tarafından haksız yere hedef alındığını söyledi. Lushtaku ile birlikte yargılanan İsmet Haxha, Rrustem Rukolli, Rexhep Xhota, Fatmir Mjaku, Skender Tahiri, Bajram Dibrani ve Sheremet Jashari, davada son savunmaların alınmasını bekliyor. Yargılama, iddianamenin 16, 17 ve 18. maddeleri kapsamında yalnızca bu sanıklar yönünden sürdürülüyor. Bu kişiler hakkındaki dosya daha önce ana davadan ayrılmıştı. Duruşmada konuşan Savcı Florije Shamolli, davanın uzun sürmesinin nedeninin büyük ölçüde geçmişte yaşanan usule ilişkin teknik hatalar olduğunu belirtti. Shamolli, iddianamenin eski EULEX savcıları tarafından hazırlandığını, ancak süreçte yaşanan teknik eksiklikler nedeniyle davanın sonuçlanmasının geciktiğini ifade etti. Sanıkların suçlamaları kabul etmediğini belirten Shamolli, savcılığın sunduğu maddi deliller ile dinlenen tanık ifadelerinin sanıkların suç işlediğini ortaya koyduğunu savundu. Lushtaku'nun avukatı Artan Qerkini ise savcılığın, ifadelerini birkaç kez değiştiren ve güvenilirliği tartışmalı olan bir tanığın beyanlarına dayanarak mahkemeden hüküm vermesini istediğini öne sürdü. Qerkini, müvekkilinin uzun süre tutuklu bulunduğunu hatırlatarak, cezaevindeyken tanıkları etkilemek amacıyla organize bir yapı kurduğu iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu söyledi. EULEX gözetimindeki tutukluluk koşullarının sürekli denetlendiğini de sözlerine ekledi. "13 yıldır haksız yere yargılanıyorum" Mahkemede söz alan Sami Lushtaku ise savcılığın sunduğu delilleri reddederek masum olduğunu yineledi. Lushtaku, "Ne savcı hanımı ne de mahkeme heyetini suçlamak, hakaret etmek ya da aşağılamak istiyorum. Ancak 13 yıldır EULEX adaleti tarafından hiçbir delil ve kanıt olmaksızın haksız yere takip ediliyorum. Daha önce savaş suçları davasında 12 yıl hapis cezasına çarptırıldım, dört yıl cezaevinde kaldım ve sonunda beraat ettim." dedi. Mevcut iddianamenin de hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunan Lushtaku, "EULEX bu davayı bu mahkemenin üzerine adeta demir bir gömlek gibi giydirdi. Bana yöneltilen suçlamaların hukuki temeli olmadığını çok iyi biliyorlardı. F ve C kod adlı tanıklar bana karşı doğrudan tanıklık yapmadılar. Hatta sanıklardan bazılarının bir kısmını hayatım boyunca hiç tanımadım." ifadelerini kullandı. Lushtaku, "Ben kendimi tamamen masum hissediyorum." diyerek savunmasını tamamladı.

Kosova Polisi, Savaş Suçları Soruşturma Müdürlüğü'nün, 1998-1999 Kosova Savaşı sırasında işlenen savaş suçlarına ilişkin tüm bilgi ve ceza davalarının kabulü, doğrulanması, soruşturulması ve adli makamlara sevk edilmesinden sorumlu tek yetkili birim olduğunu açıkladı. Polis tarafından yapılan yazılı açıklamada, söz konusu müdürlüğün, Kosova Cumhuriyeti Özel Savcılığı ile yakın koordinasyon içerisinde çalıştığı belirtilirken, vatandaşlar, kurumlar, yerli ve uluslararası kuruluşlar ile açık kaynaklardan elde edilen tüm bilgilerin yürürlükteki mevzuat çerçevesinde değerlendirildiği ifade edildi. Açıklamada, son günlerde savaş suçlarına ilişkin medyada yer alan haberlerin ardından, savaş suçlarına dair her türlü bilgi, delil ve ihbarın iletileceği resmi adreslerin Kosova Polisi Savaş Suçları Soruşturma Müdürlüğü ile Kosova Cumhuriyeti Özel Savcılığı Savaş Suçları Dairesi olduğu vurgulandı. Kosova Polisi ve Özel Savcılık, savaş suçlarının aydınlatılmasına katkı sağlayabilecek bilgi sahibi tüm vatandaşlara, tanıklara, mağdurlara ve mağdur yakınlarına çağrıda bulunarak, ellerindeki bilgi ve belgeleri yetkili kurumlarla paylaşmalarını istedi. Açıklamada ayrıca, yapılacak başvuruların profesyonel bir şekilde değerlendirileceği, başvuru sahiplerinin kimlik bilgilerinin gizli tutulacağı ve tüm işlemlerin yasal standartlara uygun olarak yürütüleceği kaydedildi.

Kosova'da savaş suçları şüphesiyle gözaltına alındığı yönündeki iddiaların ardından Bush ailesinden yazılı açıklama geldi. Aile, Klan Kosova televizyonunda yayımlanan programda öne sürülen iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirterek, görüntülerde yer alan kişinin kardeşleri olmadığını savundu. Açıklamada, son günlerde Klan Kosova'da yayımlanan programda Bush soyadını taşıyan bir kişinin Kosova'daki savaş olaylarıyla ilişkilendirildiği hatırlatılarak, söz konusu iddiaların hiçbir somut delile dayanmadığı ve tamamen asılsız olduğu ifade edildi. Aile, "Programda görüntülenen kişi kesinlikle kardeşimiz değildir" diyerek, kendilerine yöneltilen suçlamaların gerçek dışı olduğunu belirtti. Açıklamada ayrıca, iddiaların kardeşlerinin onurunu, itibarını ve kişilik haklarını zedelediği öne sürüldü. Bush ailesi, haklarının korunması amacıyla yetkili makamlara başvurduklarını, asılsız ihbar ve iftira gerekçesiyle suç duyurusunda bulunduklarını ve olayın soruşturulmasını talep ettiklerini bildirdi. Soruşturma devam ettiği gerekçesiyle konu hakkında daha fazla açıklama yapılmayacağı da kaydedildi. Açıklamada ayrıca, basın özgürlüğüne ve kamuoyunun haber alma hakkına saygı duyulduğu belirtilirken, haberlerin doğrulanmış bilgiler ışığında ve gazetecilik ilkelerine uygun şekilde yayımlanması çağrısında bulunuldu. Gözaltı iddiası Klan Kosova televizyonunda yayımlanan haberde, Kruşa bölgesi ve Prizren çevresinde savaş suçları işlediğinden şüphelenilen Şahin Bush isimli Türk Topluluğu mensubunun Kosova Polisi tarafından gözaltına alındığı öne sürülmüştü. Haberde, Bush'un Esat Shala tarafından Klan Kosova'da yayımlanan "Kosova Today" programında kamuoyuna teşhir edildiği, Shala'nın ise söz konusu kişinin Sırp paramiliter grubuna mensup olduğunu iddia ederek Prizren'de serbestçe dolaştığını ileri sürdüğü aktarılmıştı. Bushi ailesi ise bu iddiaları kesin bir dille reddederek, programdaki kişinin kardeşleri olmadığını ve ileri sürülen suçlamaların gerçeği yansıtmadığını açıkladı.

Avrupa ülkelerinin yoğun şekilde yer aldığı Henley Pasaport Endeksi'nde Singapur, üst üste ikinci yıl dünyanın en güçlü pasaportuna sahip ülke olarak ilk sıradaki yerini korudu. Singapur vatandaşları, önceden vize almadan 192 destinasyona seyahat edebilirken; Japonya, Güney Kore ve Birleşik Arap Emirlikleri 188 destinasyonla ikinci sırada yer aldı. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) verilerini kullanan Henley Pasaport Endeksi, vatandaşların önceden vize almadan seyahat edebildiği ülke sayısını esas alıyor. İsveç, 187 ülkeye vizesiz erişimle üçüncü sırada yer aldı. Ardından Belçika, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Almanya, İrlanda, İtalya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç ve İspanya olmak üzere birçok Avrupa ülkesi 186 destinasyonla sıralandı. İlk beş içinde ayrıca Avusturya, Yunanistan, Malta, Portekiz ve İsviçre de yer aldı. Avrupa'dan 29 ülke en güçlü 10 pasaport arasında bulunurken, bazı ülkeler daha alt sıralarda kaldı. Belarus pasaportu sahipleri yalnızca 78 ülkeye vizesiz seyahat edebilirken, bu ülke endekste 62. sırada yer aldı. Kosova pasaportu ise Çin ile birlikte 60. sırada bulunuyor ve vatandaşlarına 83 ülkeye vizesiz erişim sağlıyor. Buna rağmen Kosova, son yıllarda önemli bir ilerleme kaydetti. Ülke, 2016 yılından bu yana sıralamada 35 basamak yükseldi. Son 20 yılda en büyük yükselişi gösteren ülkelerden biri Birleşik Arap Emirlikleri oldu. BAE, 60 sıra yükselerek ve vizesiz erişim sağladığı destinasyon sayısını 153 artırarak bugün dünyanın en güçlü ikinci pasaportuna sahip ülke konumuna geldi. Geçen yıl 10. sırada bulunan Birleşik Arap Emirlikleri, bu yıl Birleşik Krallık'ı geride bıraktı. Birleşik Krallık ise altıncı sıraya geriledi. Amerika Birleşik Devletleri ise 180 destinasyona erişimle 10. sırada yer aldı ve 2025'te ulaştığı tarihi düşük seviyedeki konumunu korudu. Henley & Partners Başkanı Christian H. Kaelin, pasaport gücünün günümüzde fırsatlar, güvenlik ve ekonomik katılım açısından önemli bir rol oynadığını belirterek, küresel hareketliliğin sağladığı avantajların giderek daha fazla ekonomik ve siyasi açıdan güçlü ülkelerde yoğunlaştığını ifade etti.

Kosova Yargı Konseyi'nin (KGJK) toplantısı, gündemde Cumhurbaşkanı Vekili Albulena Haxhiu'nun Sırp topluluğundan hakimler ve destek personelinin istifalarından vazgeçme bildirimleriyle ilgili talebinin bulunmasına rağmen gerçekleştirilemedi. Eski Sırp hakim ve savcıların istifa sürecine ilişkin karar alınması konusu, Konsey üyeleri arasında tartışmalara neden oldu. Kosova Yargı Konseyi (KGJK) Başkanı Rrustem Thaqi, gündem maddelerine uyulması ve toplantının kapsamlı bir tartışma ortamında yapılması gerektiğini savundu. Toplantı sırasında KGJK üyesi Bashkim Hyseni, konunun gündemin ilk maddesi olarak ele alınmasını talep etti. Hyseni, Sırp topluluğundan hakim ve personelin istifalarının neden bu kadar uzun süredir değerlendirmeye alınmadığı konusunda açıklama istedi. Kosova Yargı Konseyi (KGJK) toplantısı, bazı üyelerin salonu terk etmesi nedeniyle sona erdi. Üyelerin ayrılması, toplantının devam etmesini ve gündemde yer alan maddelerin görüşülmesini engelledi. Cumhurbaşkanı Vekili Haxhiu, 19 Haziran 2026 tarihinde KGJK Başkanı Rrustem Thaqi'ye gönderdiği mektupla, Kosova yargı sistemi içerisindeki Sırp topluluğuna mensup hakimler ve destek personelinin sunduğu istifalar konusunda Konsey'den sürece son noktayı koymasını talep etmişti.