Önce Özel Mahkemeler Yasası, Ardından Cumhurbaşkanı Seçimi

Kosova Kurtuluş Ordusu (UÇK) Savaş Gazileri Örgütü (OVL-UÇK) Başkanı Hysni Gucati, UÇK'nın eski mensubu ve Lahey'de 13 yıl hapis cezasına çarptırılan Rexhep Selimi'nin infaz edilmesine yönelik çağrıları kınadı. Gucati, ölüm tehditlerinin özgür Kosova'da yeri olmadığını belirterek, güvenlik ve adalet kurumlarından olayı ciddiyetle ele almalarını istedi. Gucati, siyasi görüş ayrılıklarının hiçbir şekilde şiddete veya cinayete teşvike dönüşmemesi gerektiğini vurguladı.  

Priştine’de, Lahey’deki Özel Mahkeme’nin Kosova Kurtuluş Ordusu’nun (UÇK) dört eski yöneticisi hakkında verdiği hapis cezalarına karşı düzenlenen protesto bu gece de İskender Bey Meydanı’nda devam ediyor. Protesto, Meclis’in yarın saat 09.00’da yapılacak oturumundan bir gün önce düzenleniyor. Oturumun ilk gündem maddesinde, Demokratik Kosova Partisi’nin (PDK) önerdiği Özel Mahkemeler ve Özel Savcılık Ofisi Hakkında Kanun’da değişiklik yapılmasına ilişkin yasa tasarısının ele alınması bekleniyor. Gelişmelerin ardından bir grup vatandaş, gece boyunca Kosova Meclisi önünde kalacaklarını açıkladı. Protestocuların geceyi geçirebilmesi için Meclis önüne çadırlar da kuruldu. Diğer yandan yarın Meclis’teki oturumla eş zamanlı olarak iki ayrı protesto düzenlenmesi planlanıyor. “Benim Adıma Değil” (Jo në Emrin Tim) platformu vatandaşları saat 08.00’de, UÇK Savaş Gazileri Örgütü (OVL-UÇK) ise saat 09.00’da Meclis önünde yapılacak protestoya çağırdı.  

Kosova Kurtuluş Ordusu (UÇK) Savaş Gazileri Örgütü (OVL-UÇK), yarın Meclis önünde düzenlenecek protestonun başlangıç saatini değiştirdiğini duyurdu. OVL-UÇK, bir gün önce vatandaşların 5 Ekim Pazartesi günü saat 12.00'de Meclis önünde toplanacağını açıklamıştı. Yeni duyuruda ise protestonun saat 09.00'da başlayacağı bildirildi. Açıklamada, “Yarın saat 09.00'da Cumhuriyet Meclisi önündeki meydanda görüşürüz. Ayrıcalık istemiyoruz. Devlet koruması istiyoruz.” ifadelerine yer verildi.

Vetëvendosje Hareketi (LVV) Milletvekili Shqipe Mehmeti-Selimi, sosyal medyada eşi Rexhep Selimi'nin öldürülmesine yönelik çağrı yapıldığını belirterek Kosova Devlet Savcılığı'ndan söz konusu yorum hakkında soruşturma başlatılmasını istedi. Lahey'de 13 yıl hapis cezasına çarptırılan Rexhep Selimi hakkında yapılan söz konusu paylaşımın kamuya açık olduğunu belirten Mehmeti-Selimi, olayı basında çıkan haberler aracılığıyla öğrendiğini ve yetkili kurumlar tarafından ele alınması gereken ciddi bir mesele olduğunu söyledi. Mehmeti-Selimi, “Bugün yazılı basındaki haberler aracılığıyla, sosyal medyada eşim Rexhep Selimi'nin öldürülmesine yönelik doğrudan aleni bir yorumdan haberdar oldum. Eşi ve Kosova Cumhuriyeti vatandaşı olarak bunu son derece ciddi bir mesele olarak değerlendiriyorum. Bu konu yetkili kurumlar tarafından ele alınmadan geçiştirilemez.” ifadelerini kullandı. Siyasi görüş ayrılıklarının veya kişisel kanaatlerin bu tür çağrıları haklı gösteremeyeceğini kaydeden Mehmeti-Selimi, ifade özgürlüğünün şiddete teşvik için gerekçe olarak kullanılamayacağını söyledi. Savcılığa çağrıda bulunan Mehmeti-Selimi, olayın soruşturulmasını, söz konusu yorumun arkasındaki kişinin tespit edilmesini ve olası cezai sorumluluğun değerlendirilmesini istedi. “Hiçbir şeyin fazlasını ya da eksiğini istemiyorum; yalnızca yasanın uygulanmasını ve bir insanın yaşamına yönelik bu aleni çağrının gereken ciddiyetle ele alınmasını istiyorum” diyen Mehmeti-Selimi, bu tür bir dilin sessizce karşılanmasının ve normalleştirilmesinin kabul edilemez olduğunu ifade etti. Mehmeti-Selimi, adalet kurumlarının, söz konusu çağrı kime yönelik olursa olsun, bu tür vakaları yasalara uygun şekilde ele alma sorumluluğu bulunduğunu belirtti.

Başbakan Albin Kurti, Kosova'nın Avusturya ile 1-1 berabere kaldığı karşılaşmanın ardından milli takımın performansını değerlendirdi. Kurti, Kosova'nın sahada Avusturya'dan daha iyi bir oyun sergilediğini ve maçın skorunun sahadaki tabloyu yansıtmadığını belirtti. Kurti, Facebook hesabından yaptığı paylaşımda, “Kosova, Avusturya'dan daha iyi oynadı. Avusturya, Kosova'dan daha şanslıydı. 1-1'lik beraberlik sahada gördüklerimizi yansıtmadı.” ifadelerini kullandı.

Kosova Demokratik Partisi (PDK) Genel Başkanı Bedri Hamza, Özel Mahkeme Yasası'nda değişiklik ve ilaveler yapılmasına ilişkin yasa tasarısının yarın Meclis'ten geçeceği konusunda iyimser olduğunu söyledi. PDK Başkanlık Kurulu  toplantısının ardından düzenlediği basın toplantısında konuşan Hamza, partisinin girişiminin tüm milletvekilleri tarafından desteklenmesini beklediğini açıkladı. Hamza, “Yarın Kosova Cumhuriyeti Meclisi oturumunda Özel Mahkeme Yasası'nda değişiklik ve ilaveler yapılmasına ilişkin yasa tasarısı gündemde olacak. Bu, PDK'nın yasal girişimidir ancak Kosova vatandaşları tarafından da geniş biçimde desteklenmektedir. Bu desteklerinden dolayı vatandaşlara teşekkür ediyorum. Tasarı hükümetin onayını da aldı ve artık Meclis'te görüşülmesi için tüm şartları taşıyor.” dedi. Tüm milletvekillerine yasa tasarısını desteklemeleri çağrısında bulunan Hamza, “Yarın tüm milletvekillerinin yasayı destekleyeceği konusunda iyimserim. Tüm milletvekillerini bu yasa tasarısını desteklemeye davet ediyorum. PDK lideri Yasanın Meclis'teki gerekli tüm prosedürleri yarın tamamlamasını istiyoruz.” ifadelerini kullandı. Hamza, söz konusu düzenlemenin adaletin sağlanmasına yönelik olduğunu savunarak, “Bu son derece önemli bir yasa. Adaleti tesis etmeyi amaçlayan bir yasa. Biz adalete karşı değiliz, adaletsizliğe karşıyız.” şeklinde konuştu. “Özel Mahkeme sürecinde şeffaflık ve denetim eksikliği var” PDK Genel Başkanı, Lahey'deki Kosova Özel Mahkemesi'ndeki süreci de eleştirdi. Süreçte şeffaflık, hesap verebilirlik ve denetim eksikliği bulunduğunu savunan Hamza, son kararın adaletsiz olduğunu ileri sürdü. Hamza, “Süreçte şimdiye kadar gördüklerimiz şeffaflık, hesap verebilirlik ve denetim eksikliği oldu. Ayrıca adaletsiz bir karar gördük. Kosova'nın geçmişinin, bugününün ve geleceğinin yargılandığı bir karar söz konusu” diye konuştu. Özel Mahkeme'deki süreçte insan haklarının ihlal edildiğini de savunan Hamza, bu yönde uluslararası kuruluşların değerlendirmeleri bulunduğunu söyledi. PDK'nin suçların araştırılmasına ve kanıtlanmasına karşı olmadığını belirten Hamza, itirazlarının adil olmadığını düşündükleri sürece yönelik olduğunu ifade etti. “Ortak suç girişimi suçlaması ayakta kalamaz” Hamza, Özel Mahkemeler'deki temyiz sürecinin başlayacağını ve kararların kanıtlara dayanması gereğini dile getirdi. “Adalete inanmaya devam etmek istiyoruz. Bu nedenle temyiz süreci Özel Mahkeme bünyesinde başlatılacak. Gerçeklere ve kanıtlara dayalı, söylentilere ve uydurmalara dayanmayan adil bir karar bekliyoruz.” diyen Hamza, “ortak suç girişimi” (joint criminal enterprise) suçlamasına da karşı çıktı. Hamza, “Ortak suç girişimi ayakta kalamaz. O insanlar masumdur. İnsanlar işlemedikleri suçlardan yargılanamaz. Suçların kanıtlanması gerekir.” ifadelerini kullandı. “Özel Mahkeme lağvedilmeyecek” Hamza, PDK'nın önerdiği yasal değişikliklerin Özel Mahkeme'nin lağvedilmesini amaçlamadığını da vurguladı. “Bu açıdan Mahkeme'yi ya da Özel Mahkemeler'i veya Uzmanlaşmış Daireleri lağvetmiyoruz. Mekanizmalar oluşturuyor ve onları hukuki ve yasal normlar çerçevesine geri getiriyoruz.” dedi. Hamza, milletvekillerinin yasa tasarısını destekleyeceğine inandığını ve düzenlemenin yarın Meclis'teki gerekli prosedürleri tamamlayacağını söyledi.

“Benim adıma değil” (Jo në emrin tim) protestolarının organizatörlerinden Çlirim Haziri, bazı protestocuların bu gece meydanda kalacağını duyurdu. Haziri, vatandaşları yarın saat 08.00'den itibaren Meclis binası önünde toplanmaya çağırdı. Haziri, Meclis oturumu öncesinde UÇK'yı koruyacağını savundukları yasanın görüşülmesini beklediklerini belirterek, protestocuların gece boyunca meydanda kalacağını söyledi. “Bu geceyi burada, meydanda geçireceğiz. Günün aydınlanmasını beklemek ve yarın Meclis oturumuna girecek milletvekilleriyle yüz yüze görüşmek için dışarıda, birlik içinde kalacağız.” dedi. Haziri, vatandaşları gece boyunca protestoculara katılmaya ve yarın saat 08.00'den itibaren Meclis önünde toplanmaya davet etti. Toplu protestonun ise 08.30'da başlaması planlanıyor.  

Kosova ile Avusturya, Milletler Ligi kapsamında Priştine’deki “Fadil Vokrri” Stadyumu’nda oynanan karşılaşmada 1-1 berabere kaldı. İlk yarısı golsüz tamamlanan maçta “Dardanlar”, 51. dakikada Baton Zabërgja’nın golüyle öne geçti ancak gol ofsayt gerekçesiyle iptal edildi. Kosova tehlikeli ataklarını sürdürdü. 54. dakikada Edon Zhegrova uzaktan şut çekti ancak kaleci Alexander Schlager topu kurtardı. Sadece iki dakika sonra Veldin Hodza kafa vuruşuyla kaleyi yokladı ancak Schlager bir kez daha başarılı bir kurtarış yaptı. dakikada Franco Foda iki oyuncu değişikliği yaptı. Baton Zabërgja ve Vedat Muriqi’nin yerine Milot Rashica ile Fisnik Asllani oyuna dahil oldu. Kosova gol aramaya devam etti ve 70. dakikada güzel bir organizasyon sonucunda öne geçti. Edon Zhegrova, Fisnik Asllani ile iyi bir iş birliği yaparak ceza sahasına girdi ve takım arkadaşına pasını verdi. Asllani de ilk vuruşunda topu kalenin sol köşesine göndererek skoru 1-0 yaptı. Rashica, 73. dakikada gole çok yaklaştı. İki rakibini geçen Rashica, ceza sahasının girişinden şutunu çekti ancak top sağ direğe çarparak oyun alanına döndü. Aynı dakikada Veldin Hodza da uzaktan şut çekti ancak Schlager olağanüstü bir kurtarış yaptı. Kosova baskısını sürdürerek birkaç gol fırsatı daha yakaladı ancak Avusturya 85. dakikada beraberliği sağladı. Uzun kullanılan bir taç atışında top Sasa Kalajdzic’e ulaştı. Kalajdzic topu kafayla sektirdi, Christoph Lang ise topu ağlara göndererek skoru 1-1’e getirdi. Son dakikalarda Kosova, sakatlanan Milot Rashica’dan da mahrum kaldı. Rashica’nın yerine Meriton Korenica oyuna girdi. Karşılaşmanın sonunda Kosova ile Avusturya 1-1 berabere kaldı.

“Benim adıma değil” (Jo në emrin tim) girişiminin protestocuları, Kosova Meclisi'ndeki Vetëvendosje Hareketi (LVV), Kosova Demokratik Partisi (PDK) ve İttifak'ın (Aleanca) meclis grupu başkanlarının evlerinin önünde eylem düzenledi. Protestocular, Arbërie Nagavci, Arian Tahiri ve Besnik Tahiri'den Meclis oturumunun en kısa sürede çağrılmasını ve Özel Mahkeme Yasası'nda değişiklik yapılmasını öngören yasa tasarısının oylanmasını istedi. Protestocular, söz konusu düzenlemenin UÇK ve eski mensuplarının korunması açısından önemli olduğunu savundu. Protestocularla karşılaşan Arbërie Nagavci, oturumun çağrılması için gerekli imzaların toplandığını söyledi. Nagavci, “İmzaları topladık. Bana hiçbir şey yapmadan durduğumu söylemen, ayıp” ifadelerini kullandı. İttifak Meclis Grup Başkanı Besnik Tahiri ise imzaların teslim edildiğini ve yasa tasarısının da hazır olduğunu belirtti. “İmzaları topladık ve önceki gün teslim ettik. İmzalar var, yasa hazır. Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi ve Rexhep Selimi'nin bu yasaya ihtiyacı var.” dedi. PDK Meclis Grup Başkanı Arian Tahiri de sürecin Meclis üzerinden devam etmesi gerektiğini belirterek, oturumun çağrılmasının artık Meclis Başkanı'nın sorumluluğunda olduğunu söyledi. “Özel Mahkeme Yasası Meclis'in önünde ve şimdi Meclis Başkanı'nın en kısa sürede oturumu çağırması gerekiyor.” ifadelerini kullandı. Protestocular, meclis grup başkanlarından yasal değişikliklerin onaylanmasına ilişkin verdikleri sözleri somut adımlara dönüştürmelerini ve tasarının Meclis'te görüşülüp oylanması için milletvekillerinin desteğini sağlamalarını talep etti. Eylem, Kosova'da Cumhurbaşkanı'nın seçilmesi için belirlenen sürenin dolmasına 72 saatten az bir süre kala gerçekleştirildi. Protestocular, Cumhurbaşkanı'nın seçilememesi ve ülkenin yeniden seçime gitmesi halinde mevcut Meclis döneminde yasa tasarısının onaylanamaması riskinin bulunduğunu savundu. “Benim adıma değil” girişimi, Meclis oturumunun çağrılması ve Özel Mahkemeler Yasası'nda değişiklik yapılmasına ilişkin tasarının oylanması yönündeki çağrısını yineledi.  

Meclis, yarın saat 09.00'da genel kurul oturumu gerçekleştirecek. Oturumda, Kosova Özel Mahkemesi'ne ilişkin yasal değişiklikleri içeren yasa tasarısı ilk okumada ele alınacak. Yasa tasarısı, genel kurul öncesinde Mevzuat Komisyonu'nda görüşülecek. Komisyon toplantısı yarın saat 08.00'de yapılacak. Mevzuat Komisyonu tarafından yapılan duyuruda, gündem maddesinin “Özel Mahkeme ve Özel Savcılık Ofisi ile ilgili 05/L-053 sayılı Kanun'da değişiklik ve ilaveler yapılmasına ait yasa tasarısı” olduğu belirtildi. Yasa tasarısının ilk olarak komisyonda değerlendirilmesinin ardından Meclis Genel Kurulu'nda ilk okumada görüşülmesi bekleniyor.