LDK ile Anlaşma Ağır Darbe Aldı, Ancak Geçersizleşmedi

Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç, 12 Eylül'de Priştine'de Kosova'nın eski Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi ve UÇK'nin diğer yöneticilerine destek amacıyla düzenlenmesi planlanan yürüyüşten endişe duyduğunu söyledi. Vuçiç, Sırbistan'ın kuzeyine yaptığı ziyaret sırasında, “Özellikle endişeliyim çünkü Arnavutlar, Thaçi'nin serbest bırakılmasını bekleyerek 12 Eylül'de büyük bir ‘Özgürlük Yürüyüşü’ düzenlemeyi planladı. Bu gerçekleşmezse şiddet yaşanacağı yönünde uyarıda bulunuyorlar.” dedi. Vuçiç ayrıca 16 Eylül'e kadar bekleyeceğini ve ardından, kendi ifadesiyle, uluslararası toplumun son yıllarda Sırbistan'a yönelik tutumları olarak gördüğü konular hakkında konuşacağını söyledi. Vuçiç, bu mesele hakkında bu ayın ilerleyen günlerinde düzenlenecek Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda da konuşma fırsatı bulacağını belirtti. Bu açıklamalara Kosova Demokratik Partisi (PDK) Genel Başkan Yardımcısı Vlora Çitaku tepki gösterdi. Çitaku, Vuçiç'i ve Kosova'nın karşıtlarını korkutan şeyin yürüyüşün kendisi değil, Lahey'de çıkması beklenen karar olduğunu söyledi. “Vuçiç, Özgürlük Yürüyüşü'nün kendisini korkuttuğunu söylemiş. Öyle mi? Seni, Sırbistan'ı ve Kosovanın düşmanlarını korkutan yürüyüş değil. Sizi Lahey'deki karar korkutuyor.” diye yazdı Çitaku. Çitaku, kendisine göre Sırbistan'ın, Kosova'nın tüm engelleme girişimlerine rağmen bağımsız ve egemen bir devlet olmayı başardığı gerçeğiyle karşı karşıya olduğunu ifade etti. Çitaku, Kosova Kurtuluş Ordusu'nun (UÇK) mücadelesini özgürlük ve hayatta kalma mücadelesi olarak nitelendirirken, NATO'nun müdahalesini ise insani felakete son verme çabası olarak değerlendirdi. “Bu tarihi tersine çeviremezsiniz. Ne propagandayla, ne mağduriyet söylemiyle ne de yürüyüşlerimizden duyduğunuz korkuyla. Kosova özgürdür” diye yazdı Çitaku.

Devlet Başsavcısı Zejnulla Gashi, mali soruşturmaların güçlendirilmesi ve suç faaliyetleri yoluyla elde edilen mal varlıklarına el konulması çağrısında bulundu. Gashi, Devlet Başsavcılığı, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC) ve Basel Yönetişim Enstitüsü tarafından düzenlenen; mali soruşturmalar, yolsuzluk davalarında el koyma ve Varlıkların Geri Kazanımı Ofisi'nin işlevleri konusundaki deneyimlerin paylaşılmasına yönelik toplantıya katıldı. Gashi konuşmasında, yolsuzluk ve diğer karmaşık suçlarla mücadelenin yalnızca cezai kovuşturmayla sınırlı kalamayacağını, buna mali soruşturmaların ve suç faaliyetlerinden kaynaklanan mal varlıklarının izlenmesinin de eşlik etmesi gerektiğini söyledi. “Kanuna aykırı yollarla elde edilen mal varlığı takip edilmeli, geçici olarak el konulmalı ve nihai olarak müsadere edilmeli; hukuka aykırı şekilde elde edilen gelirler ise devlete ve suç faaliyetleri nedeniyle zarar gören mağdurlara iade edilmelidir.” dedi Gashi. Gashi'ye göre toplantı, katılımcı kurumlar ve ülkeler arasındaki iş birliğinin artırılmasının yanı sıra mali soruşturmalar, el koyma, müsadere ve varlıkların geri kazanılması alanlarında uzmanlık ve mesleki uygulamaların paylaşılmasına da hizmet ediyor. Etkinliğe Kosova'dan başsavcılar ve savcıların yanı sıra kolluk kurumlarının temsilcileri, Arnavutluk'taki Özel Yolsuzluk ve Organize Suçla Mücadele Savcılığı (SPAK) temsilcileri, Saraybosna Kanton Savcılığı'ndan savcılar ile Kosova, Arnavutluk ve Bosna-Hersek'teki Varlıkların Geri Kazanımı Ofislerinin yöneticileri katıldı.

Kosova Cumhuriyeti'nin Avrupa Birliği ile Başmüzakerecisi Jeton Zulfaj, İrlanda'nın AB Konseyi Dönem Başkanlığı kapsamında 3 ve 4 Eylül tarihlerinde Dublin'de düzenlenen Avrupa İşlerinden Sorumlu Bakanların gayriresmî toplantısında Kosova'yı temsil ediyor. Toplantıya AB üyesi ülkelerin bakanlarının yanı sıra aday ve potansiyel aday ülkelerden mevkidaşları, Avrupa Komisyonu üyeleri ve Avrupa Parlamentosu milletvekilleri katılıyor. Gündemde üç ana konu bulunuyor: 2028-2034 Çok Yıllı Mali Çerçevesi, AB'nin genişlemesi ve Avrupa Birliği'nin demokratik dayanıklılığının güçlendirilmesi. Aday ve potansiyel aday ülkelerin bakanları, genişlemeye ayrılan özel bir çalışma oturumunda AB üyesi ülkelere katılacak. Kosova'nın Başmüzakerecisi Zulfaj da bu oturumda söz alacak. Zulfaj konuşmasında Kosova'nın önceliklerini dile getirecek. Özellikle ülkenin gerçekleştirdiği reformlar ve elde ettiği sonuçlar temelinde aday ülke statüsünün verilmesi ve üyelik müzakerelerinin başlatılmasının hak edilmiş adımlar olduğunu vurgulayacak.

  3 Eylül 2026'da, Avrupa Birliği'nin Brezilya'dan bazı hayvansal ürünlerin ithalatını kısıtlayan bir uygulaması yürürlüğe girdi. Kısıtlama, sığır eti ve kanatlı eti kategorileri de dahil olmak üzere bazı ürünleri kapsıyor. Avrupa Komisyonu'na göre Brezilya, hayvanlarda antimikrobiyal kullanımına ilişkin AB gerekliliklerini yerine getirdiğine dair yeterli güvence sunmadı. Tedbir AB pazarı için geçerli ve Kosova'da otomatik olarak uygulanmıyor. Avrupa Komisyonu'nun düzenlemesine göre Brezilya, sığır eti, kanatlı eti ve hayvansal kaynaklı bazı diğer ürünlerin AB'ye ihracat yapmasına izin verilen ülkeler listesinden çıkarıldı. Karar, antimikrobiyal ürünlerin kullanımına ilişkin standartların doğrulanması ve Avrupa makamlarının talep ettiği güvencelerin eksikliğiyle bağlantılı. Avrupa Komisyonu, Brezilya etinin tamamının tüketim açısından güvensiz olduğunu açıklamadı. Tedbir, Brezilya'nın kontrol sistemlerinin ve antimikrobiyal kullanımına ilişkin güvencelerinin AB'nin talep ettiği düzeyde Avrupa standartlarını karşıladığını kanıtlayamadığı anlamına geliyor. Kısıtlama, Avrupa düzenlemesinde belirtilen kategoriler için geçerli. Düzenlemede sığır eti, kanatlı eti ve hayvansal kaynaklı diğer ürün kategorileri yer alıyor. Bu durum, Brezilya menşeli her gıda ürününün söz konusu tedbir kapsamına girdiği anlamına gelmiyor. Brezilya, dünyanın en büyük et ihracatçılarından biri. Folha de S. Paulo'nun aktardığı verilere göre Brezilya, Ocak-Temmuz 2026 döneminde AB ülkelerine yaklaşık 63,7 bin ton sığır eti ihraç etti ve bunun değeri yaklaşık 562,2 milyon Dolar oldu. Bu rakam yalnızca sığır etine ilişkin ve düzenlemeden etkilenen hayvansal ürünlerin tüm kategorilerini temsil etmiyor. Kosova hakkında bilinenler Bu metnin yayımlandığı tarihe kadar Kosova makamları, Brezilya'dan et ithalatının yasaklandığı veya askıya alındığı yönünde bir açıklama yapmadı. AB'nin kararı Kosova'da otomatik olarak uygulanmıyor. Karar, Avrupa Birliği pazarı ve ilgili AB kurallarını uygulayan ülkeler için bağlayıcı. Kosova açısından yeni bir kısıtlamanın getirilmesi, yerel makamların alacağı bir kararla mümkün olur. Bununla birlikte gelişme Kosova pazarı açısından önem taşıyabilir. Çünkü Brezilya, Kosova'nın sığır ve tavuk eti tedarikindeki başlıca ülkelerden biri. Kosova Gümrük İdaresi verilerine göre, 2026'nın ilk yedi ayında Kosova Brezilya'dan 50 milyon Euro'nun üzerinde sığır ve tavuk eti ithal etti. Aynı dönemde diğer tüm ülkelerden bu iki kategoride yapılan toplam ithalat 65 milyon Euro'yu aştı. Bu veriler sığır eti ve kanatlı etine ilişkin. Kesim amacıyla ithal edilen canlı hayvanları ve işlenmiş sığır ve tavuk eti ürünlerini kapsamıyor. Bu nedenle söz konusu rakamlar, Brezilya'dan yapılan tüm et ithalatının toplam değeri olarak değerlendirilmemeli. Bu verilere göre Brezilya, söz konusu dönemde Kosova'nın sığır ve tavuk eti alanındaki en büyük tedarikçisiydi. Ne olabilir? Kesinleşen durum şu: Kosova şu ana kadar AB'nin aldığı tedbire benzer bir uygulama açıklamadı. Kosova pazarında gelecekte ortaya çıkabilecek etkiler ise olası senaryolar olarak değerlendirilebilir ve makamların kararlarına, Brezilyalı ihracatçıların tepkisine ve Avrupa'daki kısıtlamanın seyrine bağlı olacaktır. Kosova yeni kısıtlamalar getirmez ve ithalatın yerel kurallar çerçevesinde devam etmesine izin verirse, Brezilya'dan tedarik devam edebilir. Bir diğer senaryo ise Brezilyalı ihracatçıların Avrupa pazarında daha geniş kapsamlı kısıtlamalarla karşılaşmaları halinde alternatif pazarlar aramalarıdır. Bu durum Kosova'ya sunulan ürün miktarını, fiyatları veya tedarik yapısını etkileyebilir. Ancak şu ana kadar Kosova'da böyle bir değişikliğin yaşandığını doğrulayan herhangi bir veri bulunmuyor. Kosova'da ithalat ve üretim Kosova'nın et ithalatına olan bağımlılığı Gümrük İdaresi'nin yıllık verilerinde de görülüyor. 2024 yılında Kosova, 117 milyon 572 bin 20 Euro değerinde toplam 52 milyon 916 bin 754 kilogram et ithal etti. Bu, yaklaşık 52,9 milyon kilogram veya 52,9 bin ton ete karşılık geliyor. 2023 yılında ise ithalat 52 milyon 688 bin kilogram olmuş ve değeri yaklaşık 106 milyon Euro olarak gerçekleşmişti. 2023 yılıyla karşılaştırıldığında 2024'te ithal edilen miktar yaklaşık 228 bin 754 kilogram artarken, ithalatın değeri önemli ölçüde yükseldi. Kosova İstatistik Ajansı tarafından tarımsal işletmelerdeki üretime ilişkin yayımlanan verilere göre, 2024 yılında yaklaşık 10,9 milyon kilogram et üretildi. Bunun yaklaşık 8,17 milyon kilogramını sığır eti, 1,66 milyon kilogramını kanatlı eti, 511 bin kilogramını domuz eti, 479 bin kilogramını koyun eti ve yaklaşık 72 bin kilogramını keçi eti oluşturdu. Bu veriler tarımsal işletmelerdeki üretime ilişkin olup, her türlü ticari ve endüstriyel üretim dahil olmak üzere toplam ulusal üretimin tamamını mutlaka temsil etmiyor. Bu nedenle yerli üretim rakamı, metodoloji ve kapsanan kategoriler arasındaki farklılıklar dikkate alınmadan toplam ithalat rakamıyla doğrudan karşılaştırılmamalı. Kosova'nın et ürünleri ihracatı da bulunuyor. Avrupa Birliği ile ticarete ilişkin verilere göre Kosova'nın 2025 yılında AB ülkelerine yaptığı “et ve et ürünleri” ihracatı yaklaşık 12,7 milyon Euro oldu. Bu kategori hem eti hem de işlenmiş et ürünlerini kapsıyor ve yalnızca taze etle sınırlı değil. Nelerin açıklığa kavuşturulması gerekiyor? Şu an için Kosova'nın Brezilya etinin ithalatını yasaklayacağına ilişkin resmi bir açıklama bulunmuyor. Aynı şekilde AB'nin aldığı tedbirin Kosova pazarında şimdiden kıtlığa veya fiyat artışına yol açtığını gösteren doğrulanmış bir veri de yok. Açıklığa kavuşturulması gereken konular arasında Kosova'nın Brezilya menşeli ürünler için yeni bir veterinerlik değerlendirmesi yapıp yapmayacağı, ithalat şartlarının değişip değişmeyeceği ve Avrupa'daki kısıtlamanın genişletilip genişletilmeyeceği veya uzatılıp uzatılmayacağı bulunuyor. Kosova açısından bu gelişmenin önemi, Brezilya'nın sığır ve tavuk eti tedarikindeki ağırlığından kaynaklanıyor. İthalat kurallarında, Brezilya'dan yapılan tedarikte veya uluslararası fiyatlarda meydana gelebilecek herhangi bir değişiklik Kosova pazarını etkileyebilir.

Altyapı ve Ulaştırma Bakanlığı, yarın toplam ağırlığı 20 tonun üzerinde olan yük taşıma araçlarının trafiğe çıkmasına herhangi bir kısıtlama getirilmeyeceğini duyurdu. Bakanlığa göre, resmi sıcaklık tahminlerine dayanarak, geçici trafik kısıtlamalarının uygulanmasına ilişkin kararda belirtilen şartların oluşması beklenmiyor. Bakanlık ayrıca meteorolojik tahminleri günlük olarak takip etmeye devam edeceğini ve bu kararın uygulanması için gerekli şartların oluşması halinde vatandaşları ve ekonomik işletmecileri zamanında bilgilendireceğini açıkladı.

Kosova’da motosiklet ve scooter kazalarında artış yaşanırken, bu araçlardan kaynaklanan yaralanmalar nedeniyle Acil Kliniği’ne başvuranların sayısı da artıyor. Yılın yalnızca ilk sekiz ayında iki tekerlekli araçların karıştığı 541 kaza kaydedildi ve bunların 14’ü ölümle sonuçlandı. Trafik uzmanları bu durumu ağırlıklı olarak dikkatsizlik, hız ve araç kullanırken telefon kullanımına bağlıyor. Başkentteki Llukar köyünde Çarşamba akşamı meydana gelen trafik kazasında bir kişi hayatını kaybetti. Kazaya bir otomobil ile bir motosiklet karıştı. Polis verilerine göre, bu yılın Ocak-Ağustos döneminde motosiklet ve scooterların karıştığı 541 kaza kaydedildi. Bunlardan 14’ü ölümle sonuçlanan kazalardı. Acil Kliniği yetkilileri, iki tekerlekli araçların karıştığı bu tür kazalarda yaralanan hasta sayısında artış gözlemlediklerini belirtiyor. Acil Kliniği Müdürü Naser Syla, “Scooter gibi araçlardan kaynaklanan yaralanmaların sayısında, ardından motosiklet kazalarından yaralanan hastaların sayısında artış gözlemledik.” dedi. Trafik uzmanları, trafik katılımcılarının dikkatsizliğinin kazalara yol açan başlıca faktörlerden biri olduğunu söylüyor. Uzmanlara göre bu kapsamda araç kullanırken telefon kullanımı ve aşırı hız da yer alıyor. Trafik uzmanı Lavdim Hamiti, “Meydana gelen her kazanın temelinde dikkatsizlik var. Dikkatsizlik söz konusu olduğunda telefon kullanımı, yüksek hız gibi tüm faktörler buna giriyor.” dedi. Öte yandan polis istatistikleri, 2026 yılının ilk sekiz ayında 72 ölümle sonuçlanan trafik kazası kaydedildiğini gösteriyor. Bu sayı geçen yılın aynı dönemine göre dört fazla. Polis raporlarına göre, söz konusu sekiz aylık dönemde trafik kazalarında 77 kişi hayatını kaybetti.

Avrupa Birliği’nin Kosova Ofisi yeni Şefi Büyükelçi Dirk Schuebel, göreve başlamasının ardından uluslararası ortaklarıyla temaslarına başladı. Schuebel, bu kapsamda ABD’nin Kosova Maslahatgüzarı Anu Prattipati ile bir araya geldi. Görüşme, Avrupa Birliği’nin Kosova Ofisi tarafından sosyal medya üzerinden yapılan paylaşımla duyuruldu. Schuebel, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, ABD ile iş birliğini sürdürmekten memnuniyet duyacağını belirterek, “İş birliğimizi sabırsızlıkla bekliyorum. Biz buradayız ve Kosova’yı desteklemek için çalışıyoruz” dedi.

Sırbistan hükümetine ait uçak, eski Bosna Sırp Ordusu Komutanı savaş suçlusu Ratko Mladiç’in cenazesini Lahey’den Belgrad’a getirdi. Sırbistan Radyo Televizyonu’nun (RTS) haberine göre uçak, “Nikola Tesla” Havalimanı’na iniş yaptı. Mladiç’in cenazesi daha sonra Belgrad’daki Askeri Tıp Akademisi’ne götürüldü. RTS’nin aktardığına göre, Mladiç’in cenazesini Lahey’den getiren uçakta oğlu Darko Mladiç, torunu Anastasia, Sırbistan Adalet Bakanı Nenad Vujiç ve Mladiç’in iki eski silah arkadaşı da bulundu. Eski Bosna Sırp Ordusu Komutanı Ratko Mladiç, 27 Ağustos’ta Lahey’de, Birleşmiş Milletler bünyesindeki Uluslararası Ceza Mahkemeleri için Uluslararası Kalıntı Mekanizması’nın gözetiminde tutulduğu sırada hayatını kaybetti. Mladiç, savaş suçlarından suçlu bulunmuş ve ömür boyu hapis cezasına çarptırılmıştı. Mladiç’in ailesi ve avukatları, daha önce birkaç kez tedavisinin Sırbistan’da sürdürülmesine izin verilmesini talep etmişti. Sırp makamları da insani gerekçelerle erken tahliye edilmesini istemişti. Ancak bu taleplerin tamamı reddedilmişti. Savaş suçlarından hükümlü Mladiç’in ölümünden önce birkaç kez felç geçirdiği bildirildi. Mladiç’in cenazesi, tabutu Sırbistan bayrağına sarılı şekilde altı Sırp askeri tarafından uçaktan çıkarıldı. Mladiç için devlet töreni düzenleneceğine ilişkin açıklamalar ise Belgrad yönetimine yönelik sert eleştirilere yol açtı. Eleştirilerin odağında, Avrupa Birliği’ne üyelik hedefini sürdüren Sırbistan’ın, uluslararası mahkeme tarafından savaş suçlarından mahkûm edilmiş bir ismi devlet düzeyinde törenle anmasının nasıl değerlendirilebileceği sorusu yer alıyor.

Kosova Birleşik Eğitim, Bilim ve Kültür Sendikası SBASHK’ın Eğitim Bakanlığına yönelik yaklaşımında değişim sinyalleri görülüyor. Sendika Başkanı Rrahman Jashari, bu kez Eğitim Bakanı Hajrulla Çeku hakkında olumlu ifadeler kullanırken, Çeku’nun diyalog konusundaki yaklaşımını eski Bakan Arbërie Nagavci’den farklı olarak değerlendirdi. Jashari, yeni bakanla düzenli görüşmeler gerçekleştirdiklerini ve sürekli iletişim halinde olduklarını belirterek, bunun sendika ile Eğitim Bakanlığı arasındaki ilişkilerin olumlu yönde değişebileceğine dair umut verdiğini söyledi. Jashari, “Bakan Çeku daha diyalogcu ve görüşmeye daha açık. Bu da bize işlerin zamanla daha iyiye gideceği konusunda umut veriyor” dedi. SBASHK Başkanı ayrıca Çeku’yu bu yaklaşımını sürdürmesi konusunda tebrik etti ve teşvik etti. Jashari, “Kendisini tebrik ediyor ve bu şekilde devam etmesi konusunda teşvik ediyorum. Çünkü diyalogun olmadığı dönemlerde sürekli eleştirilerimizi dile getirdik ve tepki gösterdik. Şimdi ise diyalog var ve sürekli iletişim halindeyiz” ifadelerini kullandı. Bu yaklaşım, SBASHK’ın eski Eğitim Bakanı Arbërie Nagavci’ye yönelik uzun süredir devam eden eleştirilerinden belirgin şekilde ayrılıyor. Jashari, kendi değerlendirmesine göre Nagavci döneminde diyaloga yeterli açıklığın bulunmadığını söyledi. Bununla birlikte SBASHK, ders kitaplarının bu yıl dağıtılma yöntemine yönelik eleştirilerini sürdürüyor. Jashari, “SBASHK, kitapların bu şekilde, kitapevleri aracılığıyla dağıtılmasına karşı çıktı. Geçmişte uygulanan yöntemin devam etmesini istedik. Kitapların doğrudan okullara gönderilmesini ve öğretmenlerin ilk hafta içerisinde kitapları kendi sınıflarındaki öğrencilere dağıtmasını talep ettik. Böylece ikinci haftadan itibaren eğitim-öğretim sürecine başlanabilirdi” dedi. Jashari’ye göre Eğitim Bakanlığı da mevcut dağıtım yönteminin oldukça karmaşık olduğunu artık fark etmiş olabilir. Gelecek yıl daha basit bir sistem uygulanmasını beklediğini belirten Jashari, “Bence Eğitim Bakanlığı bu yöntemin son derece karmaşık olduğunu gördü. Belki gelecek yıl ders kitaplarının dağıtımı için çok daha kolay bir yöntem uygulanacaktır” ifadelerini kullandı. Jashari’nin önerisi ise ders kitaplarının dağıtımına ilişkin anlaşmaların Haziran ayında yapılması ve yayınevlerinin kitapları eğitim-öğretim yılı başlamadan önce doğrudan okullara ulaştırması. Jashari, böylece öğretmenlerin kitapları öğrencilere, her öğretmenin kendi sınıfına dağıtabilmesini sağlayacak daha düzenli bir sistem oluşturulabileceğini belirtti. SBASHK, ders kitaplarının yanı sıra Bakan Çeku ile yürütülen diyalogun sendikal konuları da kapsamasını bekliyor. Jashari, önümüzdeki dönemde başka meselelerin de gündeme alınacağını belirterek, bunların başında toplu iş sözleşmelerinin geldiğini ifade etti.

Kosova’daki NATO Barış Gücü KFOR’un Komutanı Tümgeneral Özkan Ulutaş, Avrupa Birliği’nin Kosova’daki Hukukun Üstünlüğü Misyonu EULEX’in yeni Başkanı Antero Lopes’i Priştine’deki “Film City” Kampındaki KFOR Karargâhı’nda kabul etti. Görüşmede Kosova’daki güvenlik durumu ele alınırken, iki misyon arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi konuları da değerlendirildi. Tümgeneral Ulutaş, KFOR ile EULEX arasındaki devam eden iş birliğinden duyduğu memnuniyeti dile getirerek, güvenlik alanındaki sorumlulukların yerine getirilmesinde koordinasyonun önemine vurgu yaptı. KFOR, 1999 tarihli Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 1244 sayılı kararı temelindeki görevini sürdürerek Kosova’da yaşayan herkes için güvenli ve sakin bir ortamın oluşturulmasına katkıda bulunmayı ve hareket özgürlüğünü güvence altına almayı amaçlıyor. KFOR, görevini tarafsızlık ilkesi doğrultusunda ve Kosova Polisi ile EULEX’le yakın koordinasyon içinde yürütüyor. Her iki kurum da güvenlik alanında kendi yetki ve sorumlulukları çerçevesinde görev yapan mekanizmalar olarak faaliyet gösteriyor.