Haxhiu: ABD, Kosova'nın Vazgeçilmez Müttefikidir

KFOR, Bölgesel Batı Komutanlığı'nda (RC-West) görev yapan İtalyan ve Bulgar askerlerinin, İpek'teki "Villaggio Italia" Kampı yakınlarında bulunan Voloire Askeri Atış Poligonunda gerçek mühimmatla atış tatbikatı gerçekleştirdiğini duyurdu. NATO'nun Kosova'daki barış gücü misyonundan yapılan açıklamada, farklı ülkelerden askeri personelin katıldığı tatbikatın, birlikler arasındaki koordinasyonu güçlendirmek, uzmanlık paylaşımını teşvik etmek ve en iyi uygulamaların karşılıklı olarak aktarılmasını sağlamak amacıyla düzenlendiği belirtildi. KFOR açıklamasında, bu tür eğitim faaliyetlerinin personelin operasyonel hazırlık seviyesini ve durumsal farkındalığını yüksek tutmasına katkı sağladığı vurgulanarak, misyonun Kosova'da yaşayan herkes için güvenli ve istikrarlı bir ortamın korunmasına yönelik kararlılığını sürdürdüğü ifade edildi.

Priştine'de, Amerika Dostluk Derneği tarafından ABD'nin 250. Bağımsızlık Yıl Dönümü dolayısıyla kutlama programı düzenlendi. Etkinlik, eski ABD Başkanı Bill Clinton'ın heykeli önünde gerçekleştirildi. Organizatörlerin geleneksel hale geldiğini belirttiği etkinlik, bu yıl Amerikan bayrağını onurlandırma töreniyle farklı bir formatta düzenlendi. Programa Kosova Polisi Muhafız Birliği, Özel Operasyon Birimi, Müdahale Birimi, K9 Özel Birimi, itfaiye ekipleri ve Acil Tıp Merkezi temsilcileri de katıldı. Kutlamalar kapsamında, ABD-Kosova ilişkilerini konu alan özel bir fotoğraf sergisi açılırken, ziyaretçilere eski ABD başkanları George H. W. Bush, Bill Clinton ve George W. Bush'un portrelerinin yer aldığı özel hatıra kartları dağıtıldı. Amerika Dostluk Derneği Başkanı Agim Rexhepi, polis, itfaiye ve Kosova Güvenlik Gücü'ne (KGG) katkılarından dolayı teşekkür ederek, ABD halkının Bağımsızlık Günü'nü kutladı. Rexhepi, Kosova halkının ABD'ye duyduğu saygı ve minnettarlığı vurgulayarak, etkinlikten çekilen fotoğrafların üst düzey ABD yetkililerine gönderileceğini söyledi. Rexhepi, hazırlanan kartlarda yer alan üç eski ABD başkanını Kosova'nın "koruyucu isimleri" olarak nitelendirirken, George H. W. Bush'un "kırmızı çizgi" açıklamasının ve Bill Clinton dönemindeki NATO müdahalesinin Kosova açısından tarihi önem taşıdığını ifade etti. Ayrıca mevcut ABD Başkanı Donald Trump hakkında da övgü dolu değerlendirmelerde bulundu. Etkinliğe katılan vatandaşlardan Etem Ferizi, Kosova'nın özgürlüğünde Bill Clinton, Tony Blair, Hillary Clinton ve Madeleine Albright gibi isimlerin büyük payı olduğunu belirterek, bu isimlerin hiçbir zaman unutulmaması gerektiğini söyledi. Kutlamalara katılan Kaliforniyalı Jennifer Howard ise, 4 Temmuz'da Kosova'da bulunmaktan büyük mutluluk duyduğunu ifade etti. Howard, ABD'nin Kosova'ya verdiği desteğin Amerikalılar için de gurur kaynağı olduğunu belirterek, Bill Clinton heykeli önündeki kutlamaların kendisini duygulandırdığını dile getirdi. Vatandaşlardan İlir Dardania da ABD'yi Arnavut halkının en önemli dostlarından biri olarak nitelendirerek, Washington'un Kosova'nın bağımsızlık sürecindeki desteğine dikkat çekti. Şair İlirida İsmaili Galabri ise benzer etkinliklerin daha sık düzenlenmesi gerektiğini belirterek, ABD'nin Kosova ve Arnavut halkına verdiği desteğin her zaman hatırlanması gerektiğini söyledi.  

Avrupa Birliği (AB), 2023 yılında Kosova'nın kuzeyindeki Banjska köyünde meydana gelen silahlı saldırının sorumlularının adalet önüne çıkarılması konusunda yaşanan gecikmeden duyduğu üzüntüyü bir kez daha dile getirdi. Avrupa Komisyonu Basın Ofisi, son günlerde saldırının sorumlularının Sırbistan'daki resmi yapılar tarafından korunduğuna ilişkin iddialara doğrudan yanıt vermedi. Komisyon, yalnızca Sırbistan'ın saldırının faillerini adalet önüne çıkarmak için gerekli adımları hâlâ atmamış olmasından duyduğu üzüntüyü yineledi. Öte yandan, Özgür Avrupa Radyosu tarafından yayımlanan araştırmada, Zvonko Veselinović ve saldırının sorumluluğunu üstlenen Milan Radoičić'in güvenliğinde görev aldıkları öne sürülen iki Sırp Jandarma mensubu tespit edildi. Fotoğraf analizleri, açık kaynaklar ve kamuya açık veriler üzerine kurulu araştırmada, söz konusu kişilerin Sırbistan polisinin özel birimiyle bağlantılı olduğu iddia edildi. Sırbistan Cumhurbaşkanı ise bu iddiaları reddederek, söz konusu kişilerin devlet kurumları tarafından korunmadığını savundu. Cumhurbaşkanı ayrıca, Milan Radoičić'in suçlu olmadığını öne sürdü. Banjska saldırısının sorumlularının yargı önüne çıkarılması, Avrupa Birliği'nin Sırbistan'dan uzun süredir talep ettiği konular arasında yer alıyor. AB Konseyi'nin kararlarında saldırı düzenli olarak kınanırken, Sırbistan'ın failleri adalete teslim etmek için yeterli adım atmamasından duyulan derin üzüntü ifade ediliyor ve hesap verebilirlik çağrısı yineleniyor.      

Priştine’deki “Prof. Dr. Bedri Kamberi” Camii’nin imamı Labinot Maliqi, Amerika Birleşik Devletleri’nin Bağımsızlık Günü dolayısıyla cami avlusuna Amerikan bayrağı astı. Maliqi, bu hareketle ABD’ye duydukları minnettarlığı ifade etmek istediklerini belirterek, “Bu davranışla büyük bir dosta teşekkür ediyoruz. Buradan bir kez daha söylüyoruz: Sarsılmaz desteği için teşekkürler Amerika.” dedi.  

Gıda ve Veterinerlik Ajansı (AUV), denetim komisyonunun, Istok’taki süt işleme fabrikası “Vita”-nın, Tarım Bakanlığı’nın süt ürünlerinde süt tozu, palm yağı, peynir altı suyu ve benzeri bileşenlerin kullanımını yasaklayan kararını ihlal ettiğini tespit ettiğini açıkladı. AUV yetkilileri, nihai değerlendirmenin laboratuvar analizlerinin tamamlanmasının ardından yapılacağını duyurdu. AUV Sınır Veterinerlik Müfettişliği Başkanı Eroll Shehu, fabrikanın 2 Temmuz’da diğer denetim birimleriyle birlikte kontrol edildiğini ve incelemenin bakanlık kararının uygulanıp uygulanmadığını tespit etmek amacıyla gerçekleştirildiğini söyledi. Shehu, denetim sürecinin şeffaf bir şekilde yürütüldüğünü belirterek, “Denetim boyunca kameralar sürekli yanımızdaydı. Şu anda laboratuvar sonuçlarını bekliyoruz.” dedi. AUV Prizren Ofisi Müdürü Durak Zyrapi ise, sahada görev yapan müfettişlerin bulgularına dayanarak komisyonun şirketin bakanlık kararını ihlal ettiği sonucuna vardığını açıkladı. Zyrapi, “Komisyon olarak yaptığımız ilk değerlendirmede, söz konusu işletmenin süt tozu, palm yağı, peynir altı suyu ve benzeri maddelerin süt işleme tesislerinde kullanılmasını yasaklayan bakanlık kararını ihlal ettiğini tespit ettik. Komisyonun ilk bulgusu bu yöndedir.” açıklamasını yaptı. Diğer yandan Zyrapi, denetim sırasında komisyon üyelerinin tamamının fabrikada bulunduğu yönündeki haberleri de yalanlayarak, bazı yetkililerin kontrol esnasında tesis içerisinde yer almadığını belirtti. AUV, laboratuvar analizlerinin sonuçlanmasının ardından konuya ilişkin nihai kararın verileceğini bildirdi.    

Kosova Yolsuzlukla Mücadele Ajansı’nın (AKK) eski müdürü Hasan Preteni, ülkede yolsuzlukla mücadele alanında herhangi bir ilerleme kaydedilmediğini belirterek, üst düzey yetkililerin yolsuzluk suçlarından mahkum edilmediğini ve yasa dışı yollarla elde edilen mal varlıklarına el konulmadığını söyledi. Verdiği bir röportajda bu konudan bahsederken Hasan Preteni, bu durumun temel sorumluluğunun savcılığa ait olduğunu ifade edip, yolsuzlukla mücadeleyi daha etkili hale getirecek yasal değişiklikler için de siyasi iradenin eksik olduğunu vurguladı. Vatandaşların yolsuzluğa ilişkin algısının hâlâ olumsuz olduğunu aktaran Preteni, bunun ülkedeki durumun en önemli göstergesi olduğunu söyledi. “Hayır, ilerleme yok. Yolsuzluğu ölçmenin en önemli yolu toplumdaki genel algıdır ve Kosova vatandaşları hâlâ ülkede yolsuzlukla mücadele edilmediğine inanıyor. Ayrıca yolsuzluk nedeniyle hapse giren üst düzey bir yetkili örneği yok. Yasa dışı elde edilen servetlere yönelik herhangi bir müsadere (el koyma) de bulunmuyor. Diğer kurumlar belli ölçüde ilerleme kaydederken, adalet alanında hiçbir gelişme yaşanmadı. Demokratik devlet ile anarşi arasındaki farkı savcılık belirler. Kosova’da savcılık yalnızca şeklen var; yolsuzlukla mücadelede ise sonuçlar sıfırdır.” dedi Preteni. Preteni, sorumluluğun yalnızca savcılığa ait olmadığını, siyasi sınıf ve devlet kurumlarının da yolsuzlukla mücadeleye yönelik yasal girişimleri engellediğini savundu. Kosova’daki asıl sorunun klasik yolsuzluktan çok organize suç olduğunu ifade eden Preteni, kamu ihaleleri alanını en riskli sektör olarak gösterdi. Yolsuzlukla Mücadele Ajansı’nın rolüne de değinen Preteni, yolsuzlukla mücadelenin esas olarak adalet kurumlarının sorumluluğunda olması gerektiğini söyledi. Preteni ayrıca, Kosova’nın yargı sisteminde reform yapmak için Arnavutluk ve Hırvatistan’daki modelleri örnek alması gerektiğini de dile getirdi.

Başbakan Yardımcısı Fikrim Damka, Trakya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Hatipler ile bir araya geldi. Trakya Üniversitesi Rektörlüğü'nde gerçekleştirilen görüşmede, üniversite ile Kosova'daki yükseköğretim kurumları arasında geliştirilebilecek akademik iş birlikleri, ortak projeler ve eğitim alanındaki güncel gelişmeler değerlendirildi. Ziyarete Trakya Üniversitesi Rektör Yardımcıları Prof. Dr. Ahmet Muzaffer Demir, Prof. Dr. Mustafa Tan ve Prof. Dr. Eylem Bayır da katıldı. Görüşmede, Türkiye ile Kosova arasındaki akademik ilişkilerin daha da güçlendirilmesi ve yükseköğretim alanındaki iş birliğinin geliştirilmesine yönelik karşılıklı görüş alışverişinde bulunulurken, iki ülke arasındaki ortak çalışmaların artırılması yönündeki iyi niyet ve temenniler dile getirildi.

Kosova Adalet Enstitüsü (IKD) Kıdemli Araştırmacısı Naim Jakaj, Kosova Meclisi milletvekillerinin yeni devlet kurumları oluşturulmadan ve seçim sonuçlarının kesinleşme süreci tamamlanmadan yaz tatiline çıkmamaları gerektiğini söyledi. Jakaj, mevcut siyasi durumun Meclis’in çalışmalarını kesintisiz sürdürmesini zorunlu kıldığını belirterek, seçim sonuçlarının onaylanmasının ardından Meclis’in kurulması, yeni hükümetin oluşturulması ve cumhurbaşkanının seçilmesi süreçlerinin başlayacağını ifade etti. Meclis İçtüzüğü’nün Temmuz ayının sonunda yaz tatilini öngördüğünü hatırlatan Jakaj, mevcut siyasi koşullarda bu uygulamanın doğru olmayacağını vurguladı. Jakaj, “İçtüzüğe göre Temmuz ayının sonunda milletvekilleri tatile çıkıyor ve bahar dönemi sona eriyor. Ancak mevcut siyasi tablo, yaşanan tıkanıklık ve bunun Kosova’ya verdiği zararlar nedeniyle Meclis’in tatile gitmemesi gerekir.” dedi. IKD temsilcisi, yeni seçilecek Meclis Başkanlık Kurulu’nun veya görevine devam edecek mevcut başkanlığın, parlamentonun çalışmalarına ara verilmemesi için gerekli adımları atması gerektiğini de sözlerine ekledi.

Kosova’da organize suç, vergi kaçakçılığı ve akaryakıt dolandırıcılığı soruşturması kapsamında gözaltına alınan 9 şüpheli hakkında birer aylık tutuklama kararı verildi. Kosova Özel Savcılığı’nın dosyasına göre, şüpheliler akaryakıt kaçakçılığı, kara para aklama ve vergi kaçırma faaliyetlerinde bulundu. Savcılığa göre suç örgütünün lideri olduğu iddia edilen Faruk Mazrek, uyuşturucu kaçakçılığından elde edildiği öne sürülen gelirleri, Mamuşa’daki “PO PETROLL FARIZ” adlı şirketi üzerinden finansal sisteme soktu. Savcılık, Mazrek’in gelirlerin kaynağını gizlemek amacıyla dört kredi kullandığını ve bu süreçten sonra yüksek mali hareketlilik göstermeye başladığını belirtti. Soruşturma dosyasında, Arnavutluk’tan ithal edilen akaryakıt üzerinden dolandırıcılık yapıldığı öne sürülüyor. İddiaya göre tankerler yarı yarıya mazot ve su ile doldurulurken, belgelerde tamamı mazot olarak gösterildi. Böylece şirket kayıtlarında yüksek miktarda satış yapılmış gibi gösterildiği, bazı alıcı firmaların ise bu alımları muhasebeleştirmediği belirtildi. Savcılık, bu yöntemle yasa dışı gelirlerin banka transferleri aracılığıyla sisteme sokularak aklandığını ileri sürdü. Faruk Mazrek’in oğlu Fariz Mazrek de sahte muhasebe kayıtları düzenleyerek gerçekte gerçekleşmeyen akaryakıt satışlarını kaydetmekle suçlanıyor. Şüphelilerden Skender Kelmendi ve Nisret Bajraktari’nin, yasa dışı gelirlerin kaynağını bilmelerine rağmen sahte akaryakıt faturaları düzenleyerek örgüte yardımcı oldukları iddia ediliyor. Diğer şüpheliler Dashnim Miftari, Adem Morina ve Muhamet Mazrek’in de organize yapı içinde faaliyet gösterdikleri belirtilirken, Muhamet Mazrek’in tankerlerin modifikasyonu ve taşımacılık faaliyetlerinde görev aldığı öne sürülüyor. Savcılık ayrıca, tanker şoförü Naser Morina’nın araçların yarısının mazot, yarısının su ile doldurulduğunu bilerek taşımacılık yaptığını iddia etti. Şüpheli Gazmend Qudi’nin ise tankerlerde gizli bölmeler oluşturarak hacmin yaklaşık yüzde 90’ının su ile doldurulmasına imkân sağlayacak teknik düzenlemeler yaptığı ileri sürüldü. Duruşma sırasında sanık avukatları, davaya bakan hâkim Vesel Ismaili’nin reddini talep etti. Ancak bu talep Priştine Asliye Mahkemesi tarafından reddedildi ve yargılama aynı hâkimle devam etti. Dokuz şüpheli, Çarşamba günü Kosova Özel Savcılığı’nın organize suçlara yönelik operasyonu kapsamında gözaltına alınmıştı.

Dün düzenlenen bir anma töreniyle, geçtiğimiz cumartesi günü 66 yaşında hayatını kaybeden Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Naser Oskaçak'ın yaşamı ve mesleki mirası onurlandırıldı. Anma törenine ailesi, meslektaşları, dostları ve çalışma arkadaşları katılarak Dr. Oskaçak'ın Kosova sağlık sistemine, özellikle de Prizren'deki "Prim. Dr. Daut Mustafa" Genel Hastanesine yaptığı değerli katkıları andılar. Meslektaşları adına konuşan Dr. Shefki Xharra, merhumun kişiliğini ve mesleki birikimini değerlendirerek, Dr. Oskaçak'ın nadir rastlanan bir hekim ve saygın bir meslektaş olarak hatırlanacağını, genel cerrahi servisinde ve tedavi ettiği sayısız hastanın hayatında silinmez izler bıraktığını ifade etti. Genel Cerrahi Servisi Başkan Yardımcısı Dr. Shpend Zajmi ise konuşmasında, Dr. Oskaçak'ın uzun yıllar boyunca sağlık hizmetlerine sunduğu katkıları vurgulayarak, görevine olan sarsılmaz bağlılığını, yüksek mesleki anlayışını ve genç hekimlere bıraktığı örnek kişiliği takdirle dile getirdi. Merhumun oğlu Haris, gözyaşları içinde yaptığı konuşmada babasını; ailesine, mesleğine ve çevresindeki insanlara büyük bir özveriyle bağlı, yüksek insani değerlere sahip örnek bir insan olarak anlattı. Dr. Naser Oskaçak, Tıp Fakültesi'ni tamamladıktan sonra Genel Cerrahi alanında uzmanlık eğitimini aldı. 1990 yılından itibaren, Prizren'deki "Prim. Dr. Daut Mustafa" Genel Hastanesinde görev yaparak hastalarına yüksek sorumluluk bilinci, özveri ve profesyonellikle hizmet verdi.