Avrupa Parlamentosu Kosova Raporunu Kabul Etti

Amerika Birleşik Devletleri Gümrük ve Sınır Koruma Kurumu (CBP), Sırbistan'da faaliyet gösteren Çinli Zijin Copper D.O.O. şirketi tarafından üretilen bakır ve bakır ürünlerinin ülkeye girişini yasakladı. Kararın, üretim sürecinde zorla çalıştırma uygulamalarının kullanıldığına ilişkin bulgular üzerine alındığı bildirildi. CBP tarafından Salı günü yapılan açıklamada, kararın derhal yürürlüğe girdiği ve ABD'ye giriş yapılan tüm noktalardaki görevlilerin, Sırbistan'daki Zijin tesislerinde üretilen bakır ve bakır ürünlerine el koyacağı belirtildi. Bu karar, ABD makamlarının Sırbistan'da faaliyet gösteren Çin şirketlerine yönelik zorla çalıştırma iddiaları nedeniyle aldığı ikinci ithalat yasağı oldu. Daha önce de Sırbistan'ın kuzeyindeki Zrenjanin kentinde faaliyet gösteren Çinli Linglong şirketinin ürettiği otomobil lastikleri hakkında benzer bir yasak kararı alınmıştı. CBP Ticaret Ofisi İcra Komiser Yardımcısı Susan S. Thomas, ABD'li üreticilerin yabancı şirketlerin zorla çalıştırma yoluyla maliyetlerini düşürmeleri nedeniyle haksız rekabetle karşı karşıya kaldığını belirterek, “Zorla çalıştırmaya karşı yasalarımızı uygulayarak hem insan haklarını hem de ülkemizin ekonomik güvenliğini koruyoruz” ifadelerini kullandı. Açıklamada, Zijin Serbia hakkında alınan kararın, kurum tarafından yürütülen soruşturma sonucunda elde edilen bilgiler doğrultusunda verildiği kaydedildi. Soruşturma kapsamında işçi ifadeleri, fotoğraflar, saha notları, odak grup çalışmaları, kısa mesajlar, kamuya açık sivil toplum kuruluşu raporları, medya haberleri ve akademik araştırmaların incelendiği belirtildi. CBP'ye göre elde edilen veriler, şirket çalışanlarının Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından tanımlanan altı zorla çalıştırma göstergesine maruz kaldığını ortaya koydu. Bunlar arasında çalışanların kırılgan durumlarının istismar edilmesi, ücretlerin ödenmemesi, korkutma ve tehdit, hareket özgürlüğünün kısıtlanması, kişisel belgelerin alıkonulması ve aşırı fazla mesai yaptırılması yer alıyor. ABD makamları, söz konusu bulguların işçilerin gönüllü olmayan ve ceza tehdidi altında gerçekleştirilen zorla çalıştırmaya maruz kaldığını gösterdiğini vurguladı. CBP ayrıca, ticaret verilerinin Zijin ürünlerinin ABD'ye ihraç edildiğini veya edilmesinin muhtemel olduğunu ortaya koyduğunu belirtti. Yasak kapsamına giren ürünlerin ithalatçıları, malları imha etme, yeniden ihraç etme ya da ürünlerin zorla çalıştırma yoluyla üretilmediğini kanıtlama hakkına sahip olacak. Öte yandan Çinli Zijin şirketi, daha önce de çevre kirliliğine yol açtığı yönündeki iddialar nedeniyle eleştirilerin hedefi olmuştu.

Hayırsever ve Balkan Yetimleri Derneği (Jetimat e Ballkanit) Başkanı Halil Kastrati, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, kimliği ve fotoğrafının dolandırıcılık amacıyla kullanıldığını belirterek vatandaşları dikkatli olmaya çağırdı. Kastrati, bazı kişilerin adını ve fotoğrafını kullanarak vatandaşlarla iletişime geçtiğini ve çeşitli bahanelerle para talep ettiğini açıkladı. Kendisinin ve yöneticiliğini yaptığı Balkan Yetimleri Derneği'nin hiçbir zaman özel mesajlar, telefon aramaları veya yetkisiz sosyal medya hesapları aracılığıyla bağış talebinde bulunmadığını vurguladı. Son dönemde vicdansız kişilerin adını kullanarak insanları dolandırmaya çalıştığını ifade eden Kastrati, “Ben şahsen ve Balkan Yetimleri Derneği, hiçbir kişiden özel mesajlar, telefon görüşmeleri veya yetkisiz profiller üzerinden para talep etmemektedir.” dedi. Vatandaşlara çağrıda bulunan Kastrati, resmi doğrulama olmaksızın kendisi veya kendi adına hareket ettiğini iddia eden kişilere para gönderilmemesi ve kişisel bilgilerin paylaşılmaması gerektiğini belirtti. Konuyla ilgili yasal sürecin başlatıldığını da duyuran Kastrati, olayın yetkili kurumlara intikal ettirildiğini ve sorumluların tespit edilerek adalet önüne çıkarılmasını beklediğini söyledi. “Bu olayla ilgili gerekli hukuki girişimler yapılmış ve yetkili kurumlara resmi şikâyette bulunulmuştur. Adli makamların görevlerini yerine getirerek sorumluları tespit edip adalet önüne çıkaracaklarına inanıyorum.” ifadelerini kullandı. Halil Kastrati, yıllar içinde vatandaşların güveni ve dayanışmasıyla oluşturulan yardım çalışmalarının bu tür girişimlerle istismar edilmesinden duyduğu üzüntüyü dile getirirken, derneğin tüm resmi faaliyetlerinin yalnızca doğrulanmış ve resmi iletişim kanalları üzerinden yürütüldüğünü hatırlattı. Öte yandan Kastrati, dolandırıcılık girişimlerinde kullanıldığı değerlendirilen bir telefon numarasını da kamuoyuyla paylaştı. Açıklamada, +389 71 756 745 numaralı hattın söz konusu girişimlerde kullanıldığından şüphelenildiği belirtildi.

Merkez Seçim Komisyonu (MSK), Sayım ve Sonuç Merkezi'nde Kosova dışından kullanılan oyların son bölümünün, yani posta yoluyla kullanılan oyların, Kosova Cumhuriyeti Meclisi için yapılan erken seçimler kapsamında sayımının tamamlandığını duyurdu. Açıklamaya göre, bu sürecin başlangıcından (12 Haziran Cuma günü saat 21.00) bugüne kadar (17 Haziran Çarşamba günü saat 14.30) toplam 223 oy sandığı sayıldı. Bu sandıklara, MSK'nin oy hizmetleri birimi tarafından onaylandıktan sonra oy pusulalarını içeren zarflar yerleştirildi. Açıklamada, “Posta yoluyla oy kullanma 21 Mayıs - 6 Haziran 2026 tarihleri arasında mümkün oldu. Posta yoluyla oy kullanmak için kayıt yaptıran Kosova vatandaşlarının sayısı yaklaşık 105 bindir.” denildi. MSK, 14 Haziran Pazar günü oy pusulası içerdiği varsayılan 85 bin 790 paketin değerlendirme sürecini tamamladı. Bunlardan 82 bin 809'u onaylanırken, 2 bin 981'i reddedildi. MSK'nin şu ana kadarki sonuçlarına göre, Vetëvendosje (VV) oyların yüzde 47,07'sini alarak 374 bin 995 oy ve Meclis'te 53 sandalye ile ilk sırada yer alıyor. Onu, yüzde 19,49 oy oranı ve 22 milletvekilliği ile Kosova Demokratik Partisi (PDK) izliyor. Kosova Demokratik Birliği (LDK) yüzde 16,74 oy oranıyla 18 sandalye kazanırken, Kosova'nın Geleceği İçin İttifak (AAK) yüzde 6,73 oy alarak 7 milletvekilliği elde etti.

Kosova Gümrük İdaresi ekipleri, kaçakçılıkla mücadele ve fikri mülkiyet haklarının korunması kapsamında Priştine’de şüpheli bir depoya ani baskın düzenledi. Yapılan kontrollerde, yasal belge olmadan bulundurulduğu ve marka haklarının ihlal edildiği şüphesi bulunan çok sayıda tekstil ürünü tespit edilerek el konuldu. Gümrük yetkililerinin açıklamasına göre toplam 3.183 parça ürün ele geçirildi. Bunlar arasında uluslararası markalara ait olduğu değerlendirilen kıyafetler, tişörtler, şortlar, eşofmanlar, ceketler, şapkalar ve çeşitli tekstil ürünleri yer aldı. Ele geçirilen malların gümrük değerinin 81.677,46 euro olduğu, hesaplanan gümrük ve vergi yükümlülüklerinin ise 24 bin euronun üzerinde olduğu bildirildi. Yasal prosedürler kapsamında ürünlerin Kosova Gümrük İdaresi tarafından muhafaza altına alındığı ve güvenli depolara taşındığı açıklandı.

Kosova Gümrük İdaresi’ne bağlı Kaçakçılıla Mücadele Birimleri, Ferizovik bölgesinde yürüttükleri operasyon kapsamında kaçakçılığın önlenmesine yönelik bir çalışmada şüpheli bir aracı durdurdu. Yetkililer, söz konusu aracın “yeşil sınır hattı” olarak bilinen yasa dışı geçiş noktalarından gelmiş olabileceğini değerlendiriyor. Araçta yapılan detaylı aramada, menşei belgesiz çok sayıda ürün bulundu. Gümrük tarafından yapılan resmi açıklamaya göre toplam 2.324 ürün tespit edildi. Bunlar arasında  “Louis Vuitton”   replika 654 çanta ve farklı uluslararası markalara ait 1.670 cüzdan yer alıyor. Söz konusu ürünlerin fikri mülkiyet haklarının ihlal edildiğine dair şüphe bulunduğu belirtildi. İlk değerlendirmelere göre ele geçirilen malların piyasa değerinin yaklaşık 9.500 euro olduğu açıklandı. Gümrük İdaresi, “Mallar el konularak gümrük gözetimi altına alınmıştır. Olay, yürürlükteki yasal prosedürlere uygun olarak Kosova Gümrük İdaresi’nin yetkili birimleri tarafından incelenmektedir” açıklamasında bulundu.

Kosova Kamu Güvenliği Akademisi’nin, kamu güvenliği alanında eğitim standartlarının yükseltilmesi ve profesyonelleşmenin artırılmasında önemli bir kurum olduğu belirtildi. Kosova Dışişleri ve Diaspora Bakanı Donika Gërvalla, Kosova Kamu Güvenliği Akademisi’ne gerçekleştirdiği ziyaretin ardından yaptığı açıklamada, akademinin güvenlik sisteminin geliştirilmesinde kritik bir rol üstlendiğini ifade etti. Gërvalla’ya ziyaret sırasında Kosova Cezaevi Hizmeti Genel Müdürü Ismail Dibrani de eşlik etti. Heyet, kurumun görev yapan Genel Müdür Vekili Shpend Shabani tarafından kabul edildi. Ziyarette, akademinin kurumsal gelişimi, eğitim programları, yerel ve uluslararası akreditasyonları ile cezaevi personeline yönelik teorik ve pratik eğitim kapasitesi ele alındı. Bakan Gërvalla, akademinin kamu güvenliği alanında eğitim ve profesyonelleşme standartlarını yükselten kilit bir kurum olduğunu vurgulayarak, bilgi, mesleki beceri ve insan kaynağına sürekli yatırım yapılmasının önemine dikkat çekti.

NATO Genel Sekreteri, KFOR barış gücünün Kosova’daki personel sayısının azaltılmasına yönelik planların ülkedeki güvenlik durumunun iyileştiğinin bir göstergesi olduğunu söyledi. Sürecin, 2023 Mayıs’ındaki şiddet olayları öncesindeki seviyelere dönüşü hedeflediği belirtildi. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, KFOR’un mevcut durumda yaklaşık 4.700 askerden oluştuğunu belirterek, hedefin bu sayının yeniden önceki seviyelere çekilmesi olduğunu ifade etti. Rutte, “Şu anda KFOR’un toplam büyüklüğü yaklaşık 4.700 asker. Yapacağımız şey, 2023’ten önceki seviyelere geri dönmek olacak. Elbette koşullara bağlı olarak KFOR’un 3.000 ile 3.500 asker arasında bir seviyeye doğru ilerlediğini göreceksiniz. Bu, güvenlik durumundaki iyileşmeyi yansıtıyor; KFOR’un temel görevi ise değişmeden devam ediyor” dedi. 2023 Mayıs’ında Kosova’nın kuzeyinde yaşanan gerilimlerin ardından NATO, bölgedeki askeri varlığını artırarak KFOR’a 1.000’den fazla ek asker konuşlandırmış ve toplam sayıyı yaklaşık 5.000’e çıkarmıştı. NATO’da “optimizasyon” olarak adlandırılan süreç kapsamında KFOR’un yeniden yapılandırılması planlanırken, azaltılacak personelin önemli bir bölümünün ABD kontenjanından olacağı ifade ediliyor. NATO merkezine göre bu düzenleme, Kosova’daki askeri varlığın genel gözden geçirilmesinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

KRU ‘Prishtina’ (Bölgesel Su Tedarik Şirketi), artan su tüketimi nedeniyle vatandaşlara içme suyunu daha tasarruflu ve bilinçli kullanmaları çağrısında bulundu. Şirket tarafından yapılan açıklamada, tüm abonelere kesintisiz ve sürdürülebilir su temini sağlanabilmesi için suyun dikkatli kullanılmasının büyük önem taşıdığı belirtildi. KRU “Prishtina”, özellikle araç yıkama, yüzme havuzlarının doldurulması, geniş tarım ve yeşil alanların yoğun saatlerde sulanması gibi zorunlu olmayan amaçlarla su kullanımından kaçınılmasını istedi. Açıklamada, suyun bilinçli kullanımının ortak bir sorumluluk olduğu vurgulanarak, bunun düzenli su tedarikinin korunmasına doğrudan katkı sağladığı ifade edildi. Şirket ayrıca, son 20 yıl içerisinde inşa edilen çok katlı binalarda üst katlara yeterli su ulaştırılabilmesi için bina içi su pompalarının bulunmasının gerekli olduğunu hatırlattı. KRU “Prishtina”, yasal yükümlülükleri kapsamında en az 1,5 bar su basıncı sağladığını, bunun da yaklaşık 15 metre yüksekliğe kadar su teminini garanti ettiğini duyurdu. Bu nedenle daha yüksek katlara su ulaştırılması için bina yönetimlerinin gerekli teknik donanımı kurması gerektiği kaydedildi.  

Kosova Özel Mahkemesi, Lahey'de yürütülen yargı süreçlerine ilişkin resmi X hesabından bir bilgilendirme videosu yayımladı. Mahkemenin Sözcüsü Michael Doyle, Özel Mahkeme’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Kosova Anayasası'na dayandığını ve hukuka uygun hareket edilmediğini düşünen herkesin Özel Mahkemeler çerçevesinde Yüksek Mahkemeye veya Anayasa Mahkemesine başvurabileceğini söyledi. Özel Mahkeme'nin bu açıklaması, İngiliz uzmanlar tarafından hazırlanan ve Lahey'deki yargı süreçlerinde çok sayıda usul ve hak ihlali tespit edildiğinin öne sürüldüğü raporun yayımlanmasının ardından geldi. Mahkeme, açıklamasıyla yargı süreçlerinde hukuki denetim mekanizmalarının mevcut olduğunu ve tarafların itiraz haklarını kullanabileceklerini vurguladı.

Ferizovik Temel Savcılığı, görevi kötüye kullanma şüphesiyle üç kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Gözaltına alınanlar arasında Vitina Belediyesi’nde görev yapan bir noter de bulunuyor. Savcılığın açıklamasına göre, Ferizovik Ekonomik Suçlar ve Yolsuzlukla Mücadele Soruşturma Müdürlüğü ile iş birliği içerisinde ve Ferizovik Temel Mahkemesi tarafından verilen evler ile ilgili iş yerlerinde arama ve geçici el koyma kararı doğrultusunda bugün bir arama operasyonu gerçekleştirildi. Operasyon kapsamında, Ağır Suçlar Dairesi Devlet Savcısı'nın kararıyla üç şüpheli 48 saat süreyle gözaltına alındı. Şüphelilerin; Vitina Belediyesinde noter olarak görev yapan A.S., Priştine’den İ.M. ve Dragaş Belediyesinden F.N. olduğu belirtilirken, Kosova Cumhuriyeti Ceza Kanunu kapsamında “ortak faillik yoluyla gerçeğe aykırı içeriğin yasallaştırılması”, “belgede sahtecilik” ile “resmî görev veya yetkinin kötüye kullanılması” suçlarından şüphe edildikleri kaydedildi. Açıklamada, “Bu davada üç sanığın gözaltına alınması, daha önce Ferizovik Temel Savcılığı tarafından görevi kötüye kullanma şüphesiyle beş kişinin daha gözaltına alındığı önceki dosyaya ilişkin soruşturmanın devamı niteliğindedir.” ifadelerine yer verildi.