Kosova Polisi'nin Cesareti Sayesinde Kuzeyin Ayrılma Planı Başarısız Oldu

Kosova Başbakanı Albin Kurti, ABD ziyaretinin ardından, ulusal kahraman olarak anılan Kosova Polisi Başçavuşu Afrim Bunjaku’nun görev başında hayatını kaybetmesinin üçüncü yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen anma törenine katıldı. Kurti’ye, eski Kosova Kurtuluş Ordusu (UÇK) yöneticileri hakkında Lahey’deki Özel Mahkeme’nin verdiği karara karşı düzenlenecek protestolara katılıp katılmayacağı soruldu. Kurti, bu konu hakkında başka bir zamanda konuşacağını belirterek soruya doğrudan yanıt vermedi. “Bugün Afrim Bunjaku’nun öldürülmesinin üçüncü yıl dönümü. Diğer konuları başka zamanlara bırakalım” dedi.

Kosova’nın Geleceği için İttifak (AAK) milletvekili Besnik Tahiri, Kosova Meclisi’nin Lahey’deki Özel Mahkeme’nin kararını gündemine alması gerektiğini söyledi. Özel bir televizyon programında konuşan Tahiri, söz konusu konunun yarın Meclis Başkanlık Divanı’nda ele alınmasını talep edeceğini belirtti. “Bu konuyu Meclis Başkanlık Divanı’nda görüşmeyi talep edeceğim. AAK olarak bu konuda liderlik üstlenme niyetinde değiliz” dedi. Tahiri, kurumların konuya ilişkin herhangi bir tepki ortaya koymamasının endişe verici olduğunu belirterek, parlamentonun Lahey’de verilen kararla ilgili net bir tutum ortaya koyması gerektiğini ifade etti. “Yarın Meclisin bir sonraki oturumun tarihini belirlemesi gerekiyor. Bu oturumda, doğal olarak ilk gündem maddesi Lahey’de yaşananlar olmalı ve bu konuda bir tutum ortaya koymalıyız” diye konuştu. Tahiri ayrıca AAK’nin, Kosova Meclisi bünyesinde yalnızca bu konuyu ele alacak özel bir geçici komisyon kurulması gerektiğini düşündüğünü söyledi.

Kosova Demokratik Partisi (PDK), UÇK Savaşı Gazileri Örgütleri tarafından düzenlenen ve Kosova’nın tüm belediyelerinde yarın gerçekleştirilecek protestoları desteklediğini açıkladı. Protestolar, Lahey’deki Özel Mahkeme’nin eski Kosova Kurtuluş Ordusu (UÇK) yöneticileri hakkında verdiği karara tepki amacıyla ülkenin çeşitli kentlerinde düzenlenecek. PDK, protestolar aracılığıyla söz konusu karara karşı tepkilerini ortaya koyan vatandaşların sesine kulak verilmesini gerekli gördüğünü belirtti. Partiden yapılan yazılı açıklamada, Kosova’da 10 gündür düzenlenen protestoların yanı sıra ABD, Kanada, Avustralya, Avrupa’nın çeşitli ülkeleri ve dünyanın diğer bölgelerinde yaşayan Arnavutların gerçekleştirdiği gösterilere de dikkat çekildi. Açıklamada, vatandaşların Özel Mahkeme’nin kararına yönelik itirazlarını barışçıl şekilde dile getirdiği ifade edildi. PDK, Kosova meydanlarında 10 gündür devam eden yoğun katılımın, protestocuların açık bir mesajını yansıttığını belirterek, Özel Mahkeme’nin kararının Kosova halkı adına alınmadığını savundu. Parti ayrıca vatandaşlara, “Liria ka emër” (Özgürlüğün Bir Adı Var) platformu tarafından 1 Ekim’de Priştine’deki “İskender Bey” Meydanı’nda düzenlenecek protestoya kitlesel olarak katılmaları çağrısında bulundu. Parti, kurumsal sorumluluğun protesto gösterilerine katılan vatandaşlarla sınırlı olmadığını da vurguladı. Açıklamada, “Kosova kurumları ve siyasi aktörler, UÇK’nin eski yöneticilerine yönelik haksız süreç ve bunun bundan sonraki aşamalarıyla bağlantılı kurumsal ve hukuki adımları ciddiyet ve aciliyetle ele almalıdır” ifadelerine yer verildi. PDK, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi ve Rexhep Selimi hakkında yürütülen süreçle ilgili siyasi ve kurumsal çalışmalarını sürdüreceğini bildirdi. Parti, bu kapsamda Kosova Meclisi’nde Özel Daireler Yasası’nda değişiklik ve düzenleme yapılmasına ilişkin yasa tasarısının oylanmasını öncelik olarak gördüğünü açıkladı.  

Kosova Başbakanı Albin Kurti’nin liderliğindeki Vetëvendosje Hareketi (LVV) milletvekili Adnan Rrustemi, partinin önceliğinin Cumhurbaşkanının seçilmesi ve ülkede yeni bir seçime gidilmesinin önlenmesi olduğunu söyledi. Rrustemi, 6 Ekim’e kadar Cumhurbaşkanının seçilmesi için tüm çabaların gösterileceğini belirterek, Kosova Demokratik Partisi (PDK) ile Kosova’nın Geleceği için İttifak’a (AAK) bu konudaki tutumlarını değiştirmeleri çağrısında bulundu. Rrustemi, özellikle eski Kosova Kurtuluş Ordusu (UÇK) yöneticilerine ilişkin Lahey’deki Özel Mahkeme’nin 16 Eylül’de verdiği mahkûmiyet kararının ardından muhalefet partilerinin pozisyonlarını yeniden değerlendirmesi gerektiğini ifade etti. Rrustemi, KosovaPress’e verdiği röportajda, Anayasa Mahkemesi’nin Cumhurbaşkanının seçilmesi için öngörülen süreye ilişkin yorumunu eleştirdi. Bu yorumun, uzlaşıya dayalı bir Cumhurbaşkanı adayı üzerinde anlaşılması için siyasi partilerin önünde bulunan süreyi kısalttığını savundu. Rrustemi, Cumhurbaşkanı seçimi için kalan 12 günün önemine dikkat çekerek, siyasi partilerin önceliğinin ülkeye istikrar kazandırmak ve yeni seçimlerin önüne geçmek olması gerektiğini söyledi. “Bu 12 gün Cumhurbaşkanı için ayrılmış 12 gündür. Süre gerçekten önemli ölçüde kısaltıldı. Ancak her siyasi parti, ülkeye istikrar kazandırmak ve seçimleri önlemek için uzlaşıya dayalı bir Cumhurbaşkanı konusunda anlaşmanın en önemli konu olduğunu göz önünde bulundurmalı. Kosova’nın bir Cumhurbaşkanına ihtiyacı var, yeni seçimlere değil. Uzlaşıya dayalı bir Cumhurbaşkanına ihtiyaç var. Böylece kurumsal istikrar sağlanabilir ve önümüzdeki tüm zorluklarla başa çıkılabilir” dedi. Rrustemi, 16 Eylül’deki mahkeme kararlarının ardından muhalefet partilerinin tutumlarının değişmemesi halinde bunun kendisi açısından şaşırtıcı olacağını belirtti. LVV milletvekili, Cumhurbaşkanlığı seçimi üzerinden Kurti hükümetinin görev süresini sınırlamayı amaçlayan muhalefet partilerinin tutumlarını yeniden değerlendirmesi ve bir uzlaşı arayışına girmesi gerektiğini savundu. “16 Eylül’den sonra, Kurti hükümetini Cumhurbaşkanlığı seçimi süreci üzerinden engellemeyi hesaplayan her muhalefet partisinin tutumunu yeniden değerlendirmesi, oturup Cumhurbaşkanı konusunda bir uzlaşı bulmamız gerekiyor. Ardından herkes kendi rolü ve pozisyonu doğrultusunda çalışmalarına devam edebilir” ifadelerini kullandı. PDK, 7 Haziran’daki seçimlerin ardından muhalefette kalacağını ve Cumhurbaşkanının seçilmesine ilişkin müzakerelere katılmayacağını açıklamıştı. AAK ise Cumhurbaşkanlığı seçimini desteklemek için bazı şartlar öne sürmüş, bunlar arasında Amerikan gazının kabul edilmesi de yer almıştı. Rrustemi, eski UÇK yöneticilerinin Özel Mahkeme tarafından mahkûm edilmesinin ardından PDK ve AAK’nin LVV ile Cumhurbaşkanının seçilmesine ilişkin işbirliği konusundaki tutumlarını değiştirmeleri gerektiğini söyledi. Rrustemi ayrıca Cumhurbaşkanlığı meselesinin çözüme kavuşturulmasının, Kosova’nın istikrarlı ve tam yetkili kurumlara sahip olmasını sağlayacağını belirtti. Bunun, ülkenin Özel Mahkeme sürecinden kaynaklanan zorluklarla mücadele etmesine ve eski UÇK yöneticilerinden dört isme devlet düzeyinde, koordineli bir strateji çerçevesinde tam destek sunmasına imkân vereceğini ifade etti.

Lahey’deki Kosova Özel Uzmanlık Daireleri, Thaçi ve diğer sanıklar hakkında adaletin işleyişine karşı işlenen suçlara ilişkin davadaki nihai mahkeme dosyasını kamuoyuna açıkladı. Hashim Thaçi’nin savunma ekibinin, bu davadaki dosyanın kamuya açık ve redakte edilmiş versiyonunu sunduğu bildirildi. Savunma, Yüksek Mahkeme’nin tek hâkiminden Thaçi’nin iddianamede yer alan tüm suçlamalardan beraat ettirilmesini ve derhâl serbest bırakılmasına karar verilmesini talep ediyor. Öte yandan, bu davada ayrıcalıklı olmayan ziyaretlere ilişkin kısıtlamalar kısmen kaldırıldı. Dört kişi için ziyaret yasağı devam ederken, diğer belirlenen ziyaretçiler için getirilen yasak derhâl yürürlükten kaldırıldı.

Kosova Demokratik Birliği (LDK) Genel Başkanı Lumir Abdixhiku, bugün Avrupa Birliği’nin (AB) Kosova Büyükelçisi Dirk Schübel’i kabul etti. Görüşmede, Kosova’daki güncel siyasi gelişmeler, kurumların oluşturulması ve işlevsel hale getirilmesi süreci ile LDK’nin ülkedeki siyasi ve kurumsal duruma ilişkin tutumu ele alındı. Abdixhiku, LDK’nin Kosova Cumhuriyeti’nin çıkarlarının korunması, demokrasinin ve hukukun üstünlüğünün güçlendirilmesi, demokratik kurumların işlevselliğinin ve kurumsal istikrarın güvence altına alınmasına yönelik kararlılığını vurguladı. Görüşmede ayrıca Kosova ile Avrupa Birliği arasındaki yakın işbirliğinin önemi üzerinde duruldu. Abdixhiku, AB’nin Kosova’nın demokratik gelişimine ve Avrupa perspektifine yönelik desteğinin sürdürülmesinin önemine dikkat çekti. Abdixhiku, görüşmenin sonunda Büyükelçi Schübel’e işbirliği ve Avrupa Birliği’nin Kosova’daki çalışmalarına yönelik sürekli katkılarından dolayı teşekkür etti.

Banjska saldırısının üçüncü yıl dönümünde NATO, 2023 yılında Kosova’da yaşanan şiddetten sorumlu kişilerin hesap vermesi yönündeki çağrısını yineledi. NATO ayrıca bu tutumunu Sırp yetkililere her düzeyde açıkça ilettiğini vurguladı. Bir NATO yetkilisi medyaya yaptığı açıklamada, KFOR barış gücü askerlerine yönelik saldırıların ve 2023 yılında Kosova’da yaşanan müteakip şiddet olaylarının kabul edilemez olduğunu belirtti. “NATO olarak Sırp mevkidaşlarımıza – her düzeyde – KFOR barış gücü askerlerine yönelik gerçekleştirilen saldırıların ve 2023 yılında Kosova’da yaşanan müteakip şiddetin kabul edilemez olduğunu çok açık bir şekilde ifade ettik. Sorumluların hesap vermesi yönündeki çağrımızı sürdürüyoruz.” dedi NATO yetkilisi. Yetkili, Sırbistan’ın bölgesel istikrar açısından önemli olduğunu ve NATO’nun Belgrad’dan yapıcı bir tutum beklediğini vurguladı: “Sırbistan bölgesel istikrar açısından önemlidir ve ortaklığımızın karşılıklı olmasını bekliyoruz. Sırbistan’ın NATO ve komşularıyla yapıcı bir şekilde angaje olmasını bekliyoruz. Bu doğrultuda NATO Genel Sekreteri, Cumhurbaşkanı Vučić ile temasını sürdürmektedir.”  NATO ayrıca KFOR’un Kosova’daki güvenlik gelişmelerine karşı koymaya yönelik mevcudiyeti ve hazırlığı hakkında da konuştu: “KFOR, Kosova’nın kuzeyindeki artırılmış mevcudiyetinin yanı sıra devriyeler, gözlem noktaları ve tüm toplulukların temsilcileriyle yürütülen temaslar da dahil olmak üzere her türlü güvenlik gelişmesine karşı koyabilecek şekilde iyi konumlandırılmıştır.” Yetkiliye göre KFOR, görevini yerine getirmeye odaklanmayı sürdürüyor. “KFOR, 1999 tarihli Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 1244 sayılı kararı temelinde, BM tarafından verilen ve yıllardır devam eden görevini yerine getirmeye tamamen odaklanmıştır.” ifadelerini kullandı NATO yetkilisi. Bu arada Avrupa Birliği de Banjska saldırısının faillerinin adalet önüne çıkarılması yönündeki çağrısını yineledi. AB ayrıca Sırbistan’ın kendi topraklarında bulunan kişilerin yargılanması için henüz herhangi bir adım atmamasından duyduğu üzüntüyü dile getirdi. “Sırbistan’ın, karşılıklı adli yardım için oluşturulan kanal üzerinden tam işbirliği yapmasını bekliyoruz. Bu mesele uzun süredir askıda ve Sırbistan’ın bunu gecikmeden ele alması gerekiyor.” dedi AB sözcüsü. Sözcü ayrıca Avrupa’nın dış politika şefi Kaja Kallas’ın, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun oturum aralarında Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić ile gerçekleştirdiği görüşmede bu konuyu gündeme getirdiğini doğruladı.

Donjeta Sadiku, boksta Kosova’ya bir Avrupa madalyası daha kazandırdı. Kosovalı boksör, Avrupa Şampiyonası’nı bronz madalyayla tamamlayarak uluslararası arenada bir önemli başarıya daha imza attı. Sadiku için bu, kariyerindeki ikinci Avrupa madalyası olurken, kıta boks sahnesindeki başarısını bir kez daha kanıtlamış oldu. Bu başarı, Kosovalı boksörün yıllar boyunca sürdürdüğü istikrarlı çalışmanın, özverisinin ve fedakârlığının bir sonucu olarak geldi. Donjeta Sadiku’nun bronz madalyası, Kosova’nın boks sporundaki önemli başarılarına bir yenisini daha ekledi.

Kosova Ceza İnfaz Kurumu (SHKK) Genel Müdürü Ismail Dibrani, Kosova’daki Avrupa Birliği Hukukun Üstünlüğü Misyonu (EULEX) Başkanı Antero Lopez’i kabul etti. Görüşmede ülkenin ceza infaz sistemindeki çalışmalar, elde edilen başarılar ve mevcut gelişmeler ele alındı. Görüşmede Dibrani, Lopez’e SHKK’nın yürüttüğü çalışmalar ve ceza infaz sisteminin daha da geliştirilmesine yönelik hedefler hakkında bilgi verdi. Dibrani ayrıca EULEX ve uluslararası ortaklarla sürdürülen iş birliğinin önemine dikkat çekti. Yapılan açıklamaya göre, söz konusu iş birliği kurumun mesleki gelişimine ve ceza infaz hizmetlerindeki standartların yükseltilmesine katkı sağladı. Toplantıda, SHKK’nın uluslararası alanda takdir gören projeleri de gündeme geldi. Bunlar arasında Uluslararası Ceza İnfaz ve Hapishaneler Birliği (ICPA) tarafından “Kapsamlı Rehabilitasyon ve Sağlık Hizmetleri” projesine verilen Mükemmellik Ödülü de bulunuyor. Ayrıca SHKK’nın, “Hapishaneden Sanat: Hapsedilmeyi Fırsata Dönüştürmek” projesiyle EuroPris Prison Award kapsamında en iyi beş girişim arasında yer almasına da değinildi. EULEX Başkanı Antero Lopez, SHKK’yı bugüne kadar elde ettiği başarılar dolayısıyla tebrik ederek kurumu “sadece bölgede lider değil, aynı zamanda birçok Avrupa ülkesi için örnek teşkil edebilecek bir kurum” olarak nitelendirdi. Lopez, özellikle hükümlülerin rehabilitasyonu ve topluma yeniden kazandırılması alanındaki çalışmaları takdir etti. Lopez, “Bugün Kosova, mahkûmların topluma yeniden kazandırılması konusunda oldukça iyi bir çalışma yürütüyor.” ifadelerini kullandı. Görüşmenin sonunda taraflar, SHKK, EULEX ve diğer uluslararası ortaklar arasındaki iş birliğini sürdürme konusundaki kararlılıklarını yineledi. İş birliğinin, ceza infaz sisteminin güçlendirilmesi, personelin mesleki gelişiminin desteklenmesi ve rehabilitasyon ile topluma yeniden kazandırma süreçlerinin ilerletilmesine odaklanacağı belirtildi.  

Sırbistan’da 25 Ekim’de yapılması planlanan parlamento seçimlerine “Öğrenciler Kazanıyor” adıyla katılan Öğrenci Listesi’nin liste başı Ilija Srdanović, BBC’ye Sırbistan’ın dış politikası ve tartışmalı siyasi konular hakkında değerlendirmelerde bulundu.   Srdanović, Sırbistan’ın Avrupa Birliği üyeliği konusunda nihai kararın halk tarafından referandum yoluyla verilmesi gerektiğini söyledi. Öğrenci Listesi’nin iktidara gelmesi durumunda, AB’ye üyelik konusunda referandum düzenleneceğini belirtti.   Rusya’ya yaptırım uygulanmayacak   Sırbistan’ın Rusya ile ilişkileri konusunda da konuşan Srdanović, Öğrenci Listesi’nin Rusya’ya yaptırım uygulamayacağını ifade etti.   “Kosova  Sırbistan’ın ayrılmaz parçalarıdır”   Kosova meselesine ilişkin tutumlarının Sırbistan Anayasası tarafından belirlendiğini söyleyen Srdanović, BBC’ye yaptığı açıklamada şöyle konuştu:   “Öğrenci Listesi’nin Kosova konusundaki tutumu, Sırbistan Cumhuriyeti Anayasası tarafından belirlenmektedir. Kosova ve Metohiya ülkemizin ayrılmaz parçalarıdır.”   Srdanović, bu tutumun ileride değişip değişmeyeceği yönündeki soruya ise “Biz Sırbistan Cumhuriyeti Anayasası’na saygı gösteriyoruz.” cevabını verdi.   Ratko Mladić açıklaması   Srdanović, Ratko Mladić ve Lahey Mahkemesi kararları konusundaki yaklaşımlarına ilişkin soruları da yanıtladı. Mladić meselesinin artık “geçmişte kaldığını” belirten Srdanović, Öğrenci Listesi’nin geleceğe odaklanmak istediğini söyledi.   Srebrenitsa soykırımının başlıca sorumlularından biri olarak kabul edilen eski Bosnalı Sırp komutan Ratko Mladić, Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan mahkûm edilmiş ve müebbet hapis cezasına çarptırılmıştı.   Öğrencilerin listesi seçim yarışında   Ilija Srdanović, “Öğrenci Listesi – Öğrenciler Kazanıyor” adıyla 25 Ekim’de yapılacak parlamento seçimleri için adaylığını sunan listenin birinci sırasında yer alıyor.   Listede profesörlerin yanı sıra doktorlar, sanatçılar, aktivistler, girişimciler ve kamuoyunca tanınan çeşitli isimler bulunuyor.   Mufassal haber: M.Tevfik Yücesoy  Kaynak: Sandžak Press / BBC