Cumhurbaşkanı, Özel Mahkeme Yasası’nı Yeniden Görüşülmek Üzere Meclise İade Etti

Kosova’da bugün havanın parçalı bulutlu ve zaman zaman güneşli geçmesi bekleniyor. Hidrometeoroloji Enstitüsü’nün açıklamasına göre, günün ilerleyen saatlerinde bulutluluk artacak. Bazı bölgelerde ise yağmur görülebilecek. Hava sıcaklıklarının en düşük 4 ila 9 derece, en yüksek ise 14 ila 17 derece arasında seyretmesi tahmin ediliyor.

Kosova Cumhurbaşkanı Justina Shiroka Pula’nın Özel Mahkemeler Yasası’nı Meclise geri göndermesi, yasanın otomatik olarak iptal edildiği veya sürecin başa döndüğü anlamına gelmiyor. Kosova Adalet Enstitüsü’nden (IKD) Naim Jakaj’a göre Meclis, yasayı yeniden değerlendirerek tekrar oylayabilecek. Jakaj, Anayasa uyarınca Cumhurbaşkanının yasayı yalnızca bir kez ve gerekçelerini açıklayarak Meclise iade edebileceğini belirtti. Meclis Başkanı Albulena Haxhiu’nun yasayı ilgili komisyona iletmesi, komisyonun da dört hafta içinde inceleme raporunu hazırlaması gerekiyor. Yasanın yeniden kabul edilmesi için 120 milletvekilinin en az 61’inin oyu gerekiyor. Jakaj, Cumhurbaşkanının yasayı imzalamamasının tek başına anayasal veya hukuki ihlal tespit edildiği anlamına gelmediğini, bu konuda nihai kararın Anayasa Mahkemesine ait olduğunu vurguladı. Jakaj ayrıca milletvekillerinin Cumhurbaşkanının gerekçelerini ciddi biçimde değerlendirmesi gerektiğini belirterek, itirazların ele alınmadan yapılacak hızlı bir oylamanın yeniden değerlendirme sürecinin amacını zayıflatacağını söyledi. Yasada hangi değişiklikler öngörülüyor? PDK tarafından önerilen ve 6 Ekim’de Mecliste kabul edilen değişiklikler, Özel Mahkemeyi ortadan kaldırmayı değil, mahkemenin yetki alanını ve işleyişini değiştirmeyi amaçlıyor. Öne çıkan değişiklikler şunlar: Yargı yetkisinin daraltılması: Mahkemenin yetkisinin, 2011 tarihli Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi raporunda yer alan organ kaçakçılığı iddialarıyla doğrudan bağlantılı suçlarla sınırlandırılması öngörülüyor. Bu kapsamda bağlantılı cinayet, işkence ve insanlık dışı muamele suçları da ele alınabilecek. Zaman aralığının değiştirilmesi: Mevcut yasadaki Ocak 1998-Aralık 2000 dönemi yerine, 1 Temmuz 1999-31 Aralık 2000 tarihleri arasındaki suçların kapsama alınması öneriliyor. Coğrafi kapsamın daraltılması: Yargılamaların yalnızca Kosova topraklarında işlendiği iddia edilen suçlarla sınırlandırılması ve kuzey Arnavutluk’taki suçların kapsam dışında bırakılması öngörülüyor. Dosyaların Kosova’ya devri: Mahkemenin yetki alanı dışında kalacak davaların ve Yüksek Mahkemedeki bazı dosyaların Kosova’ya aktarılması öneriliyor. Azami ceza sınırı: En yüksek hapis cezasının 15 yıl olması talep ediliyor. Cumhurbaşkanlığı affı: Mahkûmların Cumhurbaşkanlığı affından yararlanabilmesinin önü açılmak isteniyor. Ancak bu önerinin mevcut af mevzuatı ve uluslararası hukuk kapsamındaki suçlara ilişkin düzenlemelerle çelişebileceği belirtiliyor. Uluslararası tepkiler ve hukuki tartışmalar Avrupalı yetkililer, değişikliklerin Kosova’nın uluslararası yükümlülükleri ve Özel Mahkemelerin bağımsızlığı üzerindeki olası etkilerine ilişkin endişelerini dile getirdi. Özel Mahkeme de yasa değişikliği girişimi hakkında kendilerine danışılmadığını açıkladı. Mahkeme Başkanı Ekaterina Trendafilova ise mahkemenin yetkisinin anayasa, özel yasa ve uluslararası taahhütlere dayandığını belirterek bağımsız ve tarafsız yargılama yürüttüklerini savundu. PDK, değişikliklerin mevcut mahkûmiyet kararlarını otomatik olarak iptal etmeyeceğini veya hükümlülerin serbest bırakılmasını sağlamayacağını daha önce açıklamıştı. Sonuç olarak: Yasanın geleceği, Meclisin yeniden yapacağı değerlendirme ve en az 61 milletvekilinin oyuna bağlı. Bununla birlikte, mahkemenin yetki alanını etkileyen değişikliklerin anayasal ve uluslararası yükümlülükler bakımından doğurabileceği sonuçlar tartışılmaya devam ediyor.

Priştine Belediye Başkanı Përparim Rama, gelecek yıl yapılacak parti içi seçimlerde LDK Genel Başkanlığına aday olacağını duyurdu. Rama, mevcut Genel Başkan Lumir Abdixhiku’ya da istifa çağrısında bulundu. Kosova’nın en eski siyasi partilerinden Kosova Demokratik Birliği’nde (LDK) liderlik tartışmaları sürüyor. Priştine Belediye Başkanı Përparim Rama, gelecek yıl düzenlenecek parti içi seçimlerde genel başkanlık için yarışacağını açıkladı. Blic gazetesine konuşan Rama, Priştine’deki seçim başarılarını hatırlatarak LDK’yi başkentte birinci sıraya taşıdığını söyledi. Mevcut Genel Başkan Lumir Abdixhiku’nun istifa etmesi gerekip gerekmediği sorusuna ise “Bence istifa etmesi iyi olurdu. Yapması gereken bu” yanıtını verdi. Rama, 2021 yılında Abdixhiku tarafından LDK’nin Priştine belediye başkan adayı olarak tanıtılmıştı. Siyasete mimarlık ve şehir planlama alanındaki uluslararası deneyimiyle adım atan Rama, 2021 ve 2025 seçimlerinde belediye başkanlığını kazandı. Öte yandan Rama, daha önce birçok kez LDK üyesi olmadığını dile getirmişti. Abdixhiku iki kez güvenoyu aldı Lumir Abdixhiku, 2021’de parti genel başkanlığına seçilmiş, 2023’te ise olağan seçimlerde görevini yeniden kazanmıştı. 28 Aralık 2025 seçimlerinin ardından istifasını gündeme getiren Abdixhiku, 31 Ocak 2026’da yapılan güven oylamasını geçti. 30 Temmuz 2026’da düzenlenen ikinci güven oylamasında da görevini korudu. Parti içindeki görüş ayrılıkları, Cumhurbaşkanı adayı Bekim Sejdiu konusunda da ortaya çıktı. Abdixhiku ile Başbakan Albin Kurti’nin üzerinde uzlaştığı adaylığa LDK’li en az altı milletvekili destek vermedi. LDK, son üç seçimde ülke genelinde üçüncü sırada yer aldı. Parti, Kosova Meclisinde 18 milletvekiliyle temsil ediliyor.  

“Jo ne emrin tim-Benim adıma hayır” protestolarının organizatörü Çlirim Haziri, Kosova Meclisi’nde Özel Mahkemeler Yasası’nın yeniden değerlendirilmesi için siyasi partilere bir aylık süre tanındığını söyledi. Haziri, tüm siyasi partilerin konuyu yeniden değerlendirmesini beklediğini belirterek sürecin onurlu bir şekilde sonuçlandırılması gerektiğini ifade etti. Haziri, “Bu sürecin Kosova Cumhuriyeti Meclisi’nde tamamlanması için bir aylık süre var. Hep birlikte yeniden değerlendirme yapmalarını bekleyeceğiz. Özel Mahkeme ile yürüttüğümüz bu mücadeleyi onurlu bir şekilde sonuçlandırmak, bu meseleyi ve siyasi çatışmaları sona erdirmek istiyoruz” dedi.

Avusturya Cumhurbaşkanı Alexander Van der Bellen, Kosova Cumhurbaşkanı Justina Shiroka Pula’ya göreve başlaması dolayısıyla tebrik mektubu gönderdi. Van der Bellen, mektubunda Kosova ile Avusturya arasındaki siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerin yanı sıra iki ülke halkları arasındaki güçlü bağlara dikkat çekti. Ayrıca Avusturya’daki Kosova diasporasının önemli rolünü vurguladı. Avusturya Cumhurbaşkanı, ortak Avrupa geleceği doğrultusunda ikili ilişkileri güçlendirmek için Shiroka Pula ile iş birliğine hazır olduklarını belirtti. Van der Bellen, Avusturya’nın Batı Balkanlar’daki altı ülkenin Avrupa Birliği’ne entegrasyonunu desteklemeyi sürdüreceğini ifade ederek Kosova’nın reform ve Avrupa ile bütünleşme sürecine desteğinin devam edeceğini bildirdi. Mektubunun sonunda Van der Bellen, Cumhurbaşkanı Shiroka Pula’ya görevinde başarılar diledi.  

Kosova Kurtuluş Ordusu (UÇK) Savaş Gazileri Örgütünün eski yöneticilerinden Nasim Haradinaj, Özel Mahkemeler Yasası’na ilişkin açıklamaları nedeniyle PDK Milletvekili Përparim Gruda’yı sert sözlerle eleştirdi. Gruda, kendisi ve ekibi tarafından hazırlanan yasa değişikliğinde herhangi bir hata bulunmadığını belirterek düzenlemenin her maddesinin arkasında durduğunu açıklamıştı. Haradinaj ise Gruda’nın yasaya ilişkin sorumluluğunu sorgularken, Nait Hasani ve Drenica’daki seçim oyları konusunda geçmişte verildiğini öne sürdüğü bir sözü de gündeme getirdi. Haradinaj, açıklamasında Gruda’ya, “Nait dışarıda kalmışken ve sizin adaletin incisi olarak sunduğunuz yasa tartışılırken şimdi nasıl hissediyorsun?” diye seslendi.  

Hollanda Yüksek Mahkemesi Başkanı Dineke de Groot, Kosova Kurtuluş Ordusu’nun (UÇK) eski yöneticileri hakkında Lahey’deki Kosova Özel Mahkemesi tarafından verilen kararın, hukuk sisteminin sunduğu mekanizmalar aracılığıyla ele alınması gerektiğini söyledi. KosovaPress’e konuşan De Groot, söz konusu karardan ve kararın Kosova’da yarattığı etkiden haberdar olduğunu belirtti. Ancak yargı kararının içeriği hakkında yorum yapmasının doğru olmayacağını vurguladı. De Groot, “Kararı öğrendim ve Kosova’da nasıl bir etki yarattığını biliyorum. Hep birlikte, hukukun üstünlüğüne hizmet edecek şekilde değerlendirme yapabileceğinize inanıyorum. Sistem içerisinde bu karar üzerine değerlendirme yapmak için birçok imkân bulunuyor ve bunların kullanılması önemli” dedi. Hollanda Yüksek Mahkemesi Başkanı, bir yargı kararının adaletsiz olduğunu düşünen kişilerin mevcut hukuki yolları kullanmasının önemine dikkat çekti. Yargı kararlarına yönelik itirazların adalet sistemi çerçevesinde dile getirilmesi ve değerlendirilmesi gerektiğini belirten De Groot, “Karar hakkında yorum yapmak bana düşmez. Ancak bir kişi bir kararın adil olmadığını düşündüğünde, bunu kendi ülkesinde dile getirmesi ve hukuk sisteminin sunduğu imkânlardan yararlanması önemlidir” ifadelerini kullandı. UÇK’nın eski yöneticilerine verilen cezalar Kosova Özel Odaları ve Özel Savcılık Bürosu tarafından Lahey’de yürütülen davada, 16 Eylül 2026 tarihinde UÇK’nın dört eski üst düzey yöneticisi savaş suçlarından suçlu bulundu. İlk derece mahkemesinin kararına göre, eski Kosova Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi ile eski Meclis Başkanı Jakup Krasniqi 25’er yıl hapis cezasına çarptırıldı. Eski Meclis Başkanı Kadri Veseli’ye 18 yıl, Rexhep Selimi’ye ise 13 yıl hapis cezası verildi.  

Cumhurbaşkanı Justina Shiroka Pula, Macaristan Cumhurbaşkanı András Baka’nın daveti üzerine, 1956 Macar Devrimi’nin 70. yıl dönümü dolayısıyla düzenlenecek devlet törenlerine katılmak üzere Budapeşte’ye gitti. Ziyareti kapsamında Macaristan Cumhurbaşkanı Baka ile ikili görüşme gerçekleştirmesi planlanan Shiroka Pula, dünya genelinden yaklaşık 100 lider ve siyasi temsilcinin katılacağı anma etkinliklerinde yer alacak. Cumhurbaşkanının programında ayrıca Macaristan’da yaşayan Arnavut diasporasının temsilcileriyle bir araya gelmesi de bulunuyor.

İttifak (Aleanca) Genel Başkanı Ardian Gjini, Özel Mahkemeler Yasası etrafında yaşanan gelişmeleri eleştirerek Kosova Demokratik Partisi (PDK) Milletvekili Përparim Gruda’ya destek verdi. Gjini, Gruda’nın başlangıçta söz konusu yasayı savunması ve kamuoyuna anlatması amacıyla televizyon programlarına çıkarıldığını, ancak gelinen noktada yaşananların sorumluluğuyla tek başına karşı karşıya bırakıldığını söyledi. Gjini, konuya ilişkin açıklamasında, “Yasayı çıkarması için televizyon programlarına çıkardıkları kişiyi şimdi otobüsün altına atıyorlar. Bırakın otobüs ezsin.” ifadelerini kullandı. İttifak lideri ayrıca, siyasette samimiyet eksikliği bulunduğuna dikkat çekerek mevcut durumun kısa vadeli siyasi çıkarlar uğruna kullanılmaya çalışılmasını eleştirdi.  

Kosova Demokratik Birliği (LDK) Başkanı Lumir Abdixhiku, Kosova Kurtuluş Ordusu'nun savaşının, Özel Kanun'da yapılan değişiklikler ve PDK'nın kanunun gözden geçirilmesi için geri gönderilmesi talebiyle değil, iş ve akılla korunduğunu söyledi. "Kanunu iade ettiniz. Ama PDK'ya attığınız çamuru nereye bırakacaksınız? Bize hakaret ettiniz, bizi hain ilan ettiniz, hatta PDK'yı Kosova Kurtuluş Ordusu'nun rakibi olarak gösterdiniz. Hatta duymak istemediğiniz şeyi, yani gerçeği söylediğimiz için isimlerimizi Sırp Listesi'nin isimlerinin yanına koydunuz. Bu kanunun hiçbir yasal etkisi yoktu ve olmayacak! LDK, ardından gelecek saldırıların bedelini bilerek tavrını korudu. Çünkü Cumhuriyete karşı sorumluluğumuz, gürültüye katılmak daha kolay olsa bile, doğru olduğuna inandığımızı söylememizi gerektiriyor. Destekçilerimize her zaman gururlu kalmalarını söylüyoruz! Bize her yönden saldırabilirler, ancak LDK'nın duruşu tarihin sınavından geçti. Yine geçecek! Çünkü bu duruş anın akıntılarıyla değil, Cumhuriyet hakkındaki güvenle belirlenir. Sadece zaman gerekiyor. UÇK'nın savaşı kutsaldır. İş ve akılla korunur. Böyle değil."