Schuebel: Kosova’da Reformları Hızlandırmak İçin Yeni Fırsat Var

Ekonomi Bakanı Artane Rizvanolli, 2026-2027 kış sezonunda kesintisiz elektrik arzını sağlamak amacıyla kurumlar arası bir görev gücü kurulduğunu Meclis’te açıkladı. Ekonomi Bakanlığı öncülüğünde çalışacak görev gücünde, enerji sektöründeki kurumların yanı sıra Maliye ve Sanayi, Girişimcilik ve Ticaret bakanlıkları da yer alacak. Görev gücü, elektrik arzını ve kış dönemi enerji dengesini takip ederek somut önlemler içeren bir eylem planı hazırlayacak. Bakanlığa haftalık rapor sunulacak, olası arz riskleri ise derhal bildirilecek. Rizvanolli, uluslararası enerji piyasalarındaki baskıların ve İran’daki savaşın kış aylarında arz açısından ek zorluklar yaratabileceğini belirtti. Eylül 2026'da elektrik fiyatlarının geçen yılın aynı dönemine kıyasla Macaristan'ın HUPX borsasında yüzde 75, Kosova'nın ALPEX piyasasında ise yaklaşık yüzde 50 arttığını söyledi. Yerli üretimle ilgili olarak KEK'in şu anda Kosova A'nın A3 ve A4, Kosova B'nin ise B2 üniteleriyle faaliyet gösterdiğini belirten Rizvanolli, A5 ünitesinin de yarından itibaren devreye alınmasının beklendiğini açıkladı. Bakan, KEK'in bu yıl Kosova A'nın üç ünitesini aynı anda 72 gün çalıştırdığını ifade etti.

Kosova’nın kuzeyinden Milan Radoiçiç ve Zvonko Veselinoviç’in Sırbistan’dan ayrılarak Rusya’ya kaçtıkları ve Moskova’da bulundukları öne sürüldü. Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç’e yakın isimler olarak bilinen iki kişinin, eski Cumhurbaşkanı’nın kardeşi Andrej Vuçiç gibi ülkeyi terk ettiği iddia edildi. Organize suç, kaçakçılık, yolsuzluk ve siyasi nüfuz iddialarıyla gündeme gelen Radoiçiç ve Veselinoviç, Eylül 2023’te Afrim Bunjaku’nun hayatını kaybettiği Banjska’daki silahlı saldırıyla da ilişkilendiriliyor. Radoiçiç, saldırının organizasyonundaki sorumluluğunu kamuoyu önünde kabul etmişti. Kosova tarafından hakkında terör suçlamasıyla iddianame düzenlenmişti. Her iki isim de ABD yaptırımları kapsamında bulunuyor. Sırbistan’daki iktidar çevreleriyle bağlantıları ise uzun süredir tartışma konusu. Haberde ayrıca Radoiçiç, Veselinoviç ve Andrej Vuçiç’in Alta Bankası’nın gizli sahipliği ve finansal faaliyetleriyle bağlantılı olabileceği iddialarına yer veriliyor. İsimleri, Sky platformundan elde edilen şifre çözülmüş yazışmalara ilişkin haberlerde de organize suç çevreleriyle olası bağlantılar kapsamında anılıyor.

Kosova Temel Mahkemesi’nin Gilan şubesine bağlı Viti biriminde görev yapan hakim Qëndresa Sejdiu, 4 Kasım 2026 tarihinde Viti’ye bağlı Sadovinë e Jerlive köyünde fiziksel saldırıya uğradı. Saldırının nedeni henüz bilinmiyor. Kosova Yargı Konseyi, hakim Sejdiu’ya yönelik saldırıyı sert bir dille kınayarak bu tür olayların kabul edilemez ve hiçbir şekilde hoş görülemeyeceğini vurguladı. Konsey açıklamasında, “Bu tür her türlü eylem, adalet sistemine ve doğrudan hukuk devletine yönelik bir saldırı niteliği taşımaktadır” ifadelerine yer verdi. Yargı Konseyi, hakimlerin görevlerini bağımsız, tarafsız ve profesyonel bir şekilde yerine getirmeleri konusunda güçlü desteklerini yineledi. Ayrıca yetkili kurumlara, olayın derhal soruşturulması ve hâkimlerin güvenliğinin sağlanması için gerekli tüm adımların atılması çağrısında bulundu. Kosova Polisi de olayın “Görevli kişiye saldırı” kapsamında kayda geçirildiğini ve şüphelinin gözaltına alındığını açıkladı. Polis açıklamasında, Kosovalı erkek şüphelinin Kosovalı kadın mağdura fiziksel saldırıda bulunduğundan şüphelenildiği belirtildi. Savcının talimatıyla şüpheli tutuklanarak gözaltına alındı.

Kosova Kurtuluş Ordusu’nun (UÇK) eski yöneticileri Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi ve Jakup Krasniqi’nin tutuklanmasının üzerinden altı yıl geçti. Yıl dönümü dolayısıyla başkent Priştine’de, Almanya ve Fransa büyükelçiliklerinin yanı sıra kentin farklı noktalarına eski UÇK yöneticilerine destek içeren grafitiler yazıldı. Grafitilerde, “2191 gün – Tarih hapsedilemez” ifadeleri yer aldı. Öte yandan, UÇK’nın eski yöneticileri, bu yılın eylül ayında Lahey’de, yıllar süren yargı sürecinin ardından Lahey Özel Mahkemesi tarafından mahkûm edildi.

Kosova Polisi’nin yasa dışı kumar faaliyetlerine yönelik Prizren bölgesinde düzenlediği operasyonda 22 kişi gözaltına alındı. Savcılık ve Polis tarafından yapılan ortak açıklamaya göre operasyon, birkaç ay süren soruşturmanın ardından 4 Kasım Salı akşamı, Prizren Temel Savcılığı koordinesinde gerçekleştirildi. “Bixhozi” (Kumar) adı verilen operasyon kapsamında Prizren, Suhareka ve Dragaş belediyelerinde ticari işletmeler ve konutların da aralarında bulunduğu 20 farklı adreste arama yapıldı. Aramalar sırasında yaklaşık 10 bin euro nakit para, elektronik cihazlar, dört ateşli silah ve mühimmat ele geçirildi. Söz konusu materyallerin ceza soruşturmasında delil olarak kullanılabileceği belirtildi. Şüphelilerin, “Piramit sistemlerinin ve yasa dışı kumarın organize edilmesi” suçunu işlediklerinden şüpheleniliyor. Savcılığın kararı doğrultusunda, ifadeleri alınan şüphelilerden 19'u 48 saat süreyle gözaltında tutulurken, üç kişi serbest bırakıldı. Serbest bırakılan kişilerin yargı sürecinin normal şekilde devam edeceği bildirildi.  

Kosova Ticaret Bakanı Mimoza Kusari-Lila ile AAK Meclis Grup Başkanı Besnik Tahiri arasında, hükümet kurumlarındaki nepotizm ve görevi kötüye kullanma iddiaları nedeniyle tartışma yaşandı. Kusari-Lila, Tahiri’den genel suçlamalar yerine somut isim ve olaylar ortaya koymasını istedi. Ayrıca hükümet kabinesinin çoğunluğunun muhalefet deneyimi olmadığı yönündeki iddiayı reddederek, kabineden 12 kişinin daha önce parlamenter muhalefette veya sivil toplumda yer aldığını belirtti. Tahiri ise suçlamalarının bakanlıklardaki ve bağımsız kurumlardaki somut işe alımlara dayandığını savundu. İddialarına konu olan kişilerin isimlerini açıklayacağını söyleyen Tahiri, hakkında iddianame bulunan bazı kişilerin Kusari-Lila’nın yönettiği bakanlıkta görev yapmaya devam ettiğini öne sürdü. İki isim arasındaki tartışmanın ardından gözler, Tahiri’nin söz konusu isim ve olayları kamuoyuyla paylaşıp paylaşmayacağına çevrildi.

Kosova Demokratik Birliği (LDK) Milletvekili Armend Zemaj, ülkedeki sağlık sisteminin yönetimini eleştirerek, 2025 yılında sağlık için 358 milyon Euro bütçe ayrılmasına rağmen vatandaşların ilaç ve temel sağlık hizmetlerine erişimde sorun yaşamaya devam ettiğini söyledi. Zemaj, Avrupa Komisyonu’nun İlerleme Raporu’na atıfta bulunarak sağlık için ayrılan kaynakların bir bölümünün harcanmadığını, hastaların ise ilaç ve tedavi masraflarını kendi ceplerinden karşılamak zorunda kaldığını belirtti. Zemaj’a göre bu durum, Kosova sağlık sisteminin yönetiminde ve işleyişinde ciddi sorunlar bulunduğunu ortaya koyuyor.

İttifak (Aleanca) Parlamento Grubu Başkanı Besnik Tahiri, Avrupa Komisyonu’nun Kosova’ya ilişkin raporundaki tespitlere dayanarak hükümeti hesap verebilirlik konusunda eleştirdi. Meclis Genel Kurulu’nda konuşan Tahiri, ülkede demokrasinin ve parlamentonun yürütme üzerindeki denetiminin gerilediğini savundu. Hükümetin, ilerleme kaydedilmesi gereken temel sektörlerde hesap vermeden hareket ettiğini öne sürdü. Tahiri’nin özellikle dikkat çektiği konulardan biri yolsuzlukla mücadele oldu. Kosova’nın bu alanda bir stratejiye sahip olmadığını belirten Tahiri, “Bu devlet, bu ülke ve bu hükümet, yolsuzlukla mücadele stratejisi bulunmayan tek hükümettir. Bu yükümlülük Avrupa Komisyonu raporlarında her yıl belgeleniyor. Buna rağmen yolsuzlukla mücadele, ülkede kronik ve sorunlu bir mesele olmaya devam ediyor.” dedi. Tahiri ayrıca Avrupa Komisyonu raporunun medya özgürlüğüne yönelik kısıtlamalara da dikkat çektiğini ifade etti.

Kosova Demokratik Partisi (PDK) Milletvekili Arian Tahiri, Meclis’te Kosova Kurtuluş Ordusu’nun (UÇK) eski yöneticilerinin tutuklanmasının altıncı yıl dönümü dolayısıyla bir konuşma yaptı. Tahiri, kendi değerlendirmesine göre Lahey’deki yargı sürecinin gerçeği ortaya çıkarmayı değil, Kosova hakkında gerçek dışı bir anlatı oluşturmayı amaçladığını söyledi. Eski UÇK yöneticilerinin isimlerinin ve katkılarının tarihten silinemeyeceğini vurguladı. Tahiri, Meclis kürsüsünden yaptığı konuşmada, “Onlara yönelik yargılama adaletle değil, tarihin tersine çevrilmesiyle ilgilidir. Gerçeğin ortaya çıkarılmasıyla değil, Kosova hakkında sahte bir anlatı oluşturulmasıyla ilgilidir. Lahey’de onların zamanlarını ellerinden alabilirler ancak katkılarını ve isimlerini silemezler. İsimleri, tarihleri ve temsil ettikleri gerçek, o mahkemeden çok daha büyüktür.” ifadelerini kullandı. PDK Milletvekili, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi ve Rexhep Selimi hakkındaki sürecin siyasi ve parti ayrılıklarını aştığını belirterek bunun ulusal, devletsel ve tarihsel bir mesele olduğunu savundu. Tahiri, milletvekillerine süreç karşısında birlik çağrısında bulundu. Top of Form

Priştine Belediye Başkanı Përparim Rama, Özel Savcılıkla tam iş birliğine hazır olduğunu belirterek kamu ihaleleriyle ilgili tüm süreç ve işlemlerin adalet kurumları tarafından incelenebileceğini söyledi. Rama, savcılığın bağımsız hareket etmesi ve siyasi gelişmelerden etkilenmemesi gerektiğini vurguladı. Belediyenin sorumluluğunun başkentin kalkınmasını sağlamak olduğunu ifade eden Rama, işlemlerin yasalara uygun olup olmadığını değerlendirme görevinin ise adalet kurumlarına ait olduğunu kaydetti. Rama, “Bizim görevimiz başkenti geliştirmek, Savcılığın görevi ise yaptığımız her şeyin yasalara uygun olup olmadığını incelemektir. Savcılığa siyasetin etkisi altında kalmaması çağrısında bulundum. Çünkü büyük projelerin geliştirilmesiyle ilgileniyoruz ve merkezi yönetimle yaşadığımız zorlukların farkındayız. Bizi yasa dışı yollarla engellemeye çalıştılar.” dedi.