Özel Mahkemeler Yasası Onaylanırsa Cumhurbaşkanını Seçmek İçin Görüşmeye Hazırız

Kosova Ovası'ndaki “Dardania” Caddesi, altyapı çalışmaları nedeniyle geçici olarak araç trafiğine kapatılacak. Kosova Ovası Belediyesi tarafından yapılan açıklamaya göre yolun kapatılması 6 Ekim’de başlayacak ve 15 Ekim’e kadar devam edecek. Çalışmalar boyunca bu güzergâha araçlarla erişim mümkün olmayacak. Belediye ayrıca vatandaşların bu günlerde yer altı otoparklarını da kullanamayacağını bildirdi. Yerel makamlar, bölge sakinleri ve araç sürücülerinden anlayış göstermelerini ve geçici kısıtlamaları dikkate alarak ulaşım planlarını buna göre yapmalarını istedi. Belediyeye göre çalışmalar, şehrin bu bölümündeki altyapının ve mevcut koşulların iyileştirilmesini amaçlıyor.

Kosova Demokratik Birliği (LDK) Genel Başkanı Lumir Abdixhiku, Başbakan Albin Kurti ile gerçekleştirdiği görüşmeyi basına açıklama yapmadan tamamladı. Görüşmenin ardından Abdixhiku, herhangi bir anlaşmaya varılıp varılmadığı veya Kosova Cumhurbaşkanı’nın seçimi konusunda uzlaşma sağlanıp sağlanmadığına ilişkin yorum yapmadı. Kurti-Abdixhiku görüşmesi, Başbakan’ın PDK Genel Başkanı Bedri Hamza ile yaptığı görüşmeden bir gün sonra gerçekleşti. Bu görüşmeden de herhangi bir somut anlaşma çıktığı açıklanmadı.  

Lefkoşa Yunus Emre Enstitüsü ve Balkan Aydınları ve Yazarları Derneği iş birliğiyle, Kosova Türk edebiyatının önemli temsilcilerinden Kosovalı Türk gazeteci, şair, yazar ve yayımcı Osman Baymak’ı anmak ve Kıbrıs’a ilişkin çalışmalarını gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla “Osman Baymak’ı Anma ve Mavide Bir Nokta Kıbrıs Kitap Tanıtım Etkinliği” gerçekleştirildi.   Osman Baymak, ilk kez 1981 yılında Kıbrıs’a gelmiş; Kosova ile Kıbrıs arasında benzerlikler kurarak adayı çok sevmiştir. Daha sonra birçok vesile ile Kıbrıs'a gelir hem Kıbrıs hakkında yazılar yazarak Kıbrıs'ı ve Kıbrıs davasını Türk dünyasına duyurmak için bunları Bay Dergisinde yayımlamış hem de Kıbrıs Türkleriyle derin ilişkiler kurmuştur. Kıbrıs hakkındaki yazılarını bir araya getirerek bir kitap yayımlamaya ömrü yetmeyen yazarın vefatının ardından, oğlu Devrim Baymak tarafından yazılarından bir seçki hazırlanarak “Mavide Bir Nokta Kıbrıs” adıyla kitaplaştırılmıştır. Eserin editörlüğünü ise Balkan araştırmalarıyla tanınan Araştırmacı-Yazar Mikail Türker Bal yapmıştır.   Eylül 2026’da basılan kitabın ilk tanıtım toplantısı, Lefkoşa Yunus Emre Enstitüsünde gerçekleştirildi. Etkinlikte Prof. Dr. Ulvi Keser, Osman Baymak’la ilgili anılarını; Araştırmacı-Yazar Mikail Türker Bal, “Osman Baymak’ın Dünyasındaki Kıbrıs” başlığıyla Baymak’ın Kıbrıs’a ilişkin çalışmalarını; Devrim Baymak ise Osman Baymak’ın hayatı, edebî çalışmaları, yayımcılık faaliyetleri ve Balkan Türklerinin kültürel hayatına yaptığı katkıları katılımcılarla paylaştı.   Konuşmalarda ayrıca Osman Baymak’ın Kıbrıs’a yönelik çalışmaları ve Kıbrıs Türklerine dair gözlemleri üzerinde duruldu. Mavide Bir Nokta Kıbrıs kitabı üzerinden Baymak’ın Kıbrıs’a dair değerlendirmeleri ve kaleme aldığı çalışmalar ele alınırken, Balkan Türkleri ile Kıbrıs Türkleri arasındaki tarihî ve kültürel bağlara dikkat çekildi.   Etkinlikte, ortak tarihî ve kültürel mirasın yaşatılması, Türk dünyasının farklı coğrafyaları arasındaki kültürel bağların güçlendirilmesi ve bu mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasının önemi vurgulandı.   Osman Baymak Kültür Köprüsü Ödülleri Dağıtıldı   Programın sonunda, Osman Baymak’ın hatırasının yaşatılmasına ve eserlerinin tanıtılmasına katkılarından dolayı Devrim Baymak tarafından Lefkoşa Yunus Emre Enstitüsü Koordinatörü Abdullah Aktaş'a “Osman Baymak Kültür Köprüsü Ödülü” takdim edildi. Ayrıca Bay Derneği’ne katkılarından dolayı Mesut Menderes Karaboğa'ya, Araştırmacı-Yazar Mikail Türker Bal'a ve Prof. Dr. Ulvi Keser'e Bay Kültür Hizmet Ödülleri verildi.

Başbakan Albin Kurti, ABD'nin Priştine Maslahatgüzarı Anu Prattipati, İngiltere Büyükelçisi Jonathan Hargreaves ve Almanya Büyükelçisi Rainer Rudolph ile görüştü. Kurti, dün Başbakanlık Ofisi'nde gerçekleştirdiği görüşmelerde üç diplomattan da yeni hükümet ve yeni görev dönemi dolayısıyla tebrik aldığını belirtti. Görüşmelerde Kosova'nın söz konusu ülkelerle ikili ilişkileri ve ilişkilerin daha da geliştirilmesi olanaklarının yanı sıra demokratik ilerleme, sürdürülebilir ekonomik kalkınma ve Kosova'nın Avrupa entegrasyon süreçleri ele alındı. Kurti, güncel konuların da görüşüldüğünü kayderek, özellikle 16 Eylül'den sonra ortaya çıkan koşullar çerçevesinde kurumsal istikrara duyulan ihtiyacın vurgulandığını açıkladı. Kurti, ABD, İngiltere ve Almanya'nın Kosova'ya yönelik devam eden ve kararlı desteğine teşekkür ederek, bu ülkelerin desteğinin Kosova için önemini vurguladı.  

Ekonomist Lulzim Beqiri, Kosova Kurtuluş Ordusu'nun (UÇK) eski yöneticileri hakkında Lahey'deki Özel Mahkeme tarafından verilen kararın yanı sıra ülkedeki siyasi istikrarsızlığın da Kosova'ya yönelik yabancı yatırımları olumsuz etkileyebileceğini söyledi. Beqiri, siyasi gelişmelerin uluslararası medyada yer almasının yatırımcıların Kosova'ya ilişkin algısını etkileyebileceğini belirtti. Kurumlar ve siyasi partiler arasındaki iş birliği eksikliğinin yanı sıra ülkenin yeniden seçime gitme ihtimalinin yatırımların azalmasına ve ekonomik durumun kötüleşmesine yol açabileceğini ifade etti. Mevcut gelişmelerin siyasi, duygusal ve ekonomik olmak üzere çeşitli alanlarda etkiler yarattığını anlatan Beqiri, kurumlar ve siyasi partiler arasında iş birliği sağlanmaması halinde yatırımlarda düşüş yaşanabileceği uyarısında bulundu. Ekonomist, Kosova'nın yaklaşık iki yıldır siyasi bir çıkmazla karşı karşıya olduğunu ve bunun ekonomik durgunluğa katkıda bulunduğunu savundu. Ekonomik büyümeye işaret eden istatistiklere rağmen ülkede fiyat artışlarının ve ithalata yüksek bağımlılığın sürdüğünü söyledi. Beqiri, “Kosova yaklaşık iki yıldır siyasi bir çıkmaz içinde ve ekonomik açıdan da durgunluk yaşanıyor. İstatistikler ekonomik büyümeye işaret etse de fiyatlar artıyor ve ithalata bağımlılık devam ediyor. Kosova ithalat konusunda neredeyse rekor kırdı. Bu durum hem ülkede iş yapma ortamını hem de vatandaşların yaşamını son derece olumsuz etkileyecek.” dedi. Beqiri, kurumlara ve siyasi partilere iş birliği yaparak ekonomik kalkınmaya katkı sağlayacak kararlar alma çağrısında bulundu. Uzman, fiyat artışları, akaryakıt maliyetleri ve enflasyonun yanı sıra siyasi kriz ve Lahey'deki gelişmelerin ülke ekonomisini ve vatandaşların yaşamını etkileyen faktörler olduğunu belirtti. Üretim sektöründeki yatırımlara da değinen Beqiri, yaklaşık 1 milyar avroluk yatırım açıklamalarına rağmen üretici işletmelerin devlet desteğini henüz yeterince hissedemediğini söyledi. Beqiri, elektrik enerjisi, iş yapma konusunda yaşanan zorluklar ve finansmana erişimin işletmelerin karşı karşıya olduğu başlıca sorunlar arasında bulunduğunu ifade etti.

Başbakan Albin Kurti, 2-3 Ekim gecesi hükümet kabinesini online (çevrim içi) toplantıya çağırarak Kosova Demokratik Partisi'nin (PDK) Özel Mahkemeler Daireleri Yasası'nda değişiklik yapılmasına ilişkin girişimine hükümetin yanıtını görüştü. Hükümet, girişimin önünde hukuki bir engel bulunmadığı sonucuna vardı ve ilgili görüşleri Meclis'e gönderdi. Adalet Bakanlığı'nın görüşünde ise konunun hukuki açıdan karmaşık olduğu vurgulandı. Bakanlık, önerilen değişikliklerin anayasal meselelerin yanı sıra Özel Mahkeme ve Özel SavcılıkIn işleyişi, Kosova'nın uluslararası yükümlülükleri, ilgili uluslararası anlaşmalar ve devam eden yargı süreçleriyle bağlantılı olduğunu belirtti. Bakanlığın Hukuk Departmanı, PDK'nin önerdiği maddi, zamansal ve bölgesel yetki değişiklikleri, bazı davaların Kosova'daki mahkeme ve savcılıklara devredilmesi, azami cezanın değiştirilmesi, hükümlülerin affı ve anayasal denetim mekanizmasına ilişkin düzenlemelerin tek başına Kosova'daki adalet sistemini düzenleyen diğer mevzuatla doğrudan bir çelişki oluşturmadığını değerlendirdi. Bununla birlikte Bakanlık, değişikliklerin Kosova Anayasası, özellikle 24 No'lu Değişiklik ile uluslararası yükümlülük ve anlaşmalarla uyumunun Meclis'te uzmanlaşmış bir incelemeye tabi tutulması gerektiğini duyurdu. Bu değerlendirmede başta Meclis Yasama, Yetkiler, Dokunulmazlıklar ve İçtüzük Komisyonu olmak üzere ilgili komisyonların rolüne dikkat çekildi. PDK'nın yasa teklifinde neler var? PDK'nın 21 Eylül'de Meclis'e sunduğu yasa tasarısı, Özel Mahkeme'nin tamamen kaldırılmasını değil, yargı yetkisinin sınırlandırılmasını ve yetki alanına girmediği öne sürülen davaların Kosova'daki adalet kurumlarına devredilmesini öngörüyor. Tasarıda öngörülen başlıca değişiklikler şöyle: Özel Mahkeme'nin görev alanının, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi'nin 7 Ocak 2011 tarihli raporunda belirtilen belirli suçlarla sınırlandırılması, Organ, doku veya insan hücrelerinin yasa dışı çıkarılması, alınması ve ticaretiyle doğrudan bağlantılı vakaların yanı sıra, raporda belirtilen gözaltı yerlerindeki öldürme, işkence ve kötü muamele vakalarının ele alınması, Bu suçlarla doğrudan bağlantısı bulunmayan genel savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve siyasi şiddetin Özel Mahkeme'nin yetki alanı dışında bırakılması, Yetki kapsamına girmeyen davaların Kosova'daki düzenli mahkemelere ve savcılıklara devredilmesi, Özel Mahkeme'nin zamansal yetkisinin 1 Temmuz 1999-31 Aralık 2000 dönemiyle sınırlandırılması, Verilebilecek azami hapis cezasının 15 yıl olarak belirlenmesi, Cezaların Kosova'daki ceza infaz kurumlarında çekilmesi, Kesinleşmiş mahkûmiyet kararlarının Cumhurbaşkanı tarafından bireysel affa konu edilebilmesi, Özel Mahkeme'nin çalışmalarının uluslararası kuruluşlar tarafından izlenebilmesi, Özel Mahkeme yasasının anayasal denetiminin Priştine'deki Kosova Anayasa Mahkemesi tarafından yapılması. Mevcut düzenlemede ise Özel Mahkeme'nin zaman bakımından yetkisi Ocak 1998-Aralık 2000 dönemini kapsıyor ve mahkemenin verebileceği en yüksek ceza müebbet hapis. PDK'nin önerisi bu çerçeveyi değiştirmeyi amaçlıyor. Cumhurbaşkanlığı seçimiyle ilgili farklı öncelikler Özel Mahkeme yasasındaki değişikliklerin kabul edilmesi, PDK açısından Cumhurbaşkanı seçiminin önünde öncelikli bir konu olarak öne çıkıyor. PDK Genel Başkanı Bedri Hamza, 2 Ekim'de Başbakan Albin Kurti ile yaptığı görüşmenin ardından, yasanın Meclis'ten geçirilmesinin ardından Cumhurbaşkanı seçimi dahil diğer konularda görüşmeye açık olduklarını ifade etti. Öte yandan Cumhurbaşkanı Vekili Albulena Haxhiu, ülkenin erken seçime gitme ihtimali nedeniyle Cumhurbaşkanı'nın seçilmesinin öncelikli olması gerektiğini söyledi. Bu açıklama PDK temsilcilerinin tepkisine yol açtı. PDK Milletvekili Vlora Çitaku ise UÇK'nin “her konunun ve her önceliğin üzerinde” olduğunu belirterek yasa tasarısının gecikmeden Meclis'e getirilmesi ve oylanması çağrısında bulundu. Özel Mahkeme kararlarının ardından Priştine'deki “İskender Bey” Meydanı'nda düzenlenen protestolarda da yasal değişiklik talebi gündeme getiriliyor. 16 Eylül'de UÇK'nin eski yöneticileri Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi ve Rexhep Selimi toplam 81 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Karar ilk derece kararı olup tarafların temyiz hakkı bulunuyor. Yasa tasarısı halen Meclis'in gündeminde. Tasarının öncelikle Yasama Komisyonu tarafından incelenmesi, ayrıca İçtüzük uyarınca 40 milletvekilinin talebiyle olağanüstü Meclis oturumu çağrılabilmesi öngörülüyor.  

Kosova Radyo Televizyonu (RTK) Yönetim Kurulu, Arta Avdiu’yu Arnavutça yayın yapan RTK televizyon kanalının direktörlüğüne, Rilind Gërvalla’yı ise program ve editoryal işlerden sorumlu genel müdür yardımcılığına atadı. Yönetim Kurulu, RTK Genel Müdürü’nün üst düzey yönetim pozisyonlarına ilişkin önerilerini değerlendirdikten sonra atamaları gerçekleştirdi. Kurul ayrıca RTK Denetim Komitesi’nin yapısını ele alarak, Yönetim Kurulu üyesi Flokart Aliu’yu komitenin kurum içi üyesi olarak atadı. Kullanım dışı kalan demirbaşlarla ilgili belgeleri de inceleyen kurul, yürürlükteki yasal prosedürlere uygun olarak bunların satışını onayladı. RTK Yönetim Kurulu, üst düzey yönetim kadrolarının tamamlanmasının kamu yayıncısının profesyonel işleyişinin güçlendirilmesi açısından önemli bir adım olduğunu belirtti.

Sanayi Girişimcilik Ticaret ve İnovasyon Bakanı Mimoza Kusari-Lila, Kosova'nın Avrupa'daki varlığı ve temsilinin önemine dikkat çekmek amacıyla Kosova'nın Strasbourg Büyükelçiliğini ziyaret etti. Kusari-Lila, Kosova bayrağının dalgalandığı her yerde devlet ile vatandaşları arasındaki bağın da güçlendiğini söyledi. Kosova'nın Strasbourg Büyükelçiliği binasının artık Kosova Cumhuriyeti'nin mülkiyetinde olduğunu belirten Kusari-Lila, bunu ülkenin kurumsal temsili açısından önemli bir adım olarak nitelendirdi. Kusari-Lila, “Kosova'nın Avrupa'daki varlığı genişliyor ve daha istikrarlı hale geliyor. Temsil gücü artıyor, konsolosluk hizmetleri genişliyor. Devlet de nerede yaşar ve faaliyet gösterirse göstersin kendi vatandaşlarına giderek daha fazla yaklaşıyor.” ifadelerini kullandı. Kusari-Lila ziyaret sırasında Büyükelçi Fitor Murati ve konsolosluk personeliyle birlikte büyükelçilikte bulundu.  

Kosova Demokratik Birliği (LDK) Genel Başkanı Lumir Abdixhiku, eski Mitroviça Belediye Başkanı ve LDK’nın Mitroviça’daki kurucularından Faruk Spahija’yı ölümünün 21. yıl dönümünde andı. Abdixhiku, Spahija’nın özgürlük, demokrasi ve devlet inşası için önemli katkılarda bulunduğunu belirterek, onu “entelektüel, aktivist ve seçkin bir lider” olarak nitelendirdi. Güçlü bir vatanseverlik geleneğine sahip bir ailede yetişen Spahija, Mitroviça’da LDK’nın kurucuları arasında yer aldı ve dönemin Kosova Cumhurbaşkanı İbrahim Rugova’nın yakın çalışma arkadaşlarından biri oldu. Mitroviça halkının güvenini iki kez belediye başkanı seçilerek kazanan Spahija, ikinci dönemini tamamlayamadan 2003 yılında hayatını kaybetti. Abdixhiku, Spahija’nın kamu hizmetini vatandaşlara ve ülkeye karşı bir sorumluluk olarak gördüğünü belirterek, mirasının Mitroviça’nın ve LDK’nın siyasi tarihinde yaşamaya devam ettiğini ifade etti.