Protestocular Meclis ve Hükümet Yakınındaki “İskender Bey” Meydanı’na Geri Döndü

Kosova Demokratik Partisi (PDK) milletvekilleri Uran Ismaili ve Rrahman Rama, Priştine’deki “İskender Bey” Meydanı’nın açılması ve protestocuların alana girişine izin verilmesi konusunda Kosova Polisi ile görüşmeler yaptı. Polis yetkilileriyle yapılan görüşmelerin ardından meydanın, UÇK’yı koruyan yasanın kabul edilmesini talep eden vatandaşlara açılması sağlandı. Bu arada PDK, polisin protestoculara yönelik güç kullanmasını sert bir şekilde kınayarak orantısız müdahalelerin durdurulmasını ve protesto hakkına saygı gösterilmesini talep etti. PDK, Hükümetten sorumluluk üstlenmesini isterken güvenlik kurumlarının siyasi amaçlarla veya vatandaşların tepkisini bastırmak için kullanılmaması gerektiğini vurguladı. Polisin müdahalesi sırasında onlarca kişinin yaralandığı bildirildi. Yaralıların kesin sayısı ve sağlık durumları henüz doğrulanmadı.

Vetëvendosje Hareketi (LVV) Milletvekili Fahrush Rexhepi, bugün Kosova Meclisi önünde yaşanan olayın ardından açıklama yaptı. Rexhepi, bazı protestocular tarafından kabul edilemez bir davranışa maruz kaldığını söyledi. Rexhepi, olayın ailesinin geçmişi ve UÇK savaşındaki katkısı ile Kosova’nın özgürlüğüne giden süreçteki rolü nedeniyle kendisini ayrıca etkilediğini belirtti. “Bugün yaşananlar canımı acıttı. Sadece benim başıma gelenler nedeniyle değil; çünkü bu tür eylemler ne Kosova’ya, ne halkımızın fedakârlığına ne de uğruna mücadele ettiğimiz değerlere yakışıyor.” diye yazdı. Rexhepi, kendisine göre bu tür eylemlerin Lahey’de bulunan ve yargı süreciyle karşı karşıya olan kişilere de yakışmadığını söyledi. Bazı kişilerin kendisiyle görüşerek özür dilemek istediğini belirten Rexhepi, ancak bunun olayı kapatmadığını vurguladı. “Özür dilemek herkesin kişisel tercihidir, ancak bu olayın kapandığı anlamına gelmez.” diye yazdı. Milletvekili ayrıca saldırıyı kimin organize ettiği veya emrettiğinin de artık bilindiğini öne sürdü. Rexhepi, olayla ilgili süreci yetkili güvenlik ve adalet kurumlarına taşıyacağını bildirdi.

İttifak’ın eski Başkanı Ramush Haradinaj, Kosova Meclisi yakınında protesto düzenleyen göstericilere katıldı. Haradinaj, protestoculara hitaben yaptığı konuşmada, Özel Yetkili Daireler Yasası’nın ilk okumada oylandığı gibi ikinci okumada da kabul edilebileceğini söyledi. Bunun aynı zamanda acı verici bir durum olduğunu belirten Haradinaj, şöyle konuştu: “İlk okumada nasıl oylandıysa, ikinci okumada da bu işi tamamlayabilirdik. Bu acı verici. Sizin için de üzülüyoruz, ülke için de üzülüyoruz, orada bulunanlar için de üzülüyoruz.”

Kosova Kurtuluş Ordusu Savaş Gazileri Örgütü (OVL-UÇK), polisin protestocularla yaşadığı çatışmanın ardından oluşan durumla ilgili yeniden açıklama yaptı. Örgüt, savaş döneminden gelen tüm kategorilere ve vatandaşlara protestoları sürdürme çağrısında bulundu. Protestonun talebi, Özel Mahkeme Yasası’nın Kosova Meclisi’nde ikinci okumada kabul edilmesi. “Sevgili halkımız. UÇK savaşından gelen tüm kategoriler. Yarın sabah hepimizi Priştine meydanında bulmalı. Birlik ve onur içinde, bize ait olanı savunmak ve UÇK’nın bizi birleştirdiğini göstermek için.” denildi açıklamada.

Sosyal Demokrat Parti (PSD) Başkanı Dardan Molliqaj, Kosova’nın eski Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi’nin yeğeninin gözaltına alınmasıyla ilgili açıklama yaptı. Molliqaj, basına yaptığı açıklamada kendisine orantısız güç uygulandığını ve gözaltına alınmadan önce organize bir takibin gerçekleştirildiğini öne sürdü. “Bizi planlı ve organize bir şekilde takip ettiler ve ‘Zahir Pajaziti’ Meydanı civarında ona karşı orantısız şiddet uyguladılar.” dedi. Molliqaj, kurumların uygulamalarını eleştirerek bunların geçmiştekinden daha düşmanca olduğunu söyledi. “Bu eylemler her zamankinden daha düşmanca” ifadelerini kullandı Dardan Molliqaj.

Kosova Demokratik Partisi (PDK), Kosova Meclisi önünde yaşanan gelişmelerin ardından açıklama yaparak devlet kurumlarından protestoculara yönelik müdahalelerin durdurulmasını ve Özel Yetkili Daireler Yasası’nın kabul edilmesi sürecinin ilerletilmesini istedi. “PDK, Hükümetten derhal sorumluluk üstlenmesini, devlet kurumlarından ise vatandaşların protesto hakkını ciddi şekilde ihlal eden her türlü orantısız müdahaleye son vermesini talep ediyor.” denildi. PDK, UÇK tarafından yönetilen Kosova halkının savaşının haklı, temiz ve kaçınılmaz olduğunu belirtirken, UÇK’nın ve onun kurtuluş mücadelesinin Kosova’nın tarihinin, kimliğinin ve özgürlüğünün ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı. PDK’ye göre bu mirasın korunması, ülkenin bugünü ve geleceğiyle bağlantılı bir vatandaşlık ve devlet sorumluluğudur. PDK, UÇK’yı koruyan yasanın kabul edilmesinin ve bu sürecin tamamlanmasının önünde herhangi bir hukuki engel bulunmadığını yineledi: “Bunu Hükümetin kendisi de görüşünde doğrulamıştır. Dolayısıyla daha fazla gecikme kabul edilemez ve vatandaşların talebinin doğrudan göz ardı edilmesi anlamına gelir.” PDK, vatandaşların, şehitlerin çocuklarının, savaş malullerinin ve gazilerin ülke açısından son derece önemli bir konuya ilişkin açık bir taleple protesto düzenlediğini belirtti: “Onların sesi duyulmalı ve somut kurumsal adımlarla yanıt bulmalıdır. Hükümet, karar alma sorumluluğunun yerine vatandaşlara karşı güç kullanmayı koyamaz.” PDK, devlet kurumlarından protestoculara yönelik şiddete son vermelerini istedi: “Aralıksız 20 gündür barışçıl şekilde sürdürülen bir protestoya karşı kullanılan önlemler tamamen orantısız ve kabul edilemezdir. Vatandaşların direnişi tehdit olarak değerlendirilemez ve şiddet uygulamak için bahane olarak kullanılamaz.”  PDK, güvenlik kurumlarının görevinin vatandaşlara hizmet etmek ve onların haklarını korumak olduğunu söyledi: “Güvenlik kurumlarının siyasi amaçlar doğrultusunda aşırı şekilde kullanılması veya vatandaşların haklı tepkisinin şiddet yoluyla bastırılması kabul edilemez. Bu kurumların görevi vatandaşlara hizmet etmek ve onların haklarını korumaktır. Bunları iktidarın çıkarlarının hizmetine sunmaya yönelik her türlü girişim, devlet sorumluluğunun ağır biçimde kötüye kullanılması anlamına gelir.”  PDK, “Vatandaşların protesto hakkını kullandığı bir durumda hiçbir siyasi talimat şiddeti haklı gösteremez.” ifadelerini kullandı. PDK son olarak tüm parlamento gruplarına ve milletvekillerine gecikmeden harekete geçmeleri ve UÇK’yı koruyan yasanın kabul sürecini tamamlamaları çağrısında bulundu. “Bu aşamada kurumsal sorumluluk, karar almayı, vatandaşlara saygı göstermeyi ve kurtarıcıların onurunu korumayı gerektiriyor.” denilerek açıklama sona erdi.

Atdhe Thaçi, Özel Yetkili Daireler Yasası’nın değiştirilmesine ilişkin yasa tasarısının oylanmamasına karşı Priştine’de düzenlenen protesto sırasında Kosova Polisi tarafından gözaltına alındı. Gözaltına alınmasının ardından Thaçi, basın mensuplarına açıklamalarda bulunarak yaşananları adaletsizlik olarak nitelendirdi. “Ben Thaçi’nin yeğeniyim, büyük bir adaletsizlik!” dedi. Thaçi, kendisini gözaltına alan polis memurunun arkadaşı olduğunu belirtirken, söz konusu kişinin kendi ifadesine göre Kosova Kurtuluş Ordusu (UÇK) gazisi olduğunu söyledi. “Bu rejimde arkadaşlığın bir değeri yok. O bir gazi; gazi, karşısına dikilen bir kişiyi gözaltına alıyor.” ifadelerini kullandı. İsmini açıklamadan, kendisinin eski bir UÇK gazisi tarafından gözaltına alındığını söyledi. Atdhe Thaçi, şu anda Lahey’de yargılanmakta olan Kosova’nın eski Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi’nin kardeşi Gani Thaçi’nin oğludur.

İttifak Başkanı Ardian Gjini, Meclis ve Hükümet binaları önünde düzenlenen protesto sırasında Priştine’de yaşanan durumla ilgili açıklama yaptı. Vatandaşlar Özel Yetkili Daireler Yasa Tasarısı’nın ikinci okumada oylanmasını talep ederken Gjini, kendi değerlendirmesine göre Başbakan Albin Kurti’nin bu mahkemeyi “beyninin her hücresiyle isteyen belki de tek Arnavut siyasetçi” olduğunu söyledi. Ardian Gjini’nin paylaşımı: “Kurti, belki de bu mahkemeyi beyninin ve bedeninin her hücresiyle isteyen tek Arnavut siyasetçidir. Vetëvendosje’nin 2015 yılında mahkemeye ilişkin yapılan oylamada oy kullanmaması, herhangi bir ilkesel inançtan değil, tamamen fırsatçılıktan kaynaklanıyordu. Çünkü o dönemde iktidarda bulunan partilerin yasayı zaten oylayacağından emindiler. Bu nedenle kendileri çekimser kaldılar. Aslında Özel Mahkeme, Kurti’nin iktidarda olmasının temel nedenidir. Haziran ayından bu yana İttifak olarak Kurti’nin yeniden seçime gideceği konusunda kendilerini uyardık. Siyasi çıkmazdan çıkmak için bütün seçenekleri kendisi kapattı. İttifak’ın teklifini dikkate almadı, Demokratik Birlik’i (LDK) kasıtlı olarak küçük düşürdü ve son olarak Demokratik Parti (PDK) ile oynadı. Aksi halde yasayı ilke olarak oylamak için bugüne kadar beklemezdi. Bunu daha önce yapardı. Aksi halde bugün 22 yasa tasarısını hızlandırılmış prosedürle görüşülmek üzere Meclis’e sunmazdı. Aksi halde Özel Mahkeme Yasası’nın oylanmasını cumhurbaşkanının seçilmesine hiçbir şekilde bağlamazdı. Gerçekten seçimlerden kaçınmak isteseydi, kazan-kazan bir seçeneği vardı. Ama bunu istemedi. Haziran ayından bu yana suçlama oyununu oynadı. Size şunu söyleyebilirim: Sizi uyarmıştık. Peki şimdi? Başkentin ana meydanında, özgürlük değerlerimize karşı göz yaşartıcı gaz ve patlama sesleri görüyor ve duyuyoruz. Peki yarın? Vetëvendosje, Albulena’nın seçimleri ilan edip edemeyeceğini Anayasa Mahkemesi’ne soruyor. Bu, Kurti tarafından planlanan bir kaostur. Kendisi yönettiği oluşumu, yani bağımsız, özgür ve demokratik Kosova Cumhuriyeti’ni istemiyor. Onu seven ve ona oy veren insanları da istemiyor. Diğerlerinden ise nefret ediyor. Ancak bizim Kosova’mız yıkılmayacak. Bu krizi de atlatacaktır.”  

UÇK Savaş Gazileri Örgütü (OVL UÇK) Başkanı Hysni Gucati, protestonun tırmanmasının ardından Priştine Acil Servisi'ne kaldırıldı. Tedavisinin ardından Gucati'nin hastaneden taburcu edildiği bildirildi.

Priştine'deki “Agim Ramadani” Caddesi'nde protestocuların Kosova Polisi mensuplarına taş atması üzerine gerginlik arttı. Bölgede polis ekiplerinin yoğun güvenlik önlemleri sürerken, gelişmeler yakından takip ediliyor.