Terras’ın Taslak Raporu: 2025, Siyasi Tıkanıklık Nedeniyle Kosova İçin Kayıp Bir Yıl

Sanayi Girişimcilik Ticaret ve İnovasyon Bakanlığı, Merkezi Piyasa Gözetim Müfettişliği'nin fiyatların geçici olarak düzenlenmesi ve koruyucu önlemlerin belirlenmesine ilişkin kararın uygulanmasını sağlamak amacıyla akaryakıt piyasasında yoğun bir denetim yürüttüğünü duyurdu. Bakanlığın açıklamasına göre denetimler; tüketicileri korumak, piyasada şeffaflığı artırmak, adil rekabeti korumak ve akaryakıt piyasasındaki düzensizlikleri önlemek amacıyla Bakan Mimoza Kusari-Lila tarafından 4 Mart 2026 tarihinde imzalanan karar doğrultusunda gerçekleştiriliyor. Yetkililer, Müfettişliğin Kosova Vergi İdaresi ile işbirliği içinde, ithalat fiyatları ve iç piyasada tüketicilere sunulan fiyatlara ilişkin verileri analiz ettiğini bildirdi. Açıklamada şu ifadelere yer verildi: "Kosova Gümrük kayıtlarından elde edilen resmi verilere göre, 10.03.2026 Salı günü akaryakıt için ortalama ithalat fiyatı aşağıdaki gibi olmuştur:Motorin (Dizel): 1.45 €/litre; Benzin: 1.17 €/litre. Bu arada iç piyasada yapılan izleme sonucunda perakende satış fiyatlarının motorin (dizel) için litre başına 1.44 € ile 1.54 € arası, benzin için ise litre başına 1.18 € ile 1.31 € arası olduğu görülmektedir." Geçici fiyat düzenlemesi kararına dayanarak, toptan satışlar için litre başına maksimum 2 Sent ve perakende satışlar için litre başına 12 Sentlik bir kâr marjı belirlenmiştir. Kâr marjı, satış fiyatı ile tedarik fiyatı arasındaki fark olarak tanımlanmaktadır. Bakanlığa göre Merkezi Müfettişlik; Kosova Gümrüğü, Kosova Vergi İdaresi ve Kosova Rekabet Kurumu ile işbirliği içinde piyasadaki izleme ve denetimlerine devam edecektir. Yetkililer, herhangi bir usulsüzlük, belirlenen kâr marjına uyulmaması veya rekabete ve tüketicilere zarar veren uygulamaların tespit edilmesi durumunda yürürlükteki mevzuata göre katı yaptırımların uygulanacağı konusunda uyardı. Duyuruda, "Gelişmelerle ilgili kamuoyu zamanında bilgilendirilecektir" denildi.

Kosova Demokratik Partisi (PDK) milletvekili Artan Behrami, eski Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi’nin fotografının Kosova Dışişleri Bakanlığı’nın bodrumunda gereksiz eşyalar arasında görülmesine ilişkin açıklama yaptı. Behrami, sosyal medya paylaşımında, Thaçi’nin tarihi katkısının asla küçümsenemeyeceğini vurguladı. “Boşuna uğraşıyorsunuz! Cumhurbaşkanı Thaçi’nin tarihi katkısı asla küçümsenemez. Yaratmış olduğunuz kurumsal bataklıkta bile, fotografı parlamaya devam ediyor,” ifadelerini kullandı.

Donika Gërvalla, dört yıl boyunca Dışişleri ve Diaspora Bakanlığı’nı yönetti. Diplomasi alanındaki görevinden önce bayraklar ve çeşitli açıklamalarla gündeme gelen Gërvalla’nın, Hashim Thaçi ile yaşadığı siyasi tartışmayı sürdürdüğü belirtiliyor. Thaçi ise yaklaşık beş buçuk yıldır Lahey’de tutuklu bulunuyor. Son dönemde yaptığı açıklamaların yanı sıra Gërvalla’nın bazı adımlarının da tartışma yarattığı ifade ediliyor. ‘Gazeta Nacionale’-nin haberine göre, eski Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi’nin resmi fotoğrafının çöplere atıldığı görüldü. Protokol kurallarına göre bu fotoğrafın, görev süresinin sonuna kadar bakanlıklarda bulunması gerekiyordu. Ancak fotoğrafın çöpe atıldığı iddia edilerek bunun protokol kurallarının ihlali olduğu öne sürüldü.

Amerikalı uluslararası ilişkiler profesörü Edward Joseph, Kosova’nın seçim sonuçlarının çok yakın olmasından dolayı değil, siyasi liderliğin tutumu nedeniyle yeni bir siyasi krizle karşı karşıya olduğu değerlendirmesinde bulundu. Joseph’e göre bu durum, Kosova’nın ABD ve Avrupa Birliği ile ilişkilerini daha da kötüleştirebilir. Joseph, Kosova Anayasa Mahkemesi’nin Meclis’in feshedilmemesi yönünde karar vermesini umduğunu belirterek, ülkedeki mevcut durumun “kesinlikle iyi olmadığını” ve yeni seçimlerin kimsenin çıkarına olmayacağını ifade etti. Amerikalı profesör, bu durumun klasik bir siyasi kriz olmadığını vurgulayarak, aslında hükümet kurma imkânı bulunduğunu ancak Kosova’daki siyasi liderliğin, cumhurbaşkanının seçimi sürecini ilerletme konusunda isteksiz ve inatçı davrandığını söyledi. “Bu gereksiz bir krizdir. Umulması gereken şey, Anayasa Mahkemesi’nin Meclis’in feshedilmediğine ve Kosova’nın yeni seçimlere gitmeden önce Meclis’in harekete geçmesi için başka bir imkân bulunduğuna karar vermesidir. Yeni seçimler kimsenin çıkarına değildir.” dedi Joseph. Joseph’e göre yeni siyasi tıkanıklık, Priştine ile Washington arasındaki ilişkileri ve AB ile bağları daha da gergin hale getirebilir. Ayrıca kimsenin bölgede daha fazla kaos görmek istemediğini belirten Joseph, mevcut krizi “yapay bir kriz, ego ve liderlik eksikliğinin sonucu” olarak nitelendirdi. Profesör Joseph ayrıca yeni kurumsal belirsizliğin Kosova’nın ABD, AB ve NATO’dan aldığı uluslararası desteği zayıflatabileceğini ve Priştine’nin yapay krizler yaratarak olumsuz bir mesaj verdiğini de öne sürdü.

Altı genç kız, “Bir Günlüğüne Büyükelçi Ol” girişimine katılarak teknoloji alanındaki fırsatlar hakkında bilgi edinme ve Kosova’daki üst düzey kurum ve diplomasi temsilcileriyle tanışma imkanı buldu. Britanya Büyükelçisi Jonathan Hargreaves, günün ilham verici geçtiğini belirterek, genç kızların yapılan her sohbeti motive edici ve güçlendirici bulduğunu söyledi. Program kapsamında katılımcılar, UK–Kosovo Tech Hub’u Tech Park Prishtina’yı ziyaret etti. Ayrıca Kosova’daki önemli kurum temsilcileriyle bir araya geldiler. Bu isimler arasında Kosova Meclis Başkanı Albulena Haxhiu, Komiser Krenare Sogojeva Dermaku, Adalet Bakanlığı Genel Sekreteri Anita Kalanderi ve Ekonomi Bakanlığı Genel Sekreteri Leonita Shabani yer aldı. Etkinlik, katılımcıların gösterdiği liderlik potansiyeli ve hırsı takdir eden sertifikaların verilmesiyle sona erdi. Büyükelçi Hargreaves, “Lea, Bora, Toska, Ilda, Ryvejda ve Diella gibi genç kızlarla Kosova’nın geleceği parlak,” ifadelerini kullandı. Girişim, Fransa, Hırvatistan, Hollanda, Finlandiya ve İsveç’in Kosova’daki büyükelçilikleri tarafından desteklendi. 

Eski Kosova Enerji Kurumu (KEK) başkanı Nagip Krasniqi'nin "resmi görev veya yetkiyi kötüye kullanma" suçundan yargılanması başladı. Ön duruşmalarda Krasniqi, iddianamenin “kurgulanmış” olduğunu savunarak, beş ay tutuklu kalmasının da haksız olduğunu ifade etti. İddianameye göre Krasniqi, Ymer Dragusha ve Isuf Zejna ile birlikte devlet bütçesine yaklaşık 37 milyon Euro zarar vermekle suçlanıyor. 7 Şubat 2025’te yapılan ilk duruşmada Krasniqi ve Zejna, haklarındaki suçlamaları reddederek suçsuz olduklarını beyan etti. Dragusha ise Özel Savcılık ile anlaşma yaptıktan sonra suçunu kabul etti. Özel Savcılık, Krasniqi, Dragusha ve Zejna hakkında iddianameyi 30 Aralık 2024’te hazırlamıştı. İddianamede Krasniqi ve Dragusha “resmi görevi kötüye kullanma” suçuyla itham ediliyor. Ayrıca Krasniqi “resmi sırları ifşa etme” suçlamasıyla da karşı karşıya bulunurken, Zejna ise “resmi görevi kötüye kullanma suçuna yardım etmekle” suçlanıyor.

Fransa’nın Priştine Büyükelçisi Olivier Guerot, Vetëvendosje milletvekili Adnan Rrustemi’nin bazı büyükelçilerin ziyaretlerinin Kosova Anayasa Mahkemesi’ni “zayıflattığı” yönündeki iddialarına ilişkin yorum yapmadı. Bir etkinlik sonrası gazetecilerin sorularını yanıtlayan Guerot, “Herhangi bir yorumum yok. Teşekkür ederim. Bazen yorum yapmamak da bir yorumdur,” dedi. Guerot, ayrıca Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani’nin Meclis’i feshetme kararını açıklamasının ardından geçen Cuma günü Başbakan Albin Kurti ile yaptığı görüşme hakkında da konuştu. Söz konusu görüşmede nelerin ele alındığı sorulduğunda Guerot, “Şimdilik bunu kendi aramızda tutacağız,” ifadelerini kullandı. Büyükelçi Guerot, bu açıklamayı Priştine Belediyesi ile kadına yönelik şiddet mağdurlarının korunmasına yönelik bir iş birliği anlaşmasının imzalandığı etkinlik sonrası yaptı.

Vetëvendosje Hareketi (LVV) milletvekili Adnan Rrustemi, bazı büyükelçilerin Kosova Anayasa Mahkemesi’ne gerçekleştirdiği ziyaretlere tepki gösterdi. Rrustemi sosyal medya hesabından yaptığı bir açıklamada, büyükelçilerin ziyaret ve görüşmelerle Anayasa Mahkemesi’ni zedelememeleri gerektiğini belirterek, bu tür girişimlerin ülke için telafisi zor sonuçlar doğurabileceğini ifade etti. “Bazı büyükelçilerden Anayasa Mahkemesi’ni ziyaretler, toplantılar ve müdahalelerle zedelememelerini rica ediyorum. Aksi halde ülkemiz için ortaya çıkacak zararlar telafi edilemez olacaktır.” diye belirtti LVV’li Rrustemi.

Priştine Belediye Başkanı Përparim Rama, sıralı toplantı kapsamında Priştine bölgesinden sorumlu Kosova Polisi yetkililerini kabul etti. Toplantıda, bu yılın ilk iki ayında suç oranlarında düşüş yaşandığı bilgisi paylaşıldı. Rama, söz konusu olumlu eğilimde güvenlik kameralarının kurulmasını içeren projenin de önemli rol oynadığını belirtti. Proje, başkent yönetimi ile Kosova Polisi arasındaki iş birliği kapsamında Kasım 2025’te uygulanmaya başlanmıştı. Belediye Başkanı Rama, “Kamera kurulum projesi bu yıl da genişletilecek. Amacımız başkentte güvenliği daha da artırmaktır,” dedi

Kosova Demokratik Partisi (PDK) Genel Başkanı Bedri Hamza, 1981 Kosova Öğrenci Protestoları’nın yıl dönümü dolayısıyla bir mesaj yayımladı. Hamza, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, 11 Mart 1981’de Kosova’daki öğrencilerin halk adına ayağa kalkarak özgürlük, adalet ve onur talep ettiğini hatırlattı. Ülkenin tarihinin, o dönemde korkmadan sokağa çıkan ve haksızlığa meydan okuyan öğrencilerin cesur adımlarıyla da yazıldığını belirten Hamza, bu protestoların Kosova’nın geleceğine giden yolu açtığını ifade etti. Hamza mesajında, “Kosova’da 1981 protestolarına katılan tüm katılımcıları saygıyla anıyorum,” ifadelerini kullandı.