13 Mart 1993 Unutulmadı: Bijeljina’daki Camilerin Yıkımının Başlangıcı

Bosna Hersek Bijeljina’da 13 Mart 1993 tarihinde başlayan ve iki gün içinde tamamlanan olaylarda şehirdeki camiler yıkıldı. Semberiya bölgesindeki bu yıkımın Ramazan ayında gerçekleştiği belirtilirken, konuya ilişkin açıklama Bijeljina İslam Birliği Meclisi tarafından yapıldı.

Açıklamada, Bijeljina’daki camilerin 13 Mart 1993’te yıkılmaya başlandığı ve takip eden iki gün içinde tamamen ortadan kaldırıldığı ifade edildi. Ramazan ayı sırasında gerçekleşen bu olayların şehir için acı bir hatıra olarak kaldığı vurgulandı.

Meclis tarafından yapılan açıklamada, Bijeljina’daki Müslüman toplumun geçmişte farklı toplulukların korunması için de çaba gösterdiği hatırlatıldı. Özellikle Bijeljina Rezolüsyonu kapsamında II. Dünya Savaşı yıllarında 73 saygın Müslüman’ın Sırplar, Yahudiler ve Romanların Ustaşa rejiminin zulmünden korunması için imza verdiği belirtildi.

Açıklamada şu ifadeler yer aldı:
“Mart 1993’te yaşanan bu utanç günlerinde, onlarca yıl ve yüzyıllar boyunca barış ve hoşgörünün simgesi olan Allah’ın evleri yıkıldı. Bu mekânlar insanlara iyiliği öğreten, kötülükten sakındıran ve tüm insanların tek bir erkek ve kadından yaratıldığını hatırlatan yerlerdi.”

Ayrıca camilerin, insanların Allah katında yalnızca takva ve iyilikle üstün olabileceğini öğreten mekânlar olduğuna dikkat çekilerek şu mesaj verildi:
“13 Mart 1993’ü unutmadık ve asla unutmayacağız. Bizim hatırlamamız iyi niyetli insanlara hakaret değildir. Bu, ibadethanelerin yıkılmasının zaman aşımına uğramayan bir savaş suçu olduğunu hatırlatmaktır.”

Bugün Bijeljina’daki camilerin yeniden inşa edildiği ve farklı inanç ve milletlerden insanların desteğiyle tekrar ayağa kaldırıldığı ifade edildi. Açıklamada ayrıca 19. yüzyılın ikinci yarısında Hanumica Osmanbegović’in şehirdeki Sveti Đorđe Kilisesi için arsa bağışladığı da hatırlatıldı.

Savaş sırasında Bosna-Hersek genelinde Bosna Hersek İslam Birliği’ne ait toplam 1.311 dini yapı tamamen yıkıldı. Bunların büyük kısmı bugünkü Republika Srpska sınırları içinde bulunuyordu.

Bijeljina’da yıkılan yapılar arasında şu tarihi camiler yer aldı:
      •     Atik Sultan Süleyman Camii
      •     Sadık Ağa Bimbaşa Türbesi
      •     Mehmed Salih Vedžihi Janjica Camii
      •     Ahmed Bey Salihbegović Camii
      •     Ahmed Ağa Krpić Camii
      •     Preljubović Dašnica Camii

Ayrıca Ugljevik bölgesinde dört cami, Janja bölgesinde ise iki cami yıkıldı.

Bijeljina İslam Birliği Meclisi açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Allah böyle günlerin de hatırlanmasını takdir etti. Kuşların bile utançtan sustuğu o günleri anıyoruz ki unutulmasın ve bir daha kimseye yaşatılmasın.”

(Haber düzenleme: M.Tevfik Yücesoy)