Siyaset

Kosova’nın Geleceği İçin İttifak (AAK), olağanüstü parlamento seçimleri sonrasına kadar parti içi seçimleri tüm örgütlenme seviyelerinde askıya alma kararı aldı. AAK bugün Genel Konseyin olağanüstü toplantısını gerçekleştirdi. Toplantıda, yaklaşan olağanüstü parlamento seçimleri öncesinde partinin atacağı adımlar ele alındı. Alınan başlıca kararlardan biri, parti içi seçimlerin tüm örgütlenme seviyelerinde durdurulması oldu. AAK’nın açıklamasında şu ifadelere yer verildi: “Geniş ve kapsamlı bir tartışmanın ardından Genel Konsey üyeleri, ittifakın tüm yapılarının ulusal seçim sürecine odaklanabilmesi amacıyla parti içi seçim sürecinin askıya alınması yönünde oy birliğiyle karar verdi.” Açıklamaya göre bu askıya alma kararı, olağanüstü parlamento seçimlerinin tamamlanmasından iki hafta sonrasına kadar yürürlükte olacak. Toplantıda ayrıca seçim planı da ele alındı; buna aday listesi, program ve seçim kampanyası yapılarının organizasyonu da dahil. Bunun yanında Genel Konsey, Kosova Meclisi için yapılacak olağanüstü seçimler kapsamında partinin Merkez Seçim Karargâhı’nın kurulmasına da karar verdi. Seçim karargâhının başına AAK’nın birinci başkan yardımcısı Ardian Gjini getirildi. Açıklamada, “Karargâh, parti içi seçimlerin organizasyonu ve koordinasyonu için kurulan komisyonun üyelerinden oluşacaktır.” denildi açıklamada.

Meclis Başkanı Albulena Haxhiu, milletvekillerini Kosova Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani’nin 10. Yasama Dönemi’nin feshedilmesine ilişkin kararnamesi ve bunun imzalandığı anda yürürlüğe girmesi hakkında bilgilendirdi. Meclis milletvekillerine gönderilen resmi yazıda, Başkan Haxhiu cumhurbaşkanının kararnamesini de ek olarak iletti. Ayrıca milletvekillerine, Kosova Cumhuriyeti Meclis Başkanı ve dokuz (9) milletvekili tarafından Kosova Anayasa Mahkemesi’ne yapılan K.068/26 numaralı başvurunun kayıt belgesini de gönderdi. Söz konusu başvuru, “Kosova Cumhuriyeti Cumhurbaşkanının seçimi prosedürünün anayasaya uygunluğunun değerlendirilmesi” ile ilgilidir.

Almanya, Kosova’da yaşanan yeni kurumsal krize ilişkin açıklamada bulundu. Berlin’de düzenlenen Federal Basın Konferansı’nda konuşan Almanya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Martin Giese, ülkede işlevsel kurumların önemine dikkat çekti. “Kosova’nın işleyen kurumlara ihtiyacı var,” dedi. Alman hükümetine göre bu durum, aynı zamanda Avrupa Birliği’nin arabuluculuğunda yürütülen Kosova ile Sırbistan arasındaki normalleşme diyalogunun sürdürülmesi açısından da büyük önem taşıyor. Giese, “Sırbistan ve Kosova’nın Avrupa Birliği’ne entegrasyonu ancak bu normalleşme diyalogu yoluyla mümkün olabilir” ifadelerini kullandı. Almanya’dan gelen bu açıklama, Kosova Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani’nin Kosova Meclisi’ni feshetmesinin ardından geldi. Daha önce Kosova Meclisi, yapılan oylamada ülkenin cumhurbaşkanını seçmeyi başaramamıştı. Mevcut kurumsal krizin, Kosova Anayasa Mahkemesi’nin vereceği kararlarla netlik kazanması bekleniyor. Mahkemenin Cumhurbaşkanı’nın kararını onaylaması halinde Kosova, bir yıldan biraz daha uzun bir süre içinde üçüncü kez parlamento seçimlerine gidebilir. Almanya, Batı Balkanlar’daki istikrarı Avrupa için stratejik açıdan önemli gördüğü için Kosova’da siyasi istikrarla yakından ilgileniyor. Berlin yönetimi 1999 yılından bu yana KKFOR Barış Gücü kapsamında bölgede görev alıyor ve gerektiğinde Bundeswehr’e bağlı 400 askere kadar kuvvet konuşlandırma kapasitesine sahip bulunuyor.

Avrupa Parlamentosu’nun Kosova raportörü Riho Terras, Kosova’da cumhurbaşkanının seçilmesi için yapılan oturumun başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından tepki gösterdi. Terras, X platformundaki paylaşımında Kosova’daki son gelişmelerin ciddi bir geriye gidiş olduğunu belirterek, ülkenin yeni bir siyasi belirsizlikle karşı karşıya kaldığını söyledi. “Kosova Meclisi cumhurbaşkanını seçmeyi başaramadı. Bu ciddi bir geri adımdır. İstikrar yerine ülke yeni bir siyasi belirsizlikle karşı karşıya. Gerçekten hayal kırıklığı verici.” Perşembe günü cumhurbaşkanının seçilmesi için yapılan oturum, Meclis’te yeterli çoğunluk sağlanamadığı için başarısız oldu. Bunun üzerine Kosova Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani, bugün düzenlediği basın toplantısında, Kosova Meclisi’ni feshetmek için kararname yayımlamak zorunda kaldığını ve ülkenin yeni seçimlere gideceğini açıkladı.

Avrupa Birliği, Kosova’da Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani’nin Meclisi fesheden kararnameyi yayımlamasının ardından yaşanan siyasi gelişmelere ilişkin açıklama yaptı. Bir AB sözcüsü, Cuma günü Hür Avrupa Radyosu’na yaptığı açıklamada, Birliğin Kosova’daki son siyasi gelişmeleri “üzüntüyle” karşıladığını söyledi. Sözcü ayrıca, sürecin devam ettiğini belirterek şu ifadeleri kullandı: “Şimdi Kosova Anayasa Mahkemesi’nin kararını bekliyoruz.” Bu açıklama, iktidardaki partinin Cumhurbaşkanı Osmani’nin Kosova Meclisi’ni fesheden kararnamesine karşı Anayasa Mahkemesi’ne yaptığı başvuruya atıfta bulunuyor.

Kosova Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani’nin Özel Kalem Müdürü Learta Hollaj, Cumhurbaşkanı’nın Kosova Meclisi’nin feshiyle ilgili yayımladığı kararnamenin Anayasa’ya uygun olduğunu söyledi. Hollaj, yaptığı açıklamada Cumhurbaşkanı’nın bir tercih değil, anayasal bir yükümlülüğü yerine getirdiğini belirtti. “Cumhurbaşkanı Anayasa’nın gerektirdiğini uyguladı. Yani bir isteği değil, anayasal bir yükümlülüğü yerine getirdi. Böyle bir kararname yayımlamasaydı, Anayasa’yı ihlal etmiş olurdu.” Hollaj’a göre Cumhurbaşkanı’na yöneltilen “iktidar körlüğü, monarşi, keyfilik” gibi suçlamalar, farklı anayasa yorumlarına karşı hoşgörüsüzlüğü gösteriyor. “Onu iktidar körlüğü, monarşi, keyfilik ve burada anılmasından bile utanç duyulacak çeşitli hakaretlerle suçlamak, Anayasa’yı sizin yorumunuzdan farklı yorumlayan insanlara karşı en azından asgari bir toleransınızın bile olmadığını gösteriyor.” Hollaj ayrıca Cumhurbaşkanı Osmani’nin söz konusu kararnameyle ilgili dosyanın Kosova Anayasa Mahkemesi’ne gönderilmesini memnuniyetle karşıladığını ve mahkemenin vereceği her türlü karara saygı duyacağını vurguladığını belirtti.

Başbakanı Albin Kurti, mevcut cumhurbaşkanı Vjosa Osmani’nin cumhurbaşkanlığı seçimi için gerekli çoğunluğu sağlayacağına dair garanti vermediğini, bu nedenle Vetëvendosje Hareketi (LVV) tarafından aday gösterilmediğini söyledi. Bir basın toplantısında konuşan Kurti, bunun önceden bilindiğini ve durumun Meclis’te yapılan oylama sırasında da doğrulandığını ifade etti. “Önceden biliyorduk ki ne mevcut cumhurbaşkanı ne de potansiyel bir cumhurbaşkanı bize gerekli çoğunluğu garantisi veriyor. Dün gece bunu 66 milletvekiliyle gördük. Bu durumda diğer partilerle iş birliği yaptık. Bu yüzden böyle hareket ettik ve sonunda mevcut cumhurbaşkanının aday olmadığı bir noktaya geldik.” dedi Kurti. Kurti ayrıca, parti adaylarını önerme uygulamasını başlatanın Kosova Demokratik Partisi (PDK) olduğunu da söyledi. “Bu durumda sonunda Glauk Konjufca’yı aday gösterdik ve bence başkanlık (parti yönetimi) bir hata yapmadı.” diye konuştu. Kurti, Cumhurbaşkanı Osmani’nin seçimlerin “sorumsuz ve tehlikeli amaçları olan insanlar” tarafından tetiklendiğini söylediği açıklamasını da yorumladı. Bu sözlerin kendisine yönelik olup olmadığı sorulduğunda ise şöyle yanıt verdi: “Eğer sayın cumhurbaşkanı isim vermediyse, neden benim kastedildiğimi düşündüğünüzü bilmiyorum. Adımızın geçtiğini bilmiyorum; ama eğer haklıysa cevabı o sözleri söyleyenden sormalısınız. Sorumsuz olanlar, dün gece oturuma katılmayanlardı.” dedi Kurti.

Başbakan Albin Kurti, Kosova Meclisi’nin feshedilmesine ilişkin kararnameyi medyadan öğrendiğini açıkladı. Bir basın toplantısında konuşan Kurti, ülkenin cumhurbaşkanının seçilmesi için yapılan Meclis oturumuna muhalefet milletvekillerinin katılmamasından dolayı üzüntü duyduğunu ifade etti. Bu konuyla ilgili olarak Kosova Anayasa Mahkemesi’ne başvurduğunu ve anayasal prosedürlerin yorumlanmasını talep ettiğini belirtti. Ona göre, cumhurbaşkanı seçimi süreci başladıktan sonra Anayasa, Meclisin feshedilebilmesi için geçmesi gereken 60 günlük bir süre öngörüyor. “Cumhurbaşkanının seçilmesi için 60 günlük bir süre var ve biz Meclis salonunda sadece 30 dakika bulunduk,” dedi Kurti. “60 günlük kriter yerine getirilmedi; bugün 5 Mayıs değil, 6 Mart,” diye ekledi.Kurti, “Meclisin feshedilmesi için 60 günlük kriter yerine getirilmedi,” diyerek sürecin anayasal süre ve kurallara uygun şekilde yürütülmesi gerektiğini vurguladı. Kosova Başbakanı Albin Kurti, yeni seçimlerin yapılması konusunda artan bir istek gördüğünü, ancak bunun ülkedeki siyasi durumu çözeceğine inanmadığını da söyledi. Kurti, tekrar seçim yapılmasının ciddi maliyetler de doğuracağını belirtti. “Bu durumda yeni seçimler için bir istek görüyorum. Ancak tekrar yapılacak seçimlerin sorunun çözümü olacağını düşünmüyorum ve en azından yaklaşık 10 milyon Euroya mal olacak.” dedi. Ona göre yeni seçimler yapılsa bile siyasi sonuçta büyük değişiklikler beklenmiyor. “Büyük farklar olacağını düşünmüyorum. Belki küçük bir hareketlilik olabilir.” ifadelerini kullandı Başbakan Kurti.  Kurti, bugün ayrıca bazı uluslararası anlaşmaların onaylanması için bir Meclis oturumu yapılmasının planlandığını, ancak bunun mümkün olmadığını açıkladı: “Saat 14:00’te uluslararası anlaşmalar için bir oturum daha planlanmıştı, ancak bu bize mümkün kılınmadı. EBRD (Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası) ile, Avrupa Yatırım Bankası ile anlaşmalar ve Suudi Kalkınma Fonu ile yapılan anlaşma – yani önemli ve hayati projelere ayrılmış toplam 121 milyon Euro değerinde anlaşmalar söz konusu. Ancak Meclisin feshedilmesiyle birlikte bunların gerçekleştirilmesi de engellenmiş oluyor.”

Kosova’nın Geleceği İçin İttifak (AAK) Başkanı Ramush Haradinaj, cumhurbaşkanıyla yaptığı görüşmenin ardından seçimler için üç olası tarih açıkladı. Haradinaj, basına yaptığı açıklamada, “5, 12 veya 19 Nisan tarihleri seçenekler arasında. Bunun dışında başka bir tarih de olabilir.” dedi. Haradinaj ayrıca Vetëvendosje Hareketi'ni toplantıya katılmaması ve cumhurbaşkanının Meclisi feshetme kararına ilişkin konuyu Kosova Anayasa Mahkemesi’ne taşıması nedeniyle eleştirdi. “VV’nin toplantıya katılmaması kötü bir his yarattı. Katılmamaları anlaşılır bir durum değil. Bugün gelmemeleri ülkeye ve kurumlara karşı bir tür saygısızlıktır. Muhalefet partilerinin liderleri Kurti’nin çağrılarına defalarca yanıt verdi ve birçok kez istişare toplantıları yapıldı. Bugün onların gelmemesi doğru değil. Konuyu Anayasa Mahkemesi’ne taşımaları ise başlı başına bir hakaret, süreçlerle alay etmek anlamına geliyor.” ifadelerini kullandı.

Kosova Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani, Kosova Meclisi’nin feshi kararının ardından, yeni seçim tarihini görüşmek üzere siyasi parti liderlerini bugün toplantıya çağırdı. Toplantıya Kosova Demokratik Birliği (LDK), Demokratik Parti (PDK), Kosova’nın Geleceği İçin İttifak (AAK) ve ayrıca Emilija Rexhepi, Duda Balje gibi azınlık partilerinin temsilcileri de katıldı. Yapılan açıklamaya göre, Vetvendosje Başkanı Albin Kurti ise Meclis'te UÇK Destanı için bir serginin açılışı nedeniyle bu istişare toplantısına katılmadı.